Porażenie akomodacji (cykloplegia) oznacza czasowe zniesienie pracy mięśnia rzęskowego, a więc utratę zdolności do akomodacji. W praktyce okulistycznej i ortoptycznej uzyskuje się to lekami o działaniu parasympatykolitycznym (antycholinergicznym), które blokują receptory muskarynowe w oku. Klasycznym przykładem takiego leku jest tropikamid, dostępny m.in. jako preparat handlowy Mydriacyl. Po podaniu do worka spojówkowego powoduje on zarówno rozszerzenie źrenicy (mydriazę), jak i porażenie akomodacji (cykloplegię).
Dlatego w sytuacji, gdy celem jest zniesienie akomodacji pacjenta (np. w procedurach wymagających eliminacji wpływu akomodacji na wynik lub w podejściach terapeutycznych wykorzystujących penalizację), właściwym wyborem jest Mydriacyl.
- Pilokarpina – to cholinomimetyk (pobudza układ przywspółczulny). Powoduje zwężenie źrenicy (miozę) i skurcz akomodacji, czyli efekt przeciwny do porażenia akomodacji. Jest więc typową pułapką, bo jest "okulistyczna", ale działa odwrotnie.
- Rinophenazol – preparat stosowany w obrębie nosa (działanie obkurczające naczynia błony śluzowej). Nie jest lekiem służącym do uzyskania cykloplegii w oku.
- Sulfacetamidum – lek przeciwbakteryjny (sulfonamid) używany w zakażeniach bakteryjnych oka. Nie wpływa na akomodację.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "porażenie akomodacji", szukaj w odpowiedziach cykloplegiku (parasympatykolityku). Jeśli jest "zwężenie źrenicy" lub "jaskra i odpływ cieczy wodnistej", częściej pasują leki typu pilokarpina.