Wielkość cos φ (zwykle zapisywana jako cos φ, gdzie φ to kąt przesunięcia fazowego) opisuje relację między mocą czynną a pozorną w obwodach prądu przemiennego. W praktyce jest to kluczowy parametr informujący, na ile obciążenie "efektywnie" wykorzystuje energię elektryczną.
Odpowiedź "Fazomierz" jest poprawna, ponieważ fazomierz mierzy kąt przesunięcia fazowego między napięciem i prądem. Znając ten kąt można wyznaczyć cos φ, a część przyrządów jest wyskalowana tak, aby umożliwić bezpośredni odczyt współczynnika mocy. To właśnie pomiar związku fazowego stanowi podstawę wyznaczania cos φ.
Pozostałe przyrządy dotyczą innych wielkości:
- "Omomierz" służy do pomiaru rezystancji (oporu) i nie jest przeznaczony do wyznaczania współczynnika mocy w obwodach AC.
- "Watomierz" mierzy moc czynną. Sama moc czynna nie jest równa cos φ; do wyznaczenia cos φ trzeba jeszcze znać napięcie, prąd lub moc pozorną i zależności fazowe.
- "Waromierz" mierzy moc bierną. Moc bierna także nie jest bezpośrednio cos φ; jest inną składową mocy w obwodzie prądu przemiennego.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się cos φ lub "współczynnik mocy", szukaj przyrządów związanych z fazą/relacją prądu do napięcia (fazomierz) albo specjalizowanych mierników współczynnika mocy. Natomiast watomierz/waromierz kojarz z mocą czynną/bierną, a omomierz z rezystancją.
