KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 8.
Który z wymienionych elementów ma za zadanie uruchomić sprężarkę w systemie powietrza rozruchowego, jeżeli jego ciśnienie w zbiorniku spadnie poniżej ustalonej wartości granicznej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Presostat (wyłącznik/łącznik ciśnieniowy) jest elementem sterującym: reaguje na spadek ciśnienia w zbiorniku poniżej nastawy i może załączyć sprężarkę.
Termostat i termometr dotyczą temperatury, a manometr jedynie wskazuje wartość ciśnienia – nie uruchamia automatycznie urządzenia.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacji powietrza rozruchowego kluczowe jest utrzymanie odpowiedniego ciśnienia w zbiornikach, aby zapewnić możliwość rozruchu silnika głównego i urządzeń pomocniczych. Do automatycznego sterowania pracą sprężarki stosuje się element, który wykrywa spadek ciśnienia i po przekroczeniu ustawionego progu generuje sygnał załączenia.

Tym elementem jest presostat (łącznik/wyłącznik ciśnieniowy). Jego zadaniem jest porównanie aktualnego ciśnienia z nastawą (wartością graniczną) i przełączenie styków, co w układzie sterowania może uruchomić sprężarkę (lub otworzyć/zamknąć odpowiedni obwód sterowniczy). Dzięki temu zbiornik jest doładowywany automatycznie po spadku ciśnienia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Termostat – jest łącznikiem reagującym na temperaturę, a nie na ciśnienie. Może sterować np. wentylacją, podgrzewaniem lub zabezpieczeniami temperaturowymi, ale nie jest właściwym czujnikiem dla progu ciśnienia w zbiorniku.
  • Manometr – to przyrząd pomiarowo-wskazujący. Informuje operatora o wartości ciśnienia, lecz standardowo nie pełni funkcji automatycznego załączania sprężarki (brak funkcji przełączania w obwodzie sterowania).
  • Termometr – służy wyłącznie do pomiaru temperatury i nie realizuje sterowania progowego ciśnieniem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "spadnie poniżej ustalonej wartości granicznej" i ma to uruchomić urządzenie, zwykle chodzi o element sterujący z progiem zadziałania (np. presostat dla ciśnienia), a nie o sam wskaźnik (manometr).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Presostat to łącznik (wyłącznik) ciśnieniowy, czyli element automatyki, który reaguje na osiągnięcie ustawionego progu ciśnienia. W instalacji sprężonego powietrza może automatycznie załączać lub wyłączać sprężarkę, gdy ciśnienie spadnie poniżej nastawy albo wzrośnie powyżej nastawy.
Układ sterowania wykorzystuje presostat ustawiony na próg minimalny. Gdy ciśnienie w zbiorniku spadnie poniżej tej wartości, presostat przełącza styki i wysyła sygnał "start" do układu sprężarki (np. stycznika lub sterownika). Po doładowaniu do progu górnego sprężarka jest wyłączana.
Manometr jest przyrządem wskazującym (pomiarowym) – pokazuje wartość ciśnienia operatorowi. Standardowo nie ma funkcji przełączania obwodu sterowania, więc sam z siebie nie generuje sygnału załączenia sprężarki. Do sterowania progowego potrzebny jest element typu presostat (łącznik ciśnieniowy).
Manometr ma tarczę ze wskazówką (lub wyświetlacz) i służy do odczytu ciśnienia. Presostat zwykle nie ma dużej skali wskazówkowej; ma obudowę z przyłączem ciśnienia i często możliwość nastawy progu (śruba/pokrętło). Z presostatu wychodzi przewód elektryczny do obwodu sterowania.
Nie w typowej funkcji utrzymania ciśnienia w zbiorniku. Termostat reaguje na temperaturę, więc może sterować np. chłodzeniem, podgrzewaniem lub zabezpieczeniem temperaturowym sprężarki. Jeśli celem jest uruchomienie sprężarki po spadku ciśnienia, właściwym elementem jest presostat, nie termostat.
Progi presostatu ustawia się przy uruchomieniu instalacji, po wymianie presostatu, po przeglądach automatyki lub gdy obserwuje się nieprawidłową pracę (zbyt częste załączanie lub niedoładowanie zbiornika). Nastawy muszą zapewnić rezerwę ciśnienia do rozruchu oraz stabilną pracę sprężarki.
Typowe objawy to: brak automatycznego startu sprężarki mimo spadku ciśnienia, zbyt częste starty (zła histereza), praca ciągła mimo osiągnięcia ciśnienia, lub rozbieżność między rzeczywistym ciśnieniem a reakcją układu. W diagnostyce warto porównać wskazanie manometru z zachowaniem sterowania.
Częstą pomyłką jest utożsamianie "elementu od ciśnienia" z manometrem, bo to on jest najbardziej widoczny i daje odczyt. Na egzaminie warto pamiętać: manometr mierzy, a presostat steruje (przełącza przy progu). Jeśli w treści jest "uruchomić/załączyć", szukaj elementu sterującego.
"Wartość graniczna" to ustawiony próg zadziałania elementu sterującego. Dla presostatu będzie to minimalne ciśnienie, przy którym układ ma zareagować (np. uruchomić sprężarkę). Często stosuje się także próg górny (wyłączenia) oraz histerezę, aby ograniczyć częste przełączanie.
Ucz się funkcji elementów: czujniki/łączniki (presostat), wskaźniki (manometr), zabezpieczenia temperaturowe (termostat), pomiary temperatury (termometr). Pomaga też rysowanie prostego schematu: zbiornik → czujnik ciśnienia → sygnał sterowania → sprężarka. Na egzaminie szukaj słów "załączyć/wyłączyć" vs "wskazać".
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Presostat (wyłącznik/łącznik ciśnieniowy) jest elementem sterującym: reaguje na spadek ciśnienia w zbiorniku poniżej nastawy i może załączyć sprężarkę."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z automatyki okrętowej dotyczące wyłączników ciśnieniowych
  • Instrukcje obsługi (DTR) sprężarek i osprzętu sterującego – część o presostacie
  • Podręczniki z pneumatyki i elementów automatyki (czujniki/łączniki ciśnienia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego