KWALIFIKACJA HAN3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 2.
Który rodzaj autorstwa występuje w opisie bibliograficznym zamieszczonym w ramce?
Ilustracja przedstawia fragment opisu bibliograficznego, który jest zamieszczony w ramce.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Autorstwo korporatywne występuje wtedy, gdy za dzieło (lub jego oficjalne opracowanie) jako odpowiedzialną wskazano instytucję/organ, a nie konkretną osobę. W opisie bibliograficznym rozpoznaje się je po nazwie jednostki organizacyjnej w strefie odpowiedzialności, pełniącej rolę autora.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie bibliograficznym "rodzaj autorstwa" dotyczy tego, kto jest wskazany jako podmiot odpowiedzialny za powstanie treści (lub jej oficjalne opracowanie). W praktyce spotyka się m.in. autorstwo indywidualne (osoba), korporatywne (instytucja) oraz sytuacje, w których odpowiedzialność nie jest podana wprost (autorstwo ukryte).

Autorstwo korporatywne oznacza, że jako autor (sprawca) występuje ciało zbiorowe – np. urząd, stowarzyszenie, instytut, komisja, organizacja. W opisie bibliograficznym będzie to zwykle widoczne w strefie odpowiedzialności poprzez nazwę instytucji, która jest traktowana jako autor, a nie tylko jako wydawca czy miejsce publikacji.

  • Dlaczego "Korporatywne." jest poprawne?
    Bo rozpoznanie typu autorstwa opiera się na tym, że odpowiedzialność przypisano instytucji (korporacji/organowi), a nie osobie fizycznej.
  • Dlaczego "Indywidualne." jest niepoprawne?
    Autorstwo indywidualne dotyczy sytuacji, gdy w opisie jako odpowiedzialny występuje konkretny człowiek (imię i nazwisko). Jeśli kluczowa odpowiedzialność należy do instytucji, nie jest to autorstwo indywidualne.
  • Dlaczego "Zbiorowe." jest niepoprawne?
    "Zbiorowe" bywa mylone z "korporatywnym". W zadaniach egzaminacyjnych rozróżnia się zwykle: zespół osób jako autorów (zbiorowe) versus instytucja jako autor (korporatywne). Sama wieloosobowość nie przesądza o autorstwie, jeśli w opisie wskazano instytucję.
  • Dlaczego "Ukryte." jest niepoprawne?
    Autorstwo ukryte dotyczy przypadków, gdy autor nie jest podany wprost w miejscu typowym dla odpowiedzialności. Jeśli opis jednoznacznie wskazuje instytucję jako sprawcę, nie jest to autorstwo ukryte.

Wskazówka egzaminacyjna: Zawsze najpierw ustal, czy w strefie odpowiedzialności stoi osoba czy instytucja, a dopiero potem dobieraj etykietę: indywidualne vs korporatywne. Nie sugeruj się samą formą publikacji (raport, sprawozdanie), tylko zapisem w opisie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Autorstwo korporatywne występuje, gdy jako odpowiedzialną za treść wskazuje się instytucję (np. urząd, organizację, komisję), a nie osobę fizyczną. W opisie rozpoznasz je po nazwie instytucji w strefie odpowiedzialności/hasła.
Indywidualne oznacza autora w postaci imienia i nazwiska. Korporatywne oznacza autora jako nazwę instytucji. Kluczowe jest, kto w opisie jest wskazany jako podmiot odpowiedzialny, a nie kto wydał publikację.
Autorstwo zbiorowe wiąże się z odpowiedzialnością przypisaną zespołowi osób (np. wielu autorów, praca pod redakcją). Myli się je z korporatywnym, bo oba sugerują "wiele osób", ale korporatywne dotyczy instytucji, a nie listy osób.
Autorstwo ukryte to sytuacja, gdy autor nie jest podany w typowym miejscu opisu (np. brak w strefie odpowiedzialności), a jego ustalenie wymaga dodatkowych danych z dokumentu. Jeśli opis wyraźnie podaje instytucję jako sprawcę, nie mówimy o autorstwie ukrytym.
Najczęściej wskazuje na to strefa odpowiedzialności (zapis po tytule lub w polu autor/odpowiedzialność w rekordzie). Trzeba odróżnić autora od wydawcy i miejsca wydania, które opisują dystrybucję, a nie sprawstwo treści.
Raporty, sprawozdania i komunikaty instytucji są zwykle tworzone w ramach działań urzędu i podpisywane nazwą jednostki jako całości. W katalogowaniu ułatwia to wyszukiwanie materiałów według instytucji-sprawcy, nawet jeśli pracowało nad nimi wiele osób.
Częsty błąd to branie wydawcy za autora (np. nazwa firmy w polu wydawcy). Drugi błąd to automatyczne zaznaczanie "zbiorowe", gdy publikacja ma charakter raportu. Zawsze sprawdzaj, gdzie w opisie wpisano odpowiedzialność za treść.
Nie zawsze. Instytucja może występować jako wydawca, organizator, sponsor lub jednostka, przy której powstała publikacja. Autorem korporatywnym jest wtedy, gdy opis jednoznacznie przypisuje jej odpowiedzialność za treść (rola autora/sprawcy).
Wybiera się je, gdy instytucja jest wskazana jako główny podmiot odpowiedzialny za dokument. To ważne w praktyce informacji bibliograficznej, bo użytkownicy często szukają raportów i dokumentów według instytucji (np. urzędu lub organizacji branżowej).
Najlepiej ćwiczyć na wielu przykładach opisów: zaznaczaj, czy w polu odpowiedzialności jest osoba czy instytucja, a potem dopasuj typ autorstwa. Rób też krótkie notatki z typowych sygnałów: nazwisko = indywidualne, urząd/komisja = korporatywne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że autorstwo korporatywne występuje wtedy, gdy za dzieło (lub jego oficjalne opracowanie) jako odpowiedzialną wskazano instytucję/organ, a nie konkretną osobę.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z bibliografii oraz opisu bibliograficznego dla szkół branżowych/technicznych
  • Instrukcje katalogowania stosowane w bibliotekach (materiały szkoleniowe dot. haseł osobowych i korporatywnych)
  • Ćwiczenia z rozpoznawania stref opisu bibliograficznego na przykładach (autor, tytuł, wydawca, rok)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego