Wyłącznik silnikowy dobiera się tak, aby jego zakres nastawy zabezpieczenia przeciążeniowego obejmował prąd znamionowy silnika. W silniku trójfazowym prąd zależy nie tylko od mocy mechanicznej na wale, ale też od napięcia międzyfazowego, współczynnika mocy oraz sprawności.
Dla danych znamionowych stosuje się zależność:
In = Pout / (√3 · U · cosφ · η)
- Pout – moc na wale (tu 11 kW),
- U – napięcie międzyfazowe (tu 400 V),
- cosφ – współczynnik mocy (tu 0,73),
- η – sprawność (tu 0,8).
Podstawienie wartości (w watach):
- √3·U·cosφ·η ≈ 1,732 · 400 · 0,73 · 0,8 ≈ 404,7
- In ≈ 11000 / 404,7 ≈ 27,2 A
Zatem prąd znamionowy wynosi ok. 27 A. Zakres 16–25 A jest zbyt mały, bo jego górna granica jest poniżej In, co w praktyce powodowałoby nieprawidłowe (zbyt częste) zadziałania lub brak możliwości właściwego ustawienia. Zakres 25–32 A obejmuje 27,2 A, więc pozwala ustawić wyłącznik na wartość równą lub nieznacznie wyższą (typowo do ok. 110%) od prądu znamionowego.
Pozostałe propozycje są błędne, bo:
- "Wyłącznik silnikowy 10-16 A" i "Wyłącznik silnikowy 16-25 A" nie obejmują obliczonego prądu, więc nie spełniają wymogu doboru.
- "Wyłącznik silnikowy 32-40 A" ma zakres zbyt wysoki; nastawa odpowiadająca 27 A nie byłaby możliwa, a ochrona przeciążeniowa silnika byłaby niewłaściwa (za mała czułość).
W zadaniach egzaminacyjnych najczęstsze pomyłki to pominięcie sprawności η (co zaniża wynik) oraz zapomnienie o √3 (co daje wynik istotnie zawyżony). Właściwy dobór zawsze sprawdzaj regułą: In musi mieścić się w zakresie nastawy wyłącznika.
