KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 7.
Który typ rozrządu młotka pneumatycznego przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który najprawdopodobniej odnosi się do mechanizmu rozrządu młotka
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozrząd płytkowy rozpoznaje się po zastosowaniu płaskiej płytki (zaworu płytkowego), która okresowo otwiera i zamyka kanały doprowadzające sprężone powietrze do komór roboczych. Na rysunku należy szukać właśnie takiej płytki sterującej przepływem, a nie suwaka.

Pełne wyjaśnienie:

W młotku pneumatycznym rozrząd to zespół elementów sterujących dopływem i odprowadzaniem sprężonego powietrza tak, aby ruch roboczy (uderzeniowy) następował cyklicznie. Typ rozrządu określa przede wszystkim konstrukcja elementu zaworowego i sposób przełączania kanałów powietrznych.

Odpowiedź "Płytkowy." jest właściwa, gdy na rysunku widoczny jest zawór w postaci płaskiej płytki (elementu przylegającego do powierzchni gniazda), która okresowo zasłania/odsłania otwory lub okna kanałów. Charakterystyczne jest to, że przełączanie odbywa się przez docisk i odrywanie płytki, a nie przez przesuw długiego suwaka w tulei.

Odpowiedź "Suwakowy." byłaby poprawna w sytuacji, gdy element rozrządu ma postać suwaka (walcowego lub pryzmatycznego) przesuwającego się osiowo i kolejno łączącego kanały dopływu z odpowiednimi komorami. Jeśli na rysunku nie widać wyraźnego suwaka w prowadnicy, ta odpowiedź nie pasuje.

Odpowiedź "Kołnierzowy." nie jest typowym określeniem rozrządu w tym ujęciu, a "kołnierz" bywa mylony z elementami łączeniowymi korpusu lub pokryw. Taki wybór często wynika z błędnego utożsamienia widocznego kołnierza montażowego z częścią sterującą przepływem.

Odpowiedź "Kulkowy." odnosiłaby się do zaworu kulkowego, gdzie kula pełni funkcję elementu zamykającego/otwierającego przepływ. Na rysunku należałoby wtedy widzieć jednoznaczny element kulisty pracujący w gnieździe. Jeżeli przedstawiono płaski zawór (płytkę), rozrząd kulkowy odpada.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, jaki element bezpośrednio przełącza kanały powietrza (płytka, suwak, kula). Dopiero potem dopasuj nazwę typu rozrządu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozrząd to układ sterujący przepływem sprężonego powietrza w młotku pneumatycznym. Jego zadaniem jest cykliczne przełączanie dopływu i wylotu powietrza do odpowiednich komór, aby tłok/udarniak wykonywał powtarzalne uderzenia. Typ rozrządu wynika z konstrukcji elementu zaworowego.
Rozrząd płytkowy wskazuje obecność płaskiej płytki (zaworu płytkowego), która przylega do gniazda i zasłania/odsłania otwory lub okna kanałów powietrznych. Na rysunku szukaj elementu o kształcie płaskiej płyty pracującej jako "zastawka", a nie długiego suwaka w prowadnicy.
Oba typy pełnią tę samą funkcję (sterowanie przepływem), więc uczniowie kierują się funkcją, a nie kształtem elementu. Dodatkowo na uproszczonych rysunkach elementy mogą wyglądać podobnie. Warto zawsze sprawdzić, czy element przełącza kanały przez przesuw w tulei (suwak) czy przez docisk płaskiej płytki.
Ułatwia dobór części zamiennych, rozpoznanie typowych usterek (np. nieszczelności zaworu, zacinanie się elementu rozrządu) oraz poprawną komunikację z utrzymaniem ruchu. W warunkach robót podziemnych skraca to czas diagnozy i ogranicza przestoje narzędzi w przodku.
Gdy młotek traci udar, pracuje nierówno, "dławi się", nie wchodzi na obroty udarowe lub zużywa nietypowo dużo powietrza. Takie objawy mogą wynikać z nieszczelności, zabrudzeń albo zużycia elementu zaworowego. Identyfikacja typu rozrządu pomaga wskazać, który element sprawdzić w pierwszej kolejności.
Najczęściej są to: element zaworowy (np. płytka lub suwak), gniazdo zaworu, kanały doprowadzające i odprowadzające powietrze oraz elementy prowadzące i uszczelniające. Dokładny skład zależy od konstrukcji młotka. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, jaki element bezpośrednio przełącza przepływ.
W typowym ujęciu tak: rozrząd kulkowy wiąże się z elementem kulistym pracującym w gnieździe zaworu. Na rysunku przekrojowym powinna być widoczna kula oraz jej gniazdo. Jeśli schemat pokazuje płaski element zasłaniający otwory, to wskazuje raczej na rozrząd płytkowy niż kulkowy.
Najczęstsze błędy to: wybór po nazwie "na chybił trafił", skupienie się na kołnierzach i pokrywach zamiast na zaworze sterującym oraz nieuwzględnienie, że istotny jest element przełączający kanały powietrza. Pomaga metoda: najpierw wskaż zawór, potem dopiero nazwij typ rozrządu.
Przećwicz rozpoznawanie elementu zaworowego na kilku schematach: płytka, suwak, kula. Ucz się po cechach geometrycznych i zasadzie działania, nie po samych nazwach. Dobrą praktyką jest rysowanie prostych szkiców kanałów i zaworu oraz opisywanie, co się dzieje w kolejnych fazach cyklu udaru.
W praktyce szkolnej "nieaktualność" bywa związana ze zmianą stosowanej typologii, nazewnictwa w materiałach dydaktycznych lub zastąpieniem starszych konstrukcji nowszymi. Jeśli w różnych źródłach spotykasz inne nazwy, warto oprzeć się na zasadzie działania i na rysunku elementu zaworowego, a nie na pojedynczym określeniu.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Rozrząd płytkowy rozpoznaje się po zastosowaniu płaskiej płytki (zaworu płytkowego), która okresowo otwiera i zamyka kanały doprowadzające sprężone powietrze do komór roboczych."

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z budowy maszyn górniczych (działy: narzędzia pneumatyczne, młotki)
  • Instrukcje obsługi i katalogi części producentów młotków pneumatycznych (sekcje dotyczące rozrządu i zaworów)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z pneumatyki i narzędzi urabiających (schematy rozrządu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego