KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 10.
Który z przedstawionych wyników może określać wydłużenie względne tkaniny w czasie rozciągania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydłużenie względne to stosunek przyrostu długości do długości początkowej, więc jest wielkością bezwymiarową. W praktyce podaje się je najczęściej w procentach (%). Pozostałe propozycje (kg, mm, g/m) opisują odpowiednio masę/obciążenie, długość bezwzględną oraz masę na jednostkę długości, a nie odkształcenie względne.

Pełne wyjaśnienie:

W próbie rozciągania tkaniny można opisywać dwa różne, łatwe do pomylenia wyniki:

  • wydłużenie bezwzględne (przyrost długości) – jest to różnica długości po rozciągnięciu i długości początkowej; taki wynik można wyrazić w jednostkach długości (np. mm),
  • wydłużenie względne – jest to stosunek przyrostu długości do długości początkowej, czyli wielkość bezwymiarowa. Z tego powodu w praktyce zapisuje się je jako ułamek lub najczęściej w procentach (%).

Dlatego prawidłowym zapisem wyniku dla wydłużenia względnego jest 20 %. Taki zapis oznacza, że długość próbki zwiększyła się o 20% w stosunku do długości początkowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 20 kg – kilogram jest jednostką masy (potocznie bywa mylony z "obciążeniem"), ale nie opisuje odkształcenia. W badaniu rozciągania można mieć siłę rozciągającą, lecz nie jest ona opisywana w kg jako wynik wydłużenia względnego.
  • 20 mm – milimetr to jednostka długości, więc może pasować do wydłużenia bezwzględnego, ale nie do wydłużenia względnego, które jest stosunkiem i nie ma jednostki.
  • 20 g/m – gram na metr to masa na jednostkę długości (parametr liniowy), użyteczny np. przy opisie pewnych wyrobów włókienniczych, ale nie jest miarą odkształcenia w próbie rozciągania.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści występuje słowo "względne", spodziewaj się wyniku w % (albo jako ułamek), a nie w mm, kg czy g/m.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydłużenie względne to miara odkształcenia: porównuje przyrost długości próbki do jej długości początkowej. Ponieważ jest to iloraz dwóch długości, nie ma jednostki i najczęściej zapisuje się je w procentach (%).
Wydłużenie bezwzględne to sam przyrost długości (np. w mm). Wydłużenie względne odnosi ten przyrost do długości początkowej, więc opisuje "ile procent" zmienił się wymiar i zwykle podaje się je w %.
Procent jest wygodnym sposobem zapisu wielkości bezwymiarowej. Ponieważ wydłużenie względne jest stosunkiem (przyrost / długość początkowa), nie wymaga jednostki, a zapis w % ułatwia porównywanie rozciągliwości różnych tkanin.
Tak, ale dotyczy to wydłużenia bezwzględnego (przyrostu długości), a nie wydłużenia względnego. Jeśli w pytaniu jest "względne", prawidłowy zapis wyniku będzie zwykle w %.
Kilogramy opisują masę, więc nie są właściwą jednostką dla wydłużenia. W próbach rozciągania analizuje się m.in. siłę rozciągającą, ale wydłużenie względne nadal opisuje odkształcenie i podaje się je jako wartość bezwymiarową (np. %).
20% oznacza, że element materiału wydłużył się o jedną piątą swojej długości początkowej podczas rozciągania. Taka informacja pomaga ocenić rozciągliwość i zachowanie tkaniny w noszeniu oraz przy konstruowaniu odzieży.
Najczęstsze pomyłki to wybieranie mm "bo to wydłużenie" oraz kg "bo to rozciąganie pod obciążeniem", bez uwzględnienia słowa "względne". Często myli się też parametry masowe (np. g/m) z parametrami odkształcenia.
Uczniowie mylą je głównie z wydłużeniem bezwzględnym (mm) oraz z parametrami masowymi, np. gramaturą lub masą na jednostkę długości. Wydłużenie względne dotyczy odkształcenia, a nie masy czy metrażu.
Wystarczy zwrócić uwagę na słowa: względne, stosunek, względem długości początkowej. Takie sformułowania oznaczają wielkość bezwymiarową, którą najczęściej zapisuje się w %.
Powtórz definicje: wydłużenie bezwzględne i względne, wytrzymałość na rozciąganie oraz podstawowe jednostki. Ćwicz rozpoznawanie, czy pytanie dotyczy odkształcenia (często %) czy długości (mm) oraz czy mowa o masie/gramaturze.
info

Około 73% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wydłużenie względne to stosunek przyrostu długości do długości początkowej, więc jest wielkością bezwymiarową.

Materiały:

  • Podręczniki z towaroznawstwa włókienniczego (dział: właściwości mechaniczne tkanin)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw badań materiałów włókienniczych (próba rozciągania, odkształcenie, naprężenie)
  • Notatki z metrologii: wielkości bezwymiarowe i zapis w procentach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego