KWALIFIKACJA MED4 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 26.
Który środek farmakologiczny należy zastosować w celu porażenia akomodacji pacjenta podczas leczenia niedowidzenia metodą Cüppersa?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mydriacyl (tropikamid) jest lekiem o działaniu parasympatykolitycznym, który wywołuje mydriatykę i cykloplegię, czyli porażenie akomodacji. Pilokarpina działa odwrotnie (mioza i skurcz akomodacji), Rinophenazol jest lekiem do nosa, a Sulfacetamidum to sulfonamid przeciwbakteryjny.

Pełne wyjaśnienie:

Porażenie akomodacji (cykloplegia) oznacza czasowe zniesienie pracy mięśnia rzęskowego, a więc utratę zdolności do akomodacji. W praktyce okulistycznej i ortoptycznej uzyskuje się to lekami o działaniu parasympatykolitycznym (antycholinergicznym), które blokują receptory muskarynowe w oku. Klasycznym przykładem takiego leku jest tropikamid, dostępny m.in. jako preparat handlowy Mydriacyl. Po podaniu do worka spojówkowego powoduje on zarówno rozszerzenie źrenicy (mydriazę), jak i porażenie akomodacji (cykloplegię).

Dlatego w sytuacji, gdy celem jest zniesienie akomodacji pacjenta (np. w procedurach wymagających eliminacji wpływu akomodacji na wynik lub w podejściach terapeutycznych wykorzystujących penalizację), właściwym wyborem jest Mydriacyl.

  • Pilokarpina – to cholinomimetyk (pobudza układ przywspółczulny). Powoduje zwężenie źrenicy (miozę) i skurcz akomodacji, czyli efekt przeciwny do porażenia akomodacji. Jest więc typową pułapką, bo jest "okulistyczna", ale działa odwrotnie.
  • Rinophenazol – preparat stosowany w obrębie nosa (działanie obkurczające naczynia błony śluzowej). Nie jest lekiem służącym do uzyskania cykloplegii w oku.
  • Sulfacetamidum – lek przeciwbakteryjny (sulfonamid) używany w zakażeniach bakteryjnych oka. Nie wpływa na akomodację.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "porażenie akomodacji", szukaj w odpowiedziach cykloplegiku (parasympatykolityku). Jeśli jest "zwężenie źrenicy" lub "jaskra i odpływ cieczy wodnistej", częściej pasują leki typu pilokarpina.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cykloplegia to czasowe zniesienie pracy mięśnia rzęskowego, czyli utrata zdolności do akomodacji. Skutkiem jest trudność lub brak widzenia z bliska oraz często współistniejąca mydriaza. Uzyskuje się ją najczęściej lekami o działaniu antycholinergicznym podawanymi do oka.
Tropikamid blokuje receptory muskarynowe w oku, przez co osłabia lub znosi skurcz mięśnia rzęskowego (cykloplegia) oraz rozszerza źrenicę (mydriaza). Klinicznie daje to przejściowe zamglenie widzenia z bliska i zwiększoną wrażliwość na światło.
Mydriacyl zawiera tropikamid, który należy do parasympatykolityków. Ta grupa leków powoduje cykloplegię, czyli porażenie akomodacji, a więc spełnia warunek pytania. Pozostałe wymienione preparaty nie mają działania cykloplegicznego lub działają wręcz przeciwnie.
Pilokarpina jest cholinomimetykiem i pobudza układ przywspółczulny w oku. Powoduje zwężenie źrenicy i skurcz mięśnia rzęskowego, czyli nasila akomodację zamiast ją znosić. To częsty błąd: lek jest okulistyczny, ale jego mechanizm jest przeciwny do cykloplegii.
Najczęściej myli się mydriazę (rozszerzenie źrenicy) z cykloplegią (porażenie akomodacji) i wybiera lek "na źrenicę", a nie "na akomodację". Drugi błąd to automatyczne wskazanie pilokarpiny, bo "kojarzy się z okiem", bez sprawdzenia, że działa przywspółczulnie.
Typowe są: zamglone widzenie z bliska, światłowstręt (przez rozszerzoną źrenicę), trudność w czytaniu i większy dyskomfort w jasnym świetle. U części osób mogą wystąpić podrażnienie oka lub ból głowy. O czasie działania informuje personel zgodnie z procedurą.
Nie. Rinophenazol jest kojarzony z zastosowaniem w obrębie nosa (działanie obkurczające naczynia błony śluzowej) i nie jest lekiem przeznaczonym do wywoływania cykloplegii w oku. W pytaniach o akomodację szukaj leków typowo okulistycznych o działaniu antycholinergicznym.
Nie. Sulfacetamidum jest lekiem przeciwbakteryjnym stosowanym w zakażeniach oka. Nie poraża akomodacji ani nie rozszerza źrenicy. W zadaniach egzaminacyjnych to typowy dystraktor: preparat "okulistyczny", ale z zupełnie innej grupy terapeutycznej.
Leki cykloplegiczne zwykle kojarzą się z działaniem na źrenicę i akomodację (mydriaza, zamazane widzenie z bliska, światłowstręt). Leki przeciwbakteryjne dotyczą objawów infekcji (ropienie, zapalenie spojówek) i nie zmieniają akomodacji. Na egzaminie szukaj słów: "cykloplegia", "akomodacja", "mydriaza".
Ucz się grupami: parasympatykolityki (mydriaza/cykloplegia), cholinomimetyki (mioza/skurcz akomodacji), antybiotyki (zakażenia) i leki obkurczające naczynia (nos/spojówka). Trenuj dopasowanie: cel kliniczny → mechanizm → przykład leku.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Mydriacyl (tropikamid) jest lekiem o działaniu parasympatykolitycznym, który wywołuje mydriatykę i cykloplegię, czyli porażenie akomodacji."

Materiały:

  • Podręcznik z farmakologii okulistycznej (działy: leki parasympatykolityczne, mydriatyki i cykloplegiki)
  • Materiały dydaktyczne z ortoptyki: leczenie niedowidzenia i penalizacja
  • Charakterystyki produktów leczniczych (ChPL) kropli z tropikamidem oraz pilokarpiną – porównanie mechanizmów i działań niepożądanych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego