Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2016



PYTANIE NR 2.
Który przyrząd służy do pomiaru czasu trwania usłonecznienia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Heliograf to przyrząd meteorologiczny służący do rejestracji czasu trwania usłonecznienia, czyli okresu z bezpośrednim promieniowaniem słonecznym.
Barometr mierzy ciśnienie, termometr temperaturę, a higrograf wilgotność, więc nie dotyczą usłonecznienia.

Pełne wyjaśnienie:

Usłonecznienie (czas trwania usłonecznienia) to liczba godzin, w których dociera do powierzchni Ziemi bezpośrednie promieniowanie słoneczne spełniające kryterium przyjęte w obserwacjach meteorologicznych. Przyrządem przeznaczonym do takiego pomiaru jest heliograf, który rejestruje okresy występowania silnego światła słonecznego (historycznie m.in. w postaci śladu na materiale rejestrującym).

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych elementów pogody, więc nie mogą być poprawne:

  • Barometr służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego, co jest inną wielkością niż usłonecznienie.
  • Higrograf jest przyrządem do ciągłej rejestracji wilgotności (a nie czasu świecenia słońca). Z powodu podobieństwa nazw "higro-" i "helio-" bywa to typowa pułapka egzaminacyjna.
  • Termometr mierzy temperaturę powietrza lub innego ośrodka; temperatura może korelować ze słońcem, ale nie jest pomiarem usłonecznienia.

W praktyce rolniczej informacja o usłonecznieniu jest użyteczna m.in. do oceny warunków wzrostu roślin, planowania prac polowych oraz analizy sezonu wegetacyjnego. Na egzaminie warto rozróżniać: co mierzy przyrząd oraz czy rejestruje przebieg w czasie (np. "-graf" często oznacza rejestrację, ale dotyczy konkretnej wielkości: wilgotności, a nie usłonecznienia).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest usłonecznienie w meteorologii?
Usłonecznienie to czas trwania, w którym występuje bezpośrednie promieniowanie słoneczne spełniające kryterium obserwacyjne. Podaje się je zwykle w godzinach na dobę lub w sumie miesięcznej/rocznej. Nie jest to to samo co temperatura ani zachmurzenie.
Jaki przyrząd mierzy czas trwania usłonecznienia?
Czas trwania usłonecznienia mierzy heliograf (rejestrator usłonecznienia). Jego zadaniem jest wskazanie, przez ile czasu w danym dniu docierało bezpośrednie światło słoneczne, a nie pomiar natężenia promieniowania w watach.
Dlaczego barometr nie służy do pomiaru usłonecznienia?
Barometr mierzy ciśnienie atmosferyczne. To inny element pogody niż usłonecznienie. Choć zmiany ciśnienia mogą wiązać się z frontami i zachmurzeniem, sam barometr nie rejestruje godzin świecenia słońca, więc nie może być użyty do tego pomiaru.
Co mierzy higrograf i dlaczego łatwo go pomylić z heliografem?
Higrograf rejestruje wilgotność (zwykle względną) w czasie. Pomyłki wynikają z podobieństwa nazw: "higro-" dotyczy wilgoci, a "helio-" słońca. Na egzaminie warto skojarzyć: higro = wilgoć, helio = słońce.
Co mierzy termometr w stacji meteorologicznej gospodarstwa?
Termometr mierzy temperaturę (np. powietrza na standardowej wysokości lub gleby). To parametr ważny w rolnictwie (ryzyko przymrozków, tempo wzrostu roślin), ale nie informuje bezpośrednio o liczbie godzin nasłonecznienia, więc nie zastępuje heliografu.
Jakie dane pogodowe są najczęściej wykorzystywane w produkcji rolniczej?
W praktyce rolniczej często wykorzystuje się: temperaturę, opad, wilgotność, wiatr, ciśnienie, zachmurzenie oraz usłonecznienie. Zestaw tych danych pomaga planować zabiegi agrotechniczne, oceniać stres suszy i dobierać terminy siewu, ochrony i zbioru.
Kiedy informacja o usłonecznieniu jest szczególnie ważna dla upraw?
Usłonecznienie jest szczególnie istotne w okresie intensywnej fotosyntezy (wzrost i dojrzewanie) oraz w uprawach wrażliwych na niedobór światła. Pomaga też oceniać potencjał plonowania i warunki w uprawach pod osłonami, gdzie światło bywa czynnikiem ograniczającym.
Jak odróżnić pytania o usłonecznienie od pytań o promieniowanie słoneczne?
Usłonecznienie to czas (ile godzin świeciło słońce), a promieniowanie to energia/natężenie (ile energii dociera). W testach zwracaj uwagę na słowa: "czas trwania", "liczba godzin" (usłonecznienie) vs "natężenie", "energia" (promieniowanie).
Jakie są typowe pułapki egzaminacyjne przy nazwach przyrządów meteorologicznych?
Najczęstsze pułapki to podobnie brzmiące nazwy (higrograf/heliograf) oraz mylenie wielkości pośrednio powiązanych (np. temperatura a usłonecznienie). Pomaga metoda: najpierw nazwij wielkość (czas, ciśnienie, wilgotność), potem dopasuj przyrząd.
Jak uczyć się nazw przyrządów do pomiarów pogody pod egzamin ROL.4?
Skuteczna metoda to fiszki "wielkość → przyrząd" oraz krótkie skojarzenia: baro = ciśnienie, termo = temperatura, higro = wilgoć, helio = słońce. Dobrze też rozwiązywać testy z mieszanymi odpowiedziami, bo uczą rozróżniania podobnych nazw.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • World Meteorological Organization (WMO), Guide to Instruments and Methods of Observation (WMO-No. 8) – rozdziały dot. pomiaru usłonecznienia i instrumentów (sunshine duration)
  • Wikipedia (EN), "Sunshine recorder" (Campbell–Stokes recorder) – opis przyrządu do rejestracji czasu trwania usłonecznienia: https://en.wikipedia.org/wiki/Sunshine_recorder (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z agrometeorologii (dział: elementy meteorologiczne i pomiary)
  • Instrukcje i opisy wyposażenia szkolnych/stacyjnych punktów meteorologicznych
  • Materiały dydaktyczne dotyczące interpretacji parametrów pogody w produkcji rolniczej
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego