KWALIFIKACJA AUD9 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 23.
Który z wymienionych instrumentów perkusyjnych jest instrumentem o nieokreślonej wysokości dźwięku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Instrument o nieokreślonej wysokości dźwięku nie daje pojedynczego, dającego się "zagrać w melodii" tonu o stałej częstotliwości, lecz szumowo-perkusyjne brzmienie. Marakas spełnia tę cechę. Kocioł (timpani) oraz ksylofon i marimba są instrumentami o określonej wysokości, bo można je nastroić do konkretnych dźwięków.

Pełne wyjaśnienie:

Wysokość dźwięku uznaje się za określoną, gdy instrument wytwarza wyraźny ton o dającej się wskazać częstotliwości podstawowej (np. można go przypisać do dźwięków skali: C, D, E itd.). Instrument o nieokreślonej wysokości dźwięku daje brzmienie bardziej szumowe/impulsowe, bez stabilnego "tonu melodycznego".

Odpowiedź "Marakas." jest poprawna, ponieważ marakasy (grzechotki) wytwarzają dźwięk przez uderzanie ziaren/śrutu o ścianki, co daje szerokopasmowy, perkusyjny szelest. Taki dźwięk nie jest strojoną wysokością, więc klasyfikuje się go jako nieokreślony.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Kocioł." (w praktyce: kotły/timpani) jest instrumentem, który stroi się do konkretnych wysokości poprzez zmianę naciągu membrany. W orkiestrze pełni rolę instrumentu perkusyjnego o określonej wysokości.
  • "Ksylofon." to instrument sztabkowy, w którym każda sztabka jest dostrojona do określonego dźwięku. Służy do grania melodii, a nie tylko rytmu/efektów.
  • "Marimba." działa analogicznie do ksylofonu: ma strojoną klawiaturę (sztabki) i rezonatory, dlatego jest instrumentem o określonej wysokości dźwięku.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli instrument ma "klawiaturę" z elementami o różnych długościach (ksylofon, marimba) albo mechanizm strojenia (kotły), zwykle ma wysokość określoną. Jeśli dźwięk powstaje z szelestu/grzechotu (marakas, tamburyn bez strojenia, shaker), wysokość jest nieokreślona.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że instrument nie wytwarza stabilnego tonu o jednej, wyraźnej częstotliwości (jak dźwięk z gamy), tylko brzmienie szumowe lub impulsowe. Taki dźwięk służy głównie do rytmu i efektu, a nie do melodii.
Najczęściej ma elementy nastrojone do konkretnych dźwięków: sztabki (ksylofon, marimba) albo możliwość strojenia membrany (kotły). Jeśli da się na nim zagrać melodię i "trafić w dźwięk" skali, to zwykle ma wysokość określoną.
Marakas działa jak grzechotka: ziarenka/śrut uderzają o ścianki podczas potrząsania. Powstaje szerokopasmowy szelest bez jednego dominującego tonu. Dlatego nie przypisuje się mu konkretnej wysokości (np. C czy A), tylko charakter brzmienia.
Tak, kotły (timpani) są perkusją o określonej wysokości, bo można je stroić przez zmianę naciągu membrany. W praktyce orkiestrowej dobiera się konkretne dźwięki do tonacji utworu, więc nie jest to instrument "szumowy".
Ksylofon ma zestaw sztabek, z których każda jest dostrojona do określonego dźwięku, więc można grać melodie. Marakas nie ma strojonnych elementów – daje szelest/grzechot, dlatego nie ma określonej wysokości dźwięku i pełni inną funkcję muzyczną.
Najczęściej są to instrumenty "melodyczne": ksylofon, marimba, wibrafon, dzwonki orkiestrowe oraz kotły. Wspólna cecha to strojenie (sztabek, płytek, rurek lub membrany), co pozwala uzyskać konkretne dźwięki skali.
Typowo są to instrumenty efektowe i rytmiczne: marakasy, shakery, tamburyn (często), trójkąt, kastaniety czy guiro. Ich brzmienie jest bardziej szumowe lub metaliczno-impulsowe i nie daje jednego stabilnego tonu do melodii.
Bo wpływa to na pracę realizatora i obsługi sceny: dobór mikrofonu, ustawienie w miksie i korekcję. Instrumenty o określonej wysokości wchodzą w harmonię z zespołem, więc częściej wymagają kontroli stroju i barwy. Nieokreślone są zwykle bardziej "rytmiczne" i efektowe.
Zwykle sprawdzają się mikrofony pojemnościowe o dobrej odpowiedzi na transjenty; ważne jest ustawienie, by nie zbierać nadmiernie innych źródeł ze sceny. Często stosuje się filtr górnoprzepustowy, bo dół pasma nie jest kluczowy dla marakasów, a może robić bałagan w miksie.
Najczęściej myli się "perkusyjny" z "nieokreślony" i automatycznie zakłada, że każdy bęben lub instrument uderzany nie ma wysokości. Drugi błąd to ignorowanie strojenia: jeśli instrument da się nastroić (np. kotły) albo ma strojoną klawiaturę (ksylofon, marimba), to ma wysokość określoną.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Instrument o nieokreślonej wysokości dźwięku nie daje pojedynczego, dającego się "zagrać w melodii" tonu o stałej częstotliwości, lecz szumowo-perkusyjne brzmienie."

Źródła:

  • Wikipedia: Maracas – opis jako instrument perkusyjny typu grzechotka (idiofon) https://en.wikipedia.org/wiki/Maraca (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: Timpani – informacja o możliwości strojenia do określonych wysokości https://en.wikipedia.org/wiki/Timpani (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: Xylophone – instrument o określonej wysokości (strojoną klawiaturą) https://en.wikipedia.org/wiki/Xylophone (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podstawy teorii muzyki: rozdziały o wysokości dźwięku i instrumentach perkusyjnych
  • Materiały dydaktyczne z instrumentoznawstwa (klasyfikacja idiofonów/membranofonów)
  • Poradniki z mikrofonowania perkusji i instrumentów perkusyjnych w realizacji dźwięku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego