KWALIFIKACJA ELM1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 1.
Który przyrząd kontrolno-pomiarowy oznacza się za pomocą symbolu graficznego przedstawionego na rysunku?
Ilustracja przedstawia symbol graficzny manometru, który jest przyrządem kontrolno-pomiarowym używanym do pomiaru ciśnienia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Manometr to przyrząd służący do pomiaru ciśnienia w instalacji. Na schematach automatyki i AKPiA jest oznaczany odrębnym symbolem graficznym, innym niż symbole poziomomierza (poziom), termometru (temperatura) czy przepływomierza (natężenie przepływu).

Pełne wyjaśnienie:

Manometr jest przyrządem kontrolno-pomiarowym przeznaczonym do pomiaru ciśnienia medium (gazów lub cieczy) w punkcie pomiarowym instalacji. W praktyce automatyki przemysłowej spotyka się go zarówno jako wskaźnik lokalny (na obiekcie), jak i element toru pomiarowego w dokumentacji AKPiA.

W tego typu zadaniu kluczowe jest rozpoznanie, jaką wielkość procesową reprezentuje symbol graficzny. Odpowiedź "Manometr." jest poprawna, ponieważ odnosi się do przyrządu wskazującego/ mierzącego ciśnienie, które na schematach ma własną, jednoznaczną konwencję oznaczeń.

Pozostałe propozycje dotyczą innych wielkości i dlatego są niepoprawne:

  • "Poziomomierz." dotyczy pomiaru poziomu cieczy w zbiorniku lub kanale. Symbole poziomu w dokumentacji są projektowane tak, aby odróżniać je od ciśnienia i nie powinny być mylone z manometrem.
  • "Termometr." odnosi się do pomiaru temperatury. Typowe oznaczenia temperatury na schematach są inne niż dla ciśnienia, a sam przyrząd ma inną funkcję i zastosowanie w układach regulacji.
  • "Przepływomierz." służy do pomiaru natężenia przepływu. Nawet jeśli w praktyce przepływ i ciśnienie bywają powiązane, są to różne wielkości, a ich symbole muszą być jednoznacznie rozróżnialne.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy masz do wyboru ciśnienie/temperaturę/poziom/przepływ, najpierw nazwij wielkość fizyczną, a dopiero potem dobierz nazwę przyrządu. To ogranicza pomyłki wynikające z podobnych skojarzeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Manometr to przyrząd do pomiaru ciśnienia gazu lub cieczy. W automatyce przemysłowej służy do kontroli parametrów procesu, diagnostyki instalacji oraz potwierdzenia warunków pracy urządzeń (np. sprężarek, pomp, układów pneumatycznych).
Najpewniejsza metoda to rozpoznanie, jaką wielkość procesową oznacza symbol: ciśnienie vs temperatura. Termometr dotyczy temperatury, a manometr ciśnienia; w dokumentacji AKPiA stosuje się różne konwencje symboli, aby nie dało się ich pomylić.
Bo w zawodzie automatyka kluczowe jest czytanie dokumentacji technicznej: schematów, P&ID i rysunków instalacji. Rozpoznanie symbolu pozwala poprawnie dobrać aparaturę, zamontować ją we właściwym miejscu i uruchomić układ bez błędów funkcjonalnych.
W pneumatyce manometr służy do kontroli ciśnienia zasilania, ustawiania reduktorów i filtrów z redukcją, oceny spadków ciśnienia oraz szybkiej diagnostyki nieszczelności. Jest też używany przy regulacji i testach po uruchomieniu układu.
Może pełnić różne role. Często jest to wskaźnik lokalny pokazujący wartość ciśnienia. W torze pomiarowym automatyki spotyka się też przetworniki ciśnienia, które przekazują sygnał do sterownika; na schematach trzeba odróżniać funkcję i typ elementu.
Często mylą, bo oba przyrządy bywają montowane na rurociągach i kojarzą się z "parametrami medium". Trzeba pamiętać, że przepływomierz mierzy natężenie przepływu, a manometr ciśnienie. Na schemacie zawsze identyfikuj wielkość, nie miejsce montażu.
Poziomomierz dotyczy poziomu cieczy (lub napełnienia), zwykle w zbiornikach. Manometr dotyczy ciśnienia w instalacji. Choć w niektórych układach poziom wpływa na ciśnienie, w AKPiA są to różne pomiary i różne symbole.
Manometr wybiera się, gdy potrzebny jest prosty, lokalny odczyt i nie jest wymagane przesyłanie sygnału do sterownika. Przetwornik ciśnienia stosuje się, gdy potrzebna jest rejestracja, alarmowanie, regulacja lub integracja z PLC/SCADA.
Ucz się parami: wielkość procesowa + przyrząd (ciśnienie–manometr, temperatura–termometr, poziom–poziomomierz, przepływ–przepływomierz). Ćwicz na schematach i zadaniach testowych, a każdą odpowiedź uzasadniaj nazwaniem mierzonej wielkości.
W praktyce szkolnej i przemysłowej mogą zmieniać się zestawy stosowanych symboli (np. w zależności od przyjętego standardu dokumentacji lub aktualnych materiałów dydaktycznych). Sama funkcja przyrządu pozostaje ta sama, ale rysunek w bazie może wymagać aktualizacji.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Manometr to przyrząd służący do pomiaru ciśnienia w instalacji."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z AKPiA: oznaczenia przyrządów i wielkości procesowych
  • Normy/standardy dotyczące symboli na schematach oraz oznaczeń aparatury pomiarowej (do nauki rozpoznawania symboli)
  • Ćwiczenia z czytania schematów automatyki i P&ID z opisem przyrządów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego