KWALIFIKACJA MED4 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 22.
Który zapis wyniku badania przeprowadzonego przy użyciu skrzydła Maddoxa jest poprawny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik badania skrzydłem Maddoxa zapisuje się z podaniem kierunku odchylenia (np. esophoria) oraz wielkości w pryzmowych dioptriach, oznaczanych symbolem . Stopnie (º), sama litera D lub milimetry (mm) nie są standardowym zapisem wielkości heteroforii w tym teście.

Pełne wyjaśnienie:

Badanie z użyciem skrzydła Maddoxa służy do oceny heteroforii (ukrytego odchylenia ustawienia oczu) w warunkach rozdzielenia bodźców dla obu oczu. W dokumentacji klinicznej wynik powinien zawierać:

  • kierunek odchylenia (np. esophoria dla składowej do wewnątrz),
  • wartość liczbową,
  • jednostkę typową dla wielkości pryzmatycznych, czyli pryzmowe dioptrie oznaczane symbolem .

Dlatego poprawny zapis ma postać: Esophoria 7∆. Symbol ∆ jednoznacznie wskazuje, że mówimy o wielkości odchylenia wyrażonej pryzmatycznie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Esophoria 7º – stopnie (º) kojarzą się z miarą kąta, ale w praktyce zapisu wyników heteroforii w badaniach ortoptycznych standardem jest zapis pryzmatyczny, a nie "stopniowy". Taki zapis może wprowadzać w błąd przy porównywaniu wyników i doborze korekcji pryzmatycznej.
  • Esophoria 7 D – litera D jest powszechnie używana dla dioptrii soczewkowych (mocy optycznej), natomiast w odchyleniach ustawienia oczu stosuje się pryzmowe dioptrie z symbolem ∆. Sam zapis "D" nie jest tu jednoznaczny i jest niezgodny z typową konwencją.
  • Esophoria 7 mm – milimetry (mm) to jednostka długości, właściwa np. dla pomiarów anatomicznych lub odległości, a nie dla wielkości pryzmatycznych/odchyleń osi widzenia w badaniach heteroforii.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o zapis wyników ortoptycznych zwracaj uwagę, czy dotyczy on ustawienia oczu (zwykle ∆) czy mocy soczewki (D) albo wartości liniowych (mm). Sam kierunek (eso-/exo-) nie wystarczy, kluczowa jest poprawna jednostka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Symbol oznacza pryzmową dioptrię, czyli jednostkę używaną do zapisu wielkości odchylenia ustawienia oczu (np. forii/tropii) oraz mocy pryzmatycznej. W praktyce ułatwia to jednoznaczne porównywanie wyników i komunikację kliniczną.
Typowo zapis zawiera kierunek (np. esophoria/exophoria), wartość oraz jednostkę pryzmatyczną . Przykład: esophoria 7∆. Taki zapis jest czytelny i pozwala odróżnić wynik od np. mocy soczewkowej (D).
Milimetry (mm) są jednostką długości, a skrzydło Maddoxa służy do oceny wielkości odchylenia w sensie pryzmatycznym/kątowym. Dlatego wynik standardowo wyraża się w pryzmowych dioptriach (∆), które odnoszą się do działania pryzmatu na tor promieni.
W praktyce klinicznej litera D kojarzy się głównie z dioptrią soczewkową (mocą układu optycznego), a nie z odchyleniem ustawienia oczu. Dla heteroforii i pryzmatów stosuje się oznaczenie , dlatego sam zapis "D" jest niejednoznaczny.
Najczęściej myli się: z D, wpisuje się º zamiast jednostki pryzmatycznej lub dopisuje mm z przyzwyczajenia do innych pomiarów. Błędy wynikają zwykle z przenoszenia jednostek z refrakcji lub pomiarów liniowych na diagnostykę widzenia obuocznego.
Esophoria to tendencja do ustawiania oczu "do wewnątrz" ujawniana przy rozdzieleniu bodźców dla obu oczu. W zapisie rozpoznasz ją po członie esophoria oraz wartości w , np. esophoria 7∆. Kierunek zawsze musi iść w parze z jednostką.
Najczęściej stosuje się pryzmowe dioptrie oznaczane symbolem , bo są bezpośrednio związane z pryzmatyczną kompensacją odchylenia. W testach i w dokumentacji ortoptycznej jest to jednostka najbardziej praktyczna i powszechnie rozumiana.
W wielu pytaniach egzaminacyjnych sprawdza się nie tylko rozpoznanie pojęcia (np. esophoria), ale też poprawny zapis i komunikację medyczną. Niewłaściwa jednostka (º, D, mm) może całkowicie zmienić sens wyniku i jest traktowana jako błąd dokumentacyjny.
Skrzydło Maddoxa wykorzystuje się do oceny heteroforii (zwłaszcza do bliży) w warunkach rozdzielenia bodźców. Jest to przydatne w diagnostyce dolegliwości astenopijnych, problemów z fuzją i w planowaniu postępowania ortoptycznego.
Warto zrobić listę: co mierzymy (foria/tropia, fuzja, stereopsja), w jakiej jednostce i jak to zapisujemy. Ćwicz na przykładach z kart pacjentów (anonimowych) i zwracaj uwagę na różnice: ∆ (pryzmat) vs D (refrakcja) vs mm (długość).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Wynik badania skrzydłem Maddoxa zapisuje się z podaniem kierunku odchylenia (np. esophoria) oraz wielkości w pryzmowych dioptriach, oznaczanych symbolem ∆."

Źródła:

  • von Noorden G.K., Campos E.C., "Binocular Vision and Ocular Motility" (podstawy diagnostyki zaburzeń widzenia obuocznego; konwencje opisu forii i jednostek pryzmatycznych)
  • American Academy of Ophthalmology, BCSC: "Pediatric Ophthalmology and Strabismus" (rozdziały o ocenie odchyleń i zapisie w pryzmowych dioptriach)
  • Benjamin W.J. (red.), "Borish's Clinical Refraction" (części dot. pryzmatów i zapisu odchyleń w pryzmowych dioptriach)

Materiały:

  • Podręczniki z ortoptyki i diagnostyki widzenia obuocznego (rozdziały o heteroforii i testach Maddoxa)
  • Materiały szkoleniowe z interpretacji i zapisu badań ortoptycznych (standardy dokumentacji w pracowni)
  • Atlasy/kompendia terminologii: foria, tropia, kierunki odchylenia i jednostki pryzmatyczne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego