Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CES4 - STYCZEŃ 2019



PYTANIE NR 13.
Który z zamieszczonych wykresów przedstawia zestawione w tabeli wyniki pomiarów ciśnienia wewnętrznego dla wyrobów ciśnieniowych?
Ilustracja przedstawia cztery wykresy liniowe oznaczone literami A, B, C i D, które ilustrują zależność ciśnienia od czasu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny jest wykres "A", ponieważ jako jedyny jest zgodny z danymi z tabeli: odpowiada kolejności pomiarów, ma właściwą jednostkę i zakres osi oraz pokazuje te same wartości (lub proporcje) i trend zmian ciśnienia. Pozostałe wykresy różnią się skalą, przebiegiem albo przypisaniem punktów do próbek.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wskazać właściwy wykres, trzeba potraktować tabelę jako "źródło prawdy" i sprawdzić, który rysunek jest jej graficznym odpowiednikiem. W praktyce dopasowanie wykonuje się w kilku krokach:

  • Jednostka i opis osi – wykres musi przedstawiać ciśnienie wewnętrzne w tej samej jednostce co tabela. Jeśli oś ma inną jednostkę lub opis sugeruje inny parametr, wykres nie może być poprawny.
  • Zakres i skala – minimalna i maksymalna wartość na osi Y muszą obejmować wartości z tabeli. Częsty błąd to wybór wykresu o innym zakresie (np. "ściśniętym" lub "rozciągniętym"), przez co punkty pozornie pasują, ale liczbowo już nie.
  • Kolejność obserwacji – jeśli tabela podaje wyniki dla kolejnych próbek/pomiarów, oś X na wykresie musi odpowiadać tej samej kolejności. Zamiana kolejności próbek lub inny podział osi (np. inne odstępy) powoduje rozjazd z tabelą.
  • Zgodność punktów i trendu – porównuje się charakter zmian: czy wartości rosną, maleją, czy występuje lokalny skok/spadek. Nawet gdy kształt wygląda podobnie, trzeba potwierdzić zgodność wartości (przynajmniej w kluczowych punktach: minimum, maksimum, miejsca skoków).

Wykres "A" spełnia te warunki: ma właściwy parametr na osi, odpowiedni zakres i pokazuje przebieg zgodny z danymi z tabeli. Pozostałe wykresy odpadają typowo z powodu jednego z poniższych problemów:

  • Inna skala lub zakres – wartości z tabeli nie mieszczą się na osi lub punkty nie odpowiadają liczbowo.
  • Inny przebieg – brak charakterystycznego maksimum/minimum albo skoków widocznych w tabeli.
  • Pomyłka w osi X – dane przypisane do innej kolejności próbek/czasu.

Na egzaminie warto porównać najpierw dwa-trzy "punkty kontrolne" (np. najmniejszą i największą wartość oraz jeden punkt pośredni). Jeśli one nie pasują, cały wykres jest błędny – nawet jeśli ogólny kształt wygląda wiarygodnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak dopasować wykres do danych z tabeli na egzaminie?
Najpierw sprawdź jednostkę i zakres osi, potem porównaj 2–3 punkty z tabeli (minimum, maksimum, punkt pośredni). Na końcu oceń, czy trend (wzrost/spadek/skoki) na wykresie zgadza się z tabelą. To szybko eliminuje błędne wykresy.
Co jest najczęstszym błędem przy wyborze wykresu do tabeli?
Najczęściej wybiera się wykres "na oko" po kształcie linii, bez sprawdzenia skali i wartości liczbowych. Drugi typowy błąd to pominięcie jednostek lub mylenie osi X i Y, przez co dane są interpretowane odwrotnie.
Dlaczego skala osi jest ważna przy interpretacji ciśnienia na wykresie?
Skala decyduje, czy punkty na wykresie odpowiadają rzeczywistym wartościom z tabeli. Dwa wykresy mogą wyglądać podobnie, ale przy innej skali jeden będzie zawyżał lub zaniżał odczyt. Poprawny wykres musi obejmować wartości z tabeli i pozwalać je odczytać bez sprzeczności.
Jak sprawdzić, czy oś X odpowiada kolejności pomiarów z tabeli?
Porównaj etykiety osi X z tabelą: czy to numer próby, czas, seria lub kolejny wyrób. Następnie weź 1–2 charakterystyczne wartości (np. najwyższą) i sprawdź, czy na wykresie pojawiają się w tym samym miejscu (tej samej próbie). Jeśli nie, wykres jest niedopasowany.
Co oznacza trend na wykresie ciśnienia wewnętrznego wyrobów?
Trend pokazuje, jak zmienia się ciśnienie między kolejnymi pomiarami (np. wzrost, spadek, stabilizacja). W kontroli jakości trend pomaga wykryć niestabilność procesu lub błąd pomiaru. Przy dopasowaniu do tabeli trend musi zgadzać się z kolejnością wartości w wierszach/kolumnach.
Czy można wybrać poprawny wykres bez porównania liczb z tabeli?
Rzadko. Sam kształt bywa mylący, bo różne dane mogą dawać podobny przebieg po zmianie skali. W zadaniach egzaminacyjnych bezpieczna metoda to zawsze porównać liczby: minimum, maksimum i jeden punkt pośredni. To zwykle jednoznacznie wskazuje właściwy wykres.
Jakie elementy wykresu trzeba sprawdzić przed wyborem odpowiedzi?
Sprawdź: tytuł/legendę (czy to ciśnienie), jednostki, zakres osi, podziałkę, oraz kolejność próbek na osi X. Dopiero później porównuj punkty. Pominięcie tych elementów prowadzi do wyboru wykresu "podobnego", ale błędnego.
Dlaczego w kontroli jakości wyrobów ważne jest poprawne przedstawienie wyników na wykresie?
Wykres jest skróconą informacją dla technologa i kontroli jakości: pozwala szybko zauważyć odchylenia, skoki, trend i rozrzut. Jeśli wykres jest źle dobrany (inna skala/jednostka), można podjąć błędne decyzje o partii wyrobów lub o nastawach procesu.
Jak rozpoznać wykres, który ma złą jednostkę ciśnienia?
Jednostkę znajdziesz w opisie osi Y lub w legendzie. Jeśli tabela jest w jednej jednostce, a wykres w innej, to bez przeliczenia wartości nie będą się zgadzać liczbowo (np. inne rzędy wielkości). Na egzaminie zwykle tylko jeden wykres ma spójne jednostki z tabelą.
Jak przygotować się do zadań z interpretacji tabel i wykresów na CES.4?
Ćwicz na krótkich zestawach danych: zapis w tabeli, a potem wykonanie i odczyt wykresu. Utrwal nawyk sprawdzania jednostek, skali i punktów kontrolnych. Warto też przećwiczyć opisywanie trendu (wzrost/spadek/stabilnie), bo to często jest sednem pytań w części praktycznej.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Pozostałe wykresy różnią się skalą, przebiegiem albo przypisaniem punktów do próbek."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Ciśnienie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Ci%C5%9Bnienie (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Wykres" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wykres (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Tabela" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tabela (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii i analizy danych pomiarowych (tabele, wykresy, skale)
  • Podręczniki/opracowania do statystyki opisowej w kontroli jakości
  • Instrukcje laboratoryjne z wykonywania i dokumentowania pomiarów (raportowanie wyników)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego