KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 16.
Który symbol graficzny należy zastosować na schemacie mechanicznym w celu przedstawienia przekładni z pasem klinowym?
Ilustracja przedstawia cztery symbole graficzne, które mogą być używane na schematach mechanicznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładnia z pasem klinowym na schemacie mechanicznym oznaczana jest symbolem wskazującym dwa koła pasowe połączone pasem, którego cecha wyróżniająca to przekrój klinowy (V). Spośród podanych opcji jako właściwy należy wybrać symbol odpowiadający takiemu oznaczeniu; w tym zestawie jest to "Symbol 2".

Pełne wyjaśnienie:

Przekładnia z pasem klinowym (V-belt) to rodzaj przekładni pasowej, w której moment obrotowy przenoszony jest dzięki tarciu między pasem a rowkami kół pasowych. W schematach mechanicznych stosuje się oznaczenia umowne, które mają szybko komunikować typ przeniesienia napędu bez rysowania pełnej geometrii elementów.

Poprawna odpowiedź to "Symbol 2", ponieważ odpowiada graficznemu oznaczeniu przekładni pasowej z pasem klinowym: kluczowe są dwie rzeczy: obecność dwóch kół pasowych (elementów współpracujących) oraz sposób przedstawienia pasa sugerujący pas klinowy, a nie np. pas płaski.

Pozostałe symbole są błędne, jeśli przedstawiają:

  • inny typ przekładni (np. zębatą), gdzie kluczowe są zazębione koła, a nie pas,
  • przeniesienie napędu łańcuchem, gdzie charakterystyczne jest ogniwowe połączenie i koła łańcuchowe,
  • przekładnię pasową, ale z innym rodzajem pasa (np. pas płaski), co zmienia umowny zapis symbolu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "pas klinowy", zwracaj uwagę na element rozróżniający typ pasa. Sam fakt, że "coś wygląda jak pas", zwykle nie wystarcza — łatwo wtedy pomylić pas klinowy z płaskim albo nawet z innym sposobem przeniesienia napędu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przekładnia, w której napęd przenosi pas klinowy współpracujący z kołami pasowymi. Dzięki klinowemu kształtowi pas lepiej "klinuję się" w rowku koła, co zwykle zwiększa zdolność przenoszenia momentu w porównaniu z pasem płaskim.
Szukaj symbolu przekładni pasowej (dwa koła) oraz takiego zapisu pasa, który odróżnia go od pasa płaskiego. W praktyce liczy się to, czy symbol sugeruje klinowy charakter współpracy pasa z rowkiem koła.
Bo wiele symboli schematycznych jest celowo uproszczonych. Jeśli uczeń zwraca uwagę tylko na "połączenie między kołami", może pomylić je z łańcuchem, pasem płaskim albo nawet z innym rodzajem sprzężenia. Trzeba szukać cechy wyróżniającej.
Najczęściej są to: dwa koła pasowe (napędzające i napędzane), pas klinowy, a w wielu układach także elementy regulacji naciągu (np. rolka napinająca) oraz osłony. Na schemacie zwykle pokazuje się tylko elementy kluczowe.
Zwykle wymagana jest znajomość stosowanych w dokumentacji oznaczeń umownych, ale egzamin często bazuje na symbolach podanych w zadaniu (na rysunku/ilustracji). Jeśli nie podano normy, najlepiej oprzeć się na rozpoznaniu funkcji: co przenosi napęd i jak.
W przekładni pasowej połączenie między kołami jest "ciągłe" i gładkie (pas). W przekładni łańcuchowej zwykle podkreśla się charakter ogniwowy lub specyfikę kół łańcuchowych. Jeżeli w treści jest "pas klinowy", odpada łańcuch.
Pasy klinowe stosuje się, gdy potrzebne jest proste i tanie przeniesienie napędu, pewna elastyczność układu oraz tłumienie drgań. Spotkasz je w wielu napędach pomocniczych maszyn, wentylatorach, pompach czy przenośnikach w urządzeniach mechatronicznych.
Typowe objawy to poślizg (spadek prędkości, piszczenie), nierównomierna praca, przegrzewanie, pylenie gumy, drgania od niewspółosiowości oraz szybkie zużycie boków pasa. W diagnostyce warto sprawdzić naciąg i ustawienie kół.
Najpierw odfiltruj odpowiedzi, które przedstawiają inne przekładnie (zębate/łańcuchowe). Potem porównaj pozostałe pod kątem tego, czy symbol sugeruje pas klinowy, a nie płaski. Pomaga też skojarzenie: "klin" = praca bokami w rowku koła.
Ćwicz na krótkich zestawach rysunków: rozpoznawaj typ przekładni po symbolu, a potem dopasuj nazwę. Skuteczne jest robienie fiszek: symbol → nazwa → cecha wyróżniająca. Warto też łączyć to z praktyką: gdzie taki napęd występuje w urządzeniu.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Przekładnia z pasem klinowym na schemacie mechanicznym oznaczana jest symbolem wskazującym dwa koła pasowe połączone pasem, którego cecha wyróżniająca to przekrój klinowy (V)."

Materiały:

  • Podręcznik do rysunku technicznego maszynowego (symbole i oznaczenia umowne)
  • Materiały dydaktyczne z budowy maszyn: przekładnie pasowe (w tym pasy klinowe)
  • Zestawy przykładowych schematów/rysunków z napędami pasowymi do ćwiczeń rozpoznawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego