KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2015 (test 2)

PYTANIE NR 25.
Który wymiar kwalifikuje lemiesz płużny do wymiany?
Ilustracja przedstawia techniczny rysunek lemiesza płużnego wraz z tabelą zawierającą wymiary nominalne oraz odchyłki dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lemiesz kwalifikuje się do wymiany, gdy osiągnie wartość graniczną wskazaną jako wymiar kontrolny.
W tym pytaniu kryterium stanowi wymiar "a". Odpowiedź "a = 120 mm" odpowiada wartości granicznej zużycia, natomiast "b = 105 mm" i wartości "c" dotyczą innych wymiarów lub innej cechy i nie są progiem wymiany.

Pełne wyjaśnienie:

Lemiesz płużny jest elementem roboczym intensywnie zużywającym się ściernie w kontakcie z glebą. W praktyce warsztatowej i eksploatacyjnej nie ocenia się go "na oko", lecz porównuje wymiary kontrolne (zwykle oznaczone literami, np. a/b/c) z wartościami granicznymi. Po osiągnięciu progu część uznaje się za zużytą i kwalifikuje do wymiany, aby utrzymać prawidłową geometrię pracy, jakość orki oraz nie zwiększać niepotrzebnie oporów.

W tym zadaniu pytanie brzmi: który wymiar kwalifikuje lemiesz do wymiany. Poprawna odpowiedź to "a = 120 mm", ponieważ jest to wskazana wartość graniczna dla wymiaru oznaczonego jako "a". Oznacza to, że przy pomiarze wymiaru "a" i stwierdzeniu wartości granicznej należy zaplanować wymianę lemiesza.

  • Odpowiedź "b = 105 mm" jest niepoprawna, ponieważ dotyczy innego wymiaru (oznaczonego jako "b"). Nawet jeśli wygląda wiarygodnie liczbowo, nie odpowiada kryterium wymiany wskazanemu dla wymiaru "a".
  • Odpowiedź "c = 1,5 mm" jest niepoprawna, bo sugeruje bardzo mały wymiar (typowy raczej dla grubości/ubytek), który bez kontekstu może być mylący. W zadaniu nie jest to wskazana wartość graniczna kwalifikująca do wymiany.
  • Odpowiedź "c = 1 mm" również jest niepoprawna z tego samego powodu: odnosi się do wymiaru "c", a nie do wymiaru będącego kryterium wymiany w tym pytaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o kwalifikację do wymiany zawsze zwracaj uwagę, czy mowa o minimalnej wartości (zużycie do progu) i o którym wymiarze (a/b/c). Jeśli w arkuszu jest rysunek, ustal najpierw miejsce pomiaru, a dopiero potem porównuj liczby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lemiesz płużny to element roboczy pługa, który nacina i podcina glebę, umożliwiając jej odwrócenie przez odkładnicę. Od jego stanu zależy łatwość wchodzenia pługa w glebę, jakość cięcia skiby oraz opory pracy. Zużyty lemiesz pogarsza geometrię i zwiększa zapotrzebowanie na uciąg.
Litery a, b, c to oznaczenia wymiarów kontrolnych z rysunku lub instrukcji producenta. Każda litera odnosi się do innego miejsca pomiaru (np. długość, szerokość, grubość). Kluczowe jest, aby mierzyć dokładnie ten wymiar i w tym miejscu, którego dotyczy próg wymiany.
Wymiar graniczny w mm pozwala obiektywnie ocenić zużycie, niezależnie od subiektywnej oceny wzrokowej. Po przekroczeniu (osiągnięciu) limitu część może nie utrzymywać prawidłowej geometrii pracy, szybciej się niszczyć lub pogarszać efekt uprawy. Wartość zależy od konstrukcji i producenta.
Najczęściej używa się suwmiarki, przymiaru stalowego oraz ewentualnie wzorników/prostych szablonów producenta. Ważne jest oczyszczenie elementu z ziemi i nalotów przed pomiarem oraz wykonywanie pomiaru w tym samym miejscu, aby wyniki były porównywalne między przeglądami.
Kontrolę wykonuje się zwykle przed sezonem prac polowych, w trakcie intensywnej orki (okresowo) oraz po zakończeniu sezonu. Dodatkowo warto sprawdzić lemiesze, gdy pojawiają się objawy: gorsze wchodzenie w glebę, wzrost zużycia paliwa, nierówna bruzda lub szybsze "ciągnięcie" maszyny na bok.
Tak. Zmiana geometrii krawędzi tnącej i powierzchni roboczej zwiększa opory skrawania gleby, co podnosi zapotrzebowanie na siłę uciągu. To z kolei przekłada się na większe obciążenie silnika, wyższe spalanie i szybsze zużycie innych elementów roboczych pługa.
Częste błędy to: pomiar nie w tym miejscu, którego dotyczy wymiar kontrolny; porównywanie innego wymiaru (np. b zamiast a); brak oczyszczenia lemiesza przed pomiarem; mylenie progu minimalnego z maksymalnym; opieranie decyzji tylko na wyglądzie bez pomiaru i bez odniesienia do dokumentacji.
Nie w sposób bezpieczny. Progi wymiany zależą od typu lemiesza, jego wymiarów, materiału, systemu mocowania i wymagań producenta. Dlatego zawsze należy odnosić się do instrukcji lub rysunku kontrolnego dla konkretnego modelu. Uniwersalne "reguły" bywają mylące na egzaminie i w praktyce.
Podczas przeglądu warto ocenić także dłuta/nakładki, odkładnice, płozy, śruby i otwory mocujące, ustawienie korpusów oraz ewentualne luzy. Zużycie jednego elementu często przyspiesza zużycie kolejnych, a nierównomierne zużycie po stronach może wskazywać na błędną regulację lub pracę w trudnych warunkach.
Najpierw ustal, czy pytanie dotyczy kryterium wymiany (wymiar graniczny) czy tylko nazwy wymiaru. Jeśli w arkuszu jest rysunek, dopasuj litery do miejsc pomiaru. Potem wybierz odpowiedź, która podaje właściwy wymiar i wartość graniczną, a nie "podobną" liczbę z innego oznaczenia.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Lemiesz kwalifikuje się do wymiany, gdy osiągnie wartość graniczną wskazaną jako wymiar kontrolny.W tym pytaniu kryterium stanowi wymiar "a"."

Materiały:

  • Instrukcja obsługi i katalog części pługa (producent, konkretny model)
  • Materiały dydaktyczne z mechanizacji rolnictwa dotyczące narzędzi do uprawy roli
  • Ćwiczenia warsztatowe z pomiarów zużycia elementów roboczych (suwmiarka, wzorce, ocena krawędzi roboczej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego