KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 27.
Który ściągacz należy zastosować do demontażu łożysk wewnętrznych osadzonych w nieprzelotowych oprawach.
Ilustracja przedstawia cztery różne typy ściągaczy, które mogą być używane do demontażu łożysk wewnętrznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łożyska wewnętrzne w oprawach nieprzelotowych demontuje się ściągaczem przeznaczonym do chwytu od strony wewnętrznej, bo nie ma możliwości zaczepienia szczęk od zewnątrz.
W tym zestawie odpowiedzi takim narzędziem jest "Ściągacz 2", dlatego jest właściwym wyborem.

Pełne wyjaśnienie:

W oprawie nieprzelotowej łożysko jest osadzone w gnieździe, które nie ma przelotu na drugą stronę. Oznacza to, że zwykły dostęp "od tyłu" lub możliwość zaczepienia narzędzia za elementem jest ograniczona. W praktyce kluczowe jest więc to, skąd można uchwycić łożysko i w jakim kierunku da się bezpiecznie przyłożyć siłę demontażu.

Do takiego przypadku dobiera się ściągacz, który umożliwia chwyt od strony wewnętrznej (czyli zaczepienie/rozparcie w otworze łożyska i wyciągnięcie go z gniazda). Taki dobór ogranicza ryzyko uszkodzenia oprawy i krawędzi gniazda, a także zmniejsza prawdopodobieństwo przekoszenia łożyska podczas wyciągania.

Odpowiedź "Ściągacz 2" jest poprawna, ponieważ w ramach tej pozycji w zadaniu wskazano narzędzie właściwe do demontażu łożysk wewnętrznych osadzonych w oprawach nieprzelotowych, czyli tam, gdzie nie można zastosować chwytu zewnętrznego.

Pozostałe propozycje są błędne w tym kontekście, ponieważ odpowiadają rozwiązaniom przeznaczonym do przypadków, gdy istnieje możliwość zaczepienia narzędzia na zewnętrznej krawędzi elementu lub gdy oprawa/układ daje dostęp umożliwiający zastosowanie innych typów chwytu. W oprawie nieprzelotowej takie podejście bywa niemożliwe albo prowadzi do niszczenia gniazda, podważania narzędziem oraz pracy niezgodnej z zasadami bezpiecznego demontażu.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o ściągacze zawsze najpierw oceń: (1) czy element jest "wewnętrzny" czy "zewnętrzny", (2) czy gniazdo jest przelotowe, (3) czy da się wykonać chwyt bez podważania i bez punktowego uszkadzania oprawy. Dopiero potem wybieraj typ ściągacza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oprawa nieprzelotowa to gniazdo, które nie ma przelotu na drugą stronę. Łożysko siedzi w "ślepej" kieszeni, więc dostęp do tylnej strony elementu jest ograniczony. To wpływa na dobór narzędzia: zwykle trzeba chwytać łożysko od wewnątrz, a nie od zewnątrz.
Najczęściej widać tylko jedną stronę łożyska i brak otworu/prześwitu za nim. Nie da się włożyć wybijaka "od tyłu" ani podeprzeć narzędzia za łożyskiem. W praktyce pomaga oględzina korpusu i ocena, czy gniazdo ma wylot po przeciwnej stronie.
Ściągacz zewnętrzny potrzebuje miejsca, aby zaczepić szczęki za zewnętrzną krawędź elementu. Przy łożysku wewnętrznym w nieprzelotowej oprawie często nie ma za co zaczepić szczęk lub zaczepienie uszkadza oprawę. Wtedy stosuje się ściągacz do chwytu od środka.
Najczęstsze skutki to uszkodzenie gniazda/oprawy (rysy, zadzior, rozbicie krawędzi), przekoszenie łożyska, pęknięcie koszyka lub bieżni oraz utrata pasowania. Może też dojść do ześlizgnięcia narzędzia i urazu dłoni. Dlatego dobór typu chwytu jest kluczowy.
Czasem da się to zrobić tylko w szczególnych warunkach (np. gdy są specjalne wycięcia pod wybijak), ale często jest to ryzykowne. Uderzenia mogą zniszczyć gniazdo i zdeformować elementy. Bezpieczniej jest użyć właściwego ściągacza do chwytu wewnętrznego albo prasy i odpowiednich tulei.
Taki ściągacz wprowadza się do środka łożyska i wykonuje chwyt od strony wewnętrznej (np. przez zaczep lub rozparcie). Następnie, poprzez śrubę pociągową lub mechanizm uderzeniowy, wyciąga się łożysko osiowo z gniazda. Ważne jest osiowe prowadzenie, aby nie klinować elementu.
Najważniejsze są: stabilne unieruchomienie demontowanego elementu, użycie okularów ochronnych, kontrola stanu śrub i szczęk (brak pęknięć), oraz ustawienie się poza linią możliwego "odstrzału" elementu. Siłę zwiększa się stopniowo, bez szarpania i podważania narzędziem.
Prasa jest lepsza, gdy można oprzeć element i wywierać siłę osiowo, z dobrym podparciem oprawy oraz użyciem tulei o właściwej średnicy. To zmniejsza ryzyko przekoszenia. W oprawach delikatnych lub precyzyjnych prasa często daje bardziej kontrolowany demontaż niż duży ściągacz.
Typowe błędy to pomijanie informacji "nieprzelotowa oprawa", wybór ściągacza zewnętrznego "bo wygląda znajomo", oraz brak rozróżnienia: chwyt zewnętrzny vs wewnętrzny. Często też myli się demontaż łożyska z wału z demontażem łożyska z gniazda w korpusie.
Najlepiej przećwiczyć rozpoznawanie typów ściągaczy na zdjęciach i w warsztacie: do chwytu zewnętrznego, wewnętrznego oraz do pierścieni/elementów osadzonych. Ucz się też schematu myślenia: co jest demontowane (wał/gniazdo), jaki jest dostęp i gdzie da się bezpiecznie przyłożyć siłę.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (np. katalogów producentów ściągaczy lub podręczników do kwalifikacji ROL.2).

Materiały:

  • Instrukcje producentów ściągaczy i zestawów do demontażu łożysk (katalogi narzędziowe z zastosowaniami)
  • Podręczniki/rozdziały o łożyskach tocznych i metodach montażu/demontażu
  • Materiały BHP dotyczące prac z użyciem narzędzi ręcznych i udarowych (młot bezodrzutowy, prasa, ściągacze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego