W zapisie ϕ50+0,065-0,035 wartość 50,000 mm jest wymiarem nominalnym, a podane odchyłki wyznaczają przedział dopuszczalny dla średnicy wałka.
Najpierw wyznacza się granice tolerancji:
- Górna granica: 50,000 + 0,065 = 50,065 mm
- Dolna granica: 50,000 − 0,035 = 49,965 mm
Zatem wałek jest "w tolerancji", gdy jego średnica mieści się w zakresie 49,965–50,065 mm (włącznie). Do wymiany kwalifikuje się, gdy pomiar jest mniejszy niż 49,965 mm lub większy niż 50,065 mm.
Wartość ϕ49,550 jest wyraźnie mniejsza od 49,965 mm, więc wałek jest poza tolerancją od dołu. Taki wynik typowo wskazuje na nadmierne zużycie lub zbyt małą średnicę po obróbce i stanowi podstawę do decyzji o wymianie (lub regeneracji według technologii zakładowej).
Pozostałe propozycje nie kwalifikują do wymiany, bo mieszczą się w polu tolerancji:
- ϕ50,036 leży między 49,965 a 50,065, więc jest dopuszczalne.
- ϕ49,975 jest nieco powyżej dolnej granicy 49,965, więc nadal jest dopuszczalne.
- ϕ50,060 jest poniżej górnej granicy 50,065, więc również jest dopuszczalne.
Typowe błędy na egzaminie to pomylenie znaków odchyłek (dodanie obu), sprawdzanie tylko jednej granicy albo wybór wartości "najbardziej oddalonej od 50" bez policzenia przedziału. Najbezpieczniej zawsze policzyć obie granice i dopiero potem porównać wyniki pomiarów.
