KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 7.
Który rodzaj wyrobiska stosuje się w celu udostępnienia poziomu złożowego w odkrywkowym zakładzie górniczym, gdzie całkowicie usunięto nadkład znad obszaru eksploatacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W odkrywkowym zakładzie górniczym po całkowitym zdjęciu nadkładu udostępnienie poziomu złożowego realizuje się przez wkop, czyli wyrobisko odkrywkowe wykonywane z powierzchni terenu. Pozostałe propozycje odnoszą się typowo do wyrobisk podziemnych lub innych zastosowań i nie pasują do opisanego przypadku.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy udostępnienia poziomu złożowego w kopalni odkrywkowej w sytuacji, gdy nadkład został całkowicie usunięty znad obszaru eksploatacji. W takich warunkach złoże jest osiągalne z powierzchni, więc udostępnienie realizuje się przez wyrobisko wykonywane "od góry", w odkrywce.

Odpowiedź "Wkop." jest właściwa, ponieważ wkop to rodzaj wyrobiska odkrywkowego wykonywanego z powierzchni terenu, wykorzystywanego do dotarcia do określonego poziomu (np. stropu złoża) i rozpoczęcia robót eksploatacyjnych. Logika jest prosta: skoro nadkład zdjęto całkowicie, nie ma potrzeby drążenia wyrobisk podziemnych – dostęp zapewnia się w ramach odkrywki.

  • "Chodnik." – jest kojarzony z górnictwem podziemnym jako wyrobisko korytarzowe o przebiegu zwykle poziomym. W realiach odkrywki (po zdjęciu nadkładu) nie jest typowym rozwiązaniem udostępniającym poziom złożowy.
  • "Sztolnię." – również wiąże się z udostępnieniem złóż poprzez wyrobisko prowadzone w górotworze, zwykle z wylotem na powierzchnię i często z funkcją odwadniania. To inny zakres zastosowań niż opisany przypadek odkrywkowy z odsłoniętym złożem.
  • "Dowierzchnię." – to termin odnoszony do pionowych/pochyłych wyrobisk łączących poziomy w kopalniach podziemnych. Przy całkowitym usunięciu nadkładu w odkrywce nie jest to typowy sposób "udostępnienia" złoża.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się informacja o odkrywce i zdjętym nadkładzie, należy myśleć o wyrobiskach odkrywkowych (wkop, rampa/pochylnia technologiczna itp.), a terminy takie jak chodnik, sztolnia czy dowierzchnia traktować jako charakterystyczne dla górnictwa podziemnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wkop to wyrobisko wykonywane z powierzchni terenu w kopalni odkrywkowej, którego celem jest dotarcie do określonego poziomu (np. stropu złoża) i umożliwienie rozpoczęcia robót. Stosuje się go, gdy złoże może być udostępnione "od góry", po zdjęciu nadkładu.
Chodnik jest typowym wyrobiskiem korytarzowym górnictwa podziemnego. Jeśli nadkład został usunięty i złoże jest odsłonięte lub blisko powierzchni, bardziej racjonalne jest udostępnienie w ramach odkrywki (np. wkopem), bez drążenia podziemnych wyrobisk.
Udostępnienie poziomu złożowego to wykonanie takich robót przygotowawczych, aby można było bezpiecznie i technologicznie rozpocząć wybieranie kopaliny na danym poziomie. W odkrywce oznacza to głównie dojście z powierzchni do złoża poprzez usunięcie nadkładu i wykonanie odpowiedniego wyrobiska.
Wkop stosuje się wtedy, gdy dostęp do złoża realizuje się z powierzchni, a eksploatacja ma charakter odkrywkowy. Jest szczególnie adekwatny w sytuacji, gdy nadkład nad obszarem eksploatacji został już usunięty i można wykonać wyrobisko prowadzące do poziomu złoża bez robót podziemnych.
Sztolnia to wyrobisko prowadzone w górotworze, zwykle z wylotem na powierzchnię, często kojarzone z górnictwem podziemnym i odwadnianiem. Wkop natomiast jest wyrobiskiem odkrywkowym wykonywanym z powierzchni w ramach odkrywki. Różnią się więc środowiskiem pracy i przeznaczeniem.
Dowierzchnia jest pojęciem typowym dla kopalń podziemnych (łączenie poziomów, komunikacja, transport). W odkrywce, szczególnie po zdjęciu nadkładu, udostępnienie odbywa się z powierzchni, więc użycie dowierzchni nie jest standardowym rozwiązaniem dla tak opisanego przypadku egzaminacyjnego.
Najmocniejszym sygnałem są sformułowania typu "odkrywkowy zakład górniczy" oraz informacja o usunięciu nadkładu. Nadkład i jego zdejmowanie to kluczowe elementy eksploatacji odkrywkowej. W zadaniach podziemnych częściej pojawiają się chodniki, szyby i przewietrzanie wyrobisk.
Często miesza się nazewnictwo wyrobisk odkrywkowych i podziemnych. Uczeń wybiera termin znany z innych działów (np. "chodnik") bez sprawdzenia kontekstu "odkrywkowy" i "zdjęty nadkład". Pomaga zasada: odkrywka = dostęp z powierzchni, podziemna = drążenie w górotworze.
Po udostępnieniu poziomu złoża wykonuje się zwykle roboty przygotowawcze do eksploatacji, takie jak ukształtowanie skarp, przygotowanie dróg technologicznych, organizacja stanowisk pracy maszyn urabiających i transportowych oraz zapewnienie odwodnienia i bezpieczeństwa ruchu. Zakres zależy od technologii kopalni.
Najlepiej łączyć termin z obrazem i funkcją: wkop – wejście "od góry" w odkrywce; chodnik – korytarz w kopalni podziemnej; sztolnia – wyrobisko z wylotem na powierzchnię (często z odwadnianiem); dowierzchnia – połączenie poziomów w podziemiu. Twórz krótkie fiszki z definicją i zastosowaniem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W odkrywkowym zakładzie górniczym po całkowitym zdjęciu nadkładu udostępnienie poziomu złożowego realizuje się przez wkop, czyli wyrobisko odkrywkowe wykonywane z powierzchni terenu."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw górnictwa odkrywkowego (definicje wyrobisk i procesów udostępniania)
  • Słownik terminologii górniczej (hasła: wkop, chodnik, sztolnia, dowierzchnia)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych/technicznych dla kierunków górniczych (dział: udostępnienie i przygotowanie złoża)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego