W alkalimetrycznym oznaczaniu kwasu octowego miareczkuje się słaby kwas (CH3COOH) roztworem mocnej zasady (najczęściej NaOH). Kluczowe jest to, że dla układu: słaby kwas–mocna zasada, pH w punkcie równoważnikowym jest większe niż 7. Wynika to z hydrolizy anionu octanowego, który w wodzie działa zasadowo.
Wskaźnik należy dobrać tak, aby jego zakres zmiany barwy obejmował stromy fragment krzywej miareczkowania w pobliżu punktu końcowego. Fenoloftaleina zmienia barwę w obszarze zasadowym, więc dobrze "traf ia" w zmianę pH zachodzącą przy miareczkowaniu kwasu octowego NaOH i pozwala uchwycić punkt końcowy z małym błędem wskaźnikowym.
Pozostałe propozycje są nieodpowiednie, bo ich zmiana barwy nie jest dopasowana do zasadowego punktu końcowego lub są typowo używane w innych zakresach pH:
- Lakmus jest przede wszystkim wskaźnikiem jakościowym do orientacyjnego rozróżniania odczynu kwaśnego i zasadowego; jego przejście barwne nie jest optymalne do precyzyjnego wyznaczania punktu końcowego tego miareczkowania.
- Fiolet metylowy zmienia barwę w silnie kwaśnym zakresie, więc w pobliżu zasadowego punktu końcowego nie zapewnia właściwego sygnału końca miareczkowania.
- Czerwień Kongo również nie jest standardowym wyborem do oznaczania słabego kwasu mocną zasadą; jej charakter zmiany barwy i zakres pH nie odpowiadają najlepiej tej krzywej miareczkowania.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal typ układu (mocny/słaby kwas, mocna/słaba zasada), potem przewidź pH w punkcie równoważnikowym (kwaśne, około 7, zasadowe) i dopiero dobierz wskaźnik o przejściu barwnym w tym obszarze.
