KWALIFIKACJA MED11 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 7.
Który typ ortezy opisano w ramce?
Ilustracja przedstawia tekst opisujący rodzaj ortezy, który obejmuje staw skokowy, stopę i podudzie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
AFO to orteza obejmująca stopę i staw skokowy (ankle-foot orthosis), stosowana głównie do stabilizacji i ustawienia stopy oraz kontroli zgięcia podeszwowego/grzbietowego. KAFO dodatkowo stabilizuje kolano, RGO dotyczy aparatu do chodu z udziałem bioder, a GRAFO jest szczególną odmianą AFO wykorzystującą reakcję podłoża.

Pełne wyjaśnienie:

W nazewnictwie ortez kończyny dolnej kluczowe jest rozpoznanie, które segmenty i stawy obejmuje konstrukcja, bo to bezpośrednio wynika ze skrótu.

Odpowiedź "AFO" jest właściwa, gdy opis dotyczy ortezy obejmującej stopę i staw skokowy. Taka orteza ma za zadanie stabilizować ustawienie stopy, wspierać kontrolę zgięcia grzbietowego i podeszwowego oraz poprawiać wzorzec chodu (np. przy opadaniu stopy), bez konieczności unieruchamiania kolana lub biodra.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych zakresów zaopatrzenia:

  • "KAFO" dotyczy ortezy obejmującej kolano, staw skokowy i stopę. Jeżeli w opisie pojawia się element stabilizacji kolana (szyny udowe, przegub kolanowy, kontrola przeprostu/zgięcia kolana), to nie jest to AFO, tylko konstrukcja typu KAFO.
  • "RGO" to aparat/orteza wykorzystywana w reedukacji chodu, zwykle w cięższych deficytach (np. porażenia), z elementami obejmującymi miednicę/biodra i mechanizmem wspomagającym naprzemienność kroku. Jeżeli opis odnosi się do kontroli bioder lub tułowia, RGO jest bardziej adekwatne niż AFO.
  • "GRAFO" (ground reaction) jest szczególną odmianą AFO, której celem jest wpływanie na momenty sił w kończynie podczas fazy podporu poprzez odpowiednie ukształtowanie ortezy i wykorzystanie reakcji podłoża. Jeśli w opisie nie ma tej charakterystycznej idei działania, samo "AFO" pozostaje właściwszym, ogólnym rozpoznaniem.

Na egzaminie najbezpieczniej jest najpierw "przetłumaczyć" skrót na zakres stawów: AFO = skokowy+stopa, KAFO = kolano+skokowy+stopa. Dopiero potem dopasować do opisu funkcji (stabilizacja, ograniczenie ruchu, wspomaganie chodu) i elementów konstrukcyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
AFO to orteza obejmująca stopę i staw skokowy. Służy do stabilizacji ustawienia stopy, kontroli zgięcia grzbietowego i podeszwowego oraz poprawy chodu, np. przy opadaniu stopy. Zwykle nie obejmuje kolana, więc nie stabilizuje go bezpośrednio.
Najprościej sprawdzić, czy w opisie jest stabilizacja kolana. AFO dotyczy tylko stawu skokowego i stopy, a KAFO obejmuje dodatkowo kolano (szyny udowe, przegub kolanowy, kontrola przeprostu). Jeśli pojawia się kolano, wybór AFO jest zwykle błędny.
KAFO oznacza ortezę obejmującą kolano, staw skokowy i stopę. Stosuje się ją, gdy potrzebna jest stabilizacja całej kończyny w osi, szczególnie przy osłabieniu mięśni lub niestabilności stawu kolanowego i skokowego.
RGO odnosi się do aparatu/ortezy do chodu, zwykle z elementami obejmującymi okolice bioder i miednicy oraz mechanizmem wspierającym naprzemienność kroku. AFO działa lokalnie na stopę i staw skokowy. To zupełnie inny zakres zaopatrzenia i inne wskazania kliniczne.
GRAFO to odmiana AFO wykorzystująca reakcję podłoża do wpływania na ustawienie kończyny w fazie podporu. Stosuje się ją, gdy celem jest nie tylko ustawienie stopy, ale też odpowiednie "prowadzenie" kończyny podczas obciążania. W opisach często pojawia się idea działania przez reakcję podłoża.
AFO obejmuje stopę i staw skokowy. Może mieć różną wysokość i sztywność, ale jej definicyjną cechą jest brak pełnej konstrukcji stabilizującej kolano. Jeśli opis zawiera elementy sięgające powyżej kolana lub przegub kolanowy, to nie jest klasyczne AFO.
Najczęściej myli się AFO z KAFO przez podobne brzmienie skrótów oraz przez nieuwagę w analizie, które stawy są wymienione w opisie. Częsty błąd to też wybór "znanego" skrótu bez dopasowania do funkcji ortezy (stabilizacja skokowego vs kontrola kolana/biodra).
Bardzo często tak, bo AFO pomaga utrzymać stopę w położeniu ułatwiającym fazę przenoszenia. Jednak dobór zależy od przyczyny i obrazu funkcjonalnego: czasem potrzebna jest inna konstrukcja (np. gdy problem dotyczy także kolana). Na egzaminie liczy się dopasowanie zakresu działania do opisu.
Najpierw wypisz z opisu elementy kluczowe: które stawy obejmuje (skokowy/kolano/biodro), jaki jest cel (stabilizacja, ograniczenie ruchu, wspomaganie chodu) i jakie są cechy konstrukcyjne (szyny, przeguby). Potem dopasuj skrót do zakresu: AFO vs KAFO vs RGO.
Ucz się skrótów przez mapowanie "litera = staw": A = ankle (skokowy), K = knee (kolano), F = foot (stopa). Dodaj do tego typowe wskazania (np. opadanie stopy dla AFO) i przećwicz krótkie opisy kliniczne. W testach najczęściej wygrywa analiza zakresu stawów.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "AFO to orteza obejmująca stopę i staw skokowy (ankle-foot orthosis), stosowana głównie do stabilizacji i ustawienia stopy oraz kontroli zgięcia podeszwowego/grzbietowego."

Źródła:

  • Wikipedia: "Ankle-foot orthosis" – definicja i zastosowanie AFO, https://en.wikipedia.org/wiki/Ankle-foot_orthosis (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: "Knee-ankle-foot orthosis" – zakres obejmowanych stawów w KAFO, https://en.wikipedia.org/wiki/Knee-ankle-foot_orthosis (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: "Reciprocating gait orthosis" – charakterystyka RGO, https://en.wikipedia.org/wiki/Reciprocating_gait_orthosis (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ortotyki/zaopatrzenia ortopedycznego dla techników ortopedów (rozdziały o ortezach KD)
  • Materiały producentów ortez (katalogi i karty produktów z opisem AFO/KAFO/GRAFO)
  • Notatki z anatomii funkcjonalnej kończyny dolnej (staw skokowy, kolano, biodro) pod kątem stabilizacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego