KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 18.
Który przyrząd geodezyjny przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia łatę realizacyjną, która jest przyrządem geodezyjnym używanym w pomiarach terenowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łata realizacyjna to terenowa podziałka/łata używana w pracach pomiarowych i realizacyjnych (m.in. do odczytu wartości na łacie i kontroli wysokości/położeń w zależności od metody).
Pozostałe opcje dotyczą innych narzędzi: "aliniometr" służy do wyznaczania kierunku, "ruletka" do długości, a "podziałka transwersalna" jest pojęciem z obszaru podziałek/skal, nie typowym przyrządem terenowym.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniach typu "rozpoznaj przyrząd na rysunku" kluczowe jest połączenie wyglądu z funkcją w pracach geodezyjnych. Poprawna odpowiedź: "Łatę realizacyjną."

Dlaczego "łatę realizacyjną" uznaje się za właściwy wybór?
Łata realizacyjna jest charakterystycznym, wydłużonym elementem wyposażenia geodety, wykorzystywanym w zadaniach realizacyjnych/terenowych do wykonywania odczytów i kontroli w ramach pomiarów (w zależności od technologii prac i użytego instrumentu). W testach egzaminacyjnych zwykle odróżnia się ją od narzędzi stricte do mierzenia długości lub do wyznaczania kierunku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Aliniometr." To przyrząd kojarzony z wyznaczaniem/utrzymaniem kierunku (aliniacji). Nawet jeśli bywa elementem prostych zestawów pomiarowych, funkcjonalnie nie zastępuje łaty, która jest nośnikiem podziału do odczytu w terenie.
  • "Ruletkę." Ruletka jest narzędziem do bezpośredniego pomiaru długości taśmą zwijaną. W geodezji bywa używana pomocniczo, ale jej budowa (obudowa, zwijany pasek/taśma) odróżnia ją od łaty.
  • "Podziałkę transwersalną." To pojęcie związane z rodzajem podziału/skalą (często w kontekście precyzyjnych odczytów), a nie typowym, samodzielnym przyrządem terenowym rozpoznawanym jak łata czy ruletka. W zadaniu o "przyrząd na rysunku" taka odpowiedź zwykle stanowi dystraktor terminologiczny.

Wskazówki egzaminacyjne

  • Najpierw ustal, czy obiekt służy do odczytu na podziałce (łata), czy do mierzenia długości taśmą (ruletka), czy do wyznaczania kierunku (aliniometr).
  • Uważaj na "pułapki słowne": odpowiedzi brzmiące naukowo (np. "podziałka transwersalna") mogą być atrakcyjne, ale nie zawsze oznaczają typowy przyrząd terenowy.
  • Jeśli ilustracja jest słaba jakościowo, szukaj elementów rozstrzygających: obecności podziału, sposobu trzymania/mocowania, końcówek, ewentualnego składania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łata realizacyjna to terenowy przyrząd w formie podziałki (łaty), wykorzystywany w pracach realizacyjnych i kontrolnych do wykonywania odczytów w terenie. Najczęściej kojarzy się ją z zadaniami, w których trzeba szybko odczytać wartości na podziałce i przenieść je do dokumentacji pomiarowej.
Ruletka ma zwykle obudowę i zwijaną taśmę, a jej funkcją jest bezpośredni pomiar długości. Łata to sztywny (często składany) element z widoczną podziałką na całej długości, przeznaczony do odczytów. Na rysunku szukaj obudowy zwijacza (ruletka) albo długiej podziałki (łata).
Aliniometr służy przede wszystkim do wyznaczania lub utrzymywania kierunku (aliniacji). Łata jest nośnikiem podziału do odczytu wartości w terenie. To inne zadania pomiarowe: kierunek vs odczyt na podziałce, dlatego w testach są to rozłączne pojęcia i nie powinno się ich utożsamiać.
Łata jest przydatna podczas prac tyczeniowych i kontrolnych, gdy potrzebny jest szybki odczyt wartości na podziałce w terenie oraz sprawdzenie zgodności wykonania z projektem. W praktyce wspiera organizację pomiaru i pozwala sprawniej przekazywać informacje między osobą obsługującą instrument a osobą trzymającą łatę.
Określenie "realizacyjna" odnosi się do zastosowania w pracach realizacyjnych, czyli związanych z wytyczaniem, kontrolą i sprawdzaniem wykonania obiektów w terenie. W zadaniach egzaminacyjnych podkreśla to praktyczny, budowlano-terenowy charakter użycia, a nie np. zastosowania stricte biurowe.
Najczęściej jest to termin odnoszący się do rodzaju podziału/skal i sposobu odczytu, a nie do popularnego, samodzielnego przyrządu terenowego jak łata czy ruletka. W testach bywa używany jako odpowiedź myląca: brzmi fachowo, ale nie pasuje do pytania o rozpoznanie typowego narzędzia pokazywanego na rysunku.
Najczęściej myli się narzędzia o podobnym kształcie (np. długie elementy), zgaduje się na podstawie jednego skojarzenia ("to coś do mierzenia"), albo wybiera się odpowiedź o najbardziej "naukowej" nazwie. Pomaga sprawdzanie funkcji: kierunek, długość taśmą, czy odczyt na podziałce.
Warto ćwiczyć na zestawach zdjęć i rysunków przyrządów, uczyć się nazw razem z funkcją oraz typowymi cechami konstrukcyjnymi. Dobre jest też porównywanie par: łata vs ruletka, łata vs tyczka, przyrządy do kierunku vs przyrządy do odczytu. Powtarzaj krótkimi seriami i sprawdzaj się na czas.
Najczęściej rozstrzygające są: długa, prosta forma, obecność podziałki na znacznej długości oraz brak obudowy typowej dla zwijanej taśmy. W zależności od typu łaty może być widoczne składanie lub segmenty. W testach ważniejsze jest rozpoznanie funkcji "odczyt z podziałki" niż zapamiętanie jednego konkretnego modelu.
Nie, bo pytanie jest o rozpoznanie przyrządu "przedstawionego na rysunku". Bez obrazu pozostaje zgadywanie, a to nie sprawdza kompetencji. Na egzaminie zawsze najpierw obejrzyj ilustrację, a dopiero potem porównaj ją z odpowiedziami, szukając cech funkcjonalnych, nie tylko podobnych nazw.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Łata realizacyjna to terenowa podziałka/łata używana w pracach pomiarowych i realizacyjnych (m.in. do odczytu wartości na łacie i kontroli wysokości/położeń w zależności od metody)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z działu: instrumentoznawstwo geodezyjne
  • Katalogi i instrukcje użytkowania sprzętu geodezyjnego (sekcje dot. łat i akcesoriów)
  • Zestawy zdjęć/atlas przyrządów geodezyjnych do rozpoznawania w zadaniach testowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego