KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 36.
Który przewód jest odpowiedni do zamontowania na jego końcach wtyku przedstawionego na rysunku?
Ilustracja składa się z pięciu elementów fotograficznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wtyk pokazany na rysunku to złącze typu BNC, które montuje się na kablu koncentrycznym. Taki kabel ma centralną żyłę, warstwę dielektryka oraz ekran (oplot/folia) pod płaszczem. Tę budowę widać w przewodzie "D". Pozostałe przewody nie mają ekranu i nie pasują konstrukcyjnie do BNC.

Pełne wyjaśnienie:

Na ilustracji widoczny jest wtyk typu BNC (charakterystyczne "bagnetowe" zaczepy oraz centralny pin). Tego typu złącza są przeznaczone do zakończania kabli koncentrycznych, czyli przewodów o budowie warstwowej: w środku znajduje się jedna żyła sygnałowa, wokół niej dielektryk (izolacja o określonej geometrii), następnie ekran (oplot i/lub folia) oraz zewnętrzny płaszcz.

Odpowiedź "D" przedstawia właśnie kabel koncentryczny: widać centralny, pojedynczy przewodnik, grubą białą warstwę izolacyjną (dielektryk) i miedziany oplot pełniący funkcję ekranu. To jest konstrukcja wymagana do prawidłowego zarobienia wtyku BNC i zapewnienia ekranowania toru sygnałowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "A" to przewód dwużyłowy (dwie równoległe żyły). Taki przewód nie ma współosiowej geometrii ani ekranu, więc nie zapewnia właściwego prowadzenia sygnału w złączu BNC.
  • "B" również jest przewodem dwużyłowym (rozdzielającym się na dwie żyły). Stosuje się go typowo do zasilania lub sygnałów niesymetrycznych, ale nie do złączy koncentrycznych z ekranem.
  • "C" to skrętka (kilka par skręconych żył, zwykle do sieci/telekomunikacji). Ma inną konstrukcję i inne złącza (np. modułowe), a pojedyncze pary nie odpowiadają budowie kabla koncentrycznego wymaganego przez BNC.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy dopasowania przewodu do wtyku, szukaj zgodności konstrukcyjnej (liczba żył, obecność ekranu, przekrój i warstwy), a nie tylko ogólnego wyglądu czy koloru izolacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wtyk BNC to złącze koncentryczne z mechanizmem bagnetowym. Stosuje się je do szybkich połączeń torów sygnałowych, np. w aparaturze pomiarowej, CCTV i instalacjach RF. Wymaga kabla koncentrycznego, bo wykorzystuje centralną żyłę oraz ekran jako masę.
Kabel koncentryczny ma budowę warstwową: jedna żyła w środku, dookoła dielektryk, następnie ekran (oplot/folia) i płaszcz. To odróżnia go od przewodów dwużyłowych oraz skrętki, gdzie jest wiele żył bez współosiowego ekranu.
Przewód dwużyłowy nie ma ekranu i nie ma geometrii współosiowej. Złącze BNC jest zaprojektowane tak, aby centralny pin łączył żyłę sygnałową, a obudowa złącza łączyła się z ekranem kabla. Bez ekranu nie da się poprawnie zamontować wtyku ani zapewnić odporności na zakłócenia.
Oplot (ekran) pełni dwie funkcje: jest przewodzącą masą/ekranem toru oraz ogranicza emisję i podatność na zakłócenia elektromagnetyczne. W złączu BNC oplot łączy się mechanicznie i elektrycznie z częścią zewnętrzną złącza, zapewniając ciągłość ekranu.
W typowych zastosowaniach nie. Skrętka ma inną konstrukcję (pary żył) i jest przeznaczona do innych złączy i standardów transmisji. Złącze BNC wymaga jednego przewodnika centralnego i ekranu, więc skrętka nie spełnia wymagań montażowych ani właściwości toru koncentrycznego.
Najczęściej przygotowuje się kolejno: odsłania się płaszcz, odgina/układa ekran (oplot), odsłania dielektryk i przygotowuje centralną żyłę na pin. Dokładne długości zależą od typu wtyku (zaciskany, skręcany). Kluczowe jest nieuszkodzenie ekranu i dielektryka.
W torze koncentrycznym sygnał prowadzony jest żyłą centralną, a powrót prądu i odniesienie stanowi ekran. Taka geometria daje dobre ekranowanie i przewidywalne parametry toru. Dwie żyły sygnałowe są typowe dla przewodów zasilających lub niesymetrycznych, ale nie dla klasycznego koncentryka.
Przewody dwużyłowe stosuje się zwykle do zasilania, połączeń głośnikowych lub prostych sygnałów sterujących. Nie mają pełnego ekranu jak koncentryk, więc są mniej odporne na zakłócenia w torach sygnałowych. Dlatego nie są dobrym wyborem do złącz koncentrycznych typu BNC.
Częste błędy to: wybór "bo jest okrągły", pominięcie obecności ekranu, mylenie skrętki z koncentrykiem oraz ocenianie po kolorze izolacji. Warto zawsze sprawdzić przekrój: liczba żył, dielektryk i ekran. Złącza koncentryczne wymagają kabla o zgodnej budowie.
Pomaga praktyka rozpoznawania elementów po zdjęciach i przekrojach: złącza BNC, RCA, F, RJ-45 oraz typy kabli (koncentryczny, skrętka, dwużyłowy). Dobrą metodą jest też ćwiczenie opisu "co widzę": żyła, izolacja, ekran. To skraca czas wyboru na egzaminie.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Wtyk pokazany na rysunku to złącze typu BNC, które montuje się na kablu koncentrycznym."

Źródła:

  • Wikipedia: "BNC connector" (opis budowy i zastosowań złącza BNC) – https://en.wikipedia.org/wiki/BNC_connector (dostęp: 2026-03-31)
  • Wikipedia: "Coaxial cable" (budowa kabla koncentrycznego: żyła, dielektryk, ekran, płaszcz) – https://en.wikipedia.org/wiki/Coaxial_cable (dostęp: 2026-03-31)
  • Amphenol RF: "BNC Connectors" (informacje produktowe i zastosowania złączy BNC) – https://www.amphenolrf.com/connectors/bnc-connectors.html (dostęp: 2026-03-31)

Materiały:

  • Karty katalogowe i instrukcje montażu złączy BNC (np. producentów złączy)
  • Podstawy techniki kablowej: kable koncentryczne i ekranowanie (podręcznik elektroniki)
  • Materiały szkoleniowe z instalacji CCTV/RTV – sekcja o przewodach i złączach

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego