W silniku prądu stałego sposób połączenia uzwojenia wzbudzenia z obwodem twornika decyduje o właściwościach pracy napędu (m.in. o zmianach prędkości przy obciążeniu i o momencie rozruchowym). Wzbudzenie bocznikowe (shunt) rozpoznaje się po tym, że uzwojenie wzbudzenia jest dołączone równolegle do obwodu twornika.
W praktyce oznacza to, że:
- uzwojenie wzbudzenia jest w osobnej gałęzi,
- na uzwojeniu wzbudzenia występuje zasadniczo to samo napięcie co na tworniku,
- prąd wzbudzenia nie jest tym samym prądem, który płynie przez twornik (prądy rozdzielają się na gałęzie).
Dlatego poprawny wybór to ten schemat, w którym uzwojenie wzbudzenia jest włączone równolegle do twornika (a nie w szereg z nim).
Dlaczego pozostałe typowe warianty są błędne w kontekście "bocznikowo"?
- Połączenie szeregowe: uzwojenie wzbudzenia znajduje się w tym samym torze prądowym co twornik, więc prąd obciążenia jest jednocześnie prądem wzbudzenia. Taki układ daje inne cechy (silny moment rozruchowy, większa zmienność prędkości).
- Obcowzbudne: uzwojenie wzbudzenia jest zasilane z oddzielnego źródła (osobny obwód zasilania), a nie tylko jako gałąź równoległa do tego samego zasilania co twornik.
- Kompound (mieszane): występują dwa uzwojenia wzbudzenia (szeregowe i bocznikowe) jednocześnie, więc schemat zawiera oba elementy i nie jest czystym wzbudzeniem bocznikowym.
Wskazówka egzaminacyjna: na schemacie najpierw zaznacz "gałęzie" obwodu. Jeżeli uzwojenie wzbudzenia tworzy osobną gałąź równoległą do twornika, jest to wzbudzenie bocznikowe.
