Do badania struktury aktywów i pasywów wykorzystuje się bilans, ponieważ jest to element sprawozdania finansowego, który pokazuje stan majątku jednostki (aktywa) oraz źródeł jego finansowania (pasywa) na konkretny moment – zwykle na koniec okresu sprawozdawczego (dzień bilansowy).
Analiza struktury oznacza m.in. sprawdzenie, jaki jest udział poszczególnych grup w całości, np.:
- jaki procent aktywów stanowią aktywa trwałe, a jaki aktywa obrotowe,
- jaki procent pasywów stanowi kapitał własny, a jaki zobowiązania.
Pozostałe elementy sprawozdania finansowego nie służą bezpośrednio do oceny "układu" aktywów i pasywów:
- Rachunek zysków i strat koncentruje się na wyniku finansowym okresu, czyli na przychodach, kosztach oraz zysku/stracie – opisuje działanie w czasie, a nie stan majątku i źródeł finansowania na jeden dzień.
- Rachunek przepływów pieniężnych pokazuje wpływy i wydatki pieniężne (przepływy), czyli informuje o ruchu środków pieniężnych w okresie – jest przydatny do oceny płynności, ale nie przedstawia pełnego zestawienia aktywów i pasywów.
- Rachunek zmian w kapitale własnym wyjaśnia, jak zmieniał się kapitał własny między początkiem a końcem okresu (np. zysk, dopłaty, wypłaty) – dotyczy tylko jednej części pasywów i nie pokazuje pełnej struktury bilansu.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: jeśli pytanie dotyczy "struktury aktywów i pasywów", to szukasz sprawozdania, które ma dwa bloki: Aktywa i Pasywa – czyli bilansu.
