W zapisie tolerancji 10H9 liczba 10 mm to wymiar nominalny, litera H określa położenie pola tolerancji (dla "H" dolna odchyłka wynosi 0), a cyfra 9 oznacza klasę dokładności, czyli szerokość pola tolerancji.
Z tabeli odchyłek dla 10H9 odczytuje się:
- odchyłka dolna: 0 mm
- odchyłka górna: +0,036 mm
Na tej podstawie wyznacza się granice wymiaru:
- wymiar minimalny = 10,000 mm + 0 = 10,000 mm
- wymiar maksymalny = 10,000 mm + 0,036 = 10,036 mm
Następnie sprawdza się, czy podany wynik mieści się w przedziale 10,000 ≤ wymiar ≤ 10,036 (w mm). Odpowiedź 10,03 mm oznacza 10,030 mm, więc jest większa lub równa 10,000 i jednocześnie mniejsza lub równa 10,036 – spełnia warunek tolerancji.
Dlaczego pozostałe wartości są błędne?
- 9,964 mm jest poniżej dolnej granicy 10,000 mm, czyli poza polem tolerancji.
- 10,9 mm przekracza górną granicę o bardzo dużą wartość (to 10,900 mm), więc nie może być akceptowane przy tolerancji rzędu setnych milimetra.
- 10,964 mm również znacznie przekracza 10,036 mm.
W praktyce przy rowkach wpustowych tak małe pole tolerancji wymaga uważnego czytania miejsc po przecinku oraz stosowania odpowiednio dokładnego pomiaru (np. działka 0,01 mm lub lepiej), aby wynik kontroli był wiarygodny.
