Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM1 - STYCZEŃ 2022



PYTANIE NR 9.
Który zawór rozdzielający należy zamontować w układzie elektropneumatycznym przedstawionym na rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat układu elektropneumatycznego, który może być używany w kontekście kwalifikacji zawodowych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na rysunku zawór 1V1 ma 5 przyłączy (1, 2, 3, 4, 5) i 2 pozycje (dwa pola symbolu), a sterowanie realizują dwie cewki 1M1 i 1M2, co oznacza zawór 5/2 bistabilny.
W tabeli tylko wariant "4" ma jednocześnie typ 5/2 i 2 cewki.

Pełne wyjaśnienie:

W układach elektropneumatycznych dobór zaworu rozdzielającego wynika bezpośrednio z symbolu na schemacie oraz sposobu sterowania w części elektrycznej.

Na rysunku zawór 1V1 ma:

  • dwa pola symbolu (dwa "prostokąty" obok siebie), co oznacza 2 pozycje,
  • pięć przyłączy opisanych jako 1 (zasilanie), 2 i 4 (wyjścia robocze), 3 i 5 (odpowietrzenia) – to cecha zaworu 5-drogowego,
  • dwie cewki po bokach symbolu, oznaczone 1M1 i 1M2. Dwie niezależne cewki zwykle wskazują na zawór bistabilny, czyli taki, który utrzymuje ostatnio przełączony stan po zaniku sygnału.

Z tego wynika, że potrzebny jest zawór 5/2 z 2 cewkami. Taki zawór jest typowym wyborem do sterowania siłownikiem dwustronnego działania, ponieważ umożliwia przełączanie zasilania między dwiema komorami siłownika i równoczesne odpowietrzanie komory nieaktywnej.

Porównując warianty z tabeli:

  • Opcje z 1 cewką nie spełniają wymagania dwóch cewek wynikającego z oznaczeń 1M1 i 1M2 oraz z obwodu elektrycznego (dwa elementy wykonawcze).
  • Opcja o typie 4/3 ma inną liczbę przyłączy i inną liczbę pozycji (3), więc nie pasuje do symbolu 5-drogowego i 2-pozycyjnego.
  • Opcja 5/2 z 2 cewkami jest zgodna jednocześnie z liczbą przyłączy, liczbą pozycji i sposobem sterowania.

Dlatego poprawny wybór to wariant z tabeli odpowiadający zaworowi 5/2, 2 cewki (bistabilny).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza zapis 5/2 przy zaworze rozdzielającym?
Zapis 5/2 oznacza: 5 przyłączy (dróg) oraz 2 pozycje pracy zaworu. Typowo są to: 1-zasilanie, 2 i 4-wyjścia robocze do siłownika, 3 i 5-odpowietrzenia. Taki zawór często steruje siłownikiem dwustronnego działania.
Jak rozpoznać na symbolu pneumatycznym liczbę pozycji zaworu?
Liczbę pozycji rozpoznasz po liczbie pól (prostokątów) w symbolu. Dwa pola oznaczają zawór 2-pozycyjny (np. 5/2), a trzy pola wskazują 3 pozycje (np. 5/3 lub 4/3). W każdej pozycji linie wewnątrz pokazują połączenia.
Jak rozpoznać liczbę przyłączy zaworu na schemacie?
Przyłącza to zewnętrzne króćce/porty narysowane przy symbolu, zwykle z numerami. Dla 5/2 typowe są oznaczenia 1, 2, 3, 4, 5. Jeśli widzisz tylko 1, 2, 3, 4, to częściej jest to 4-drogowy (np. 4/2), bez osobnych odpowietrzeń.
Dlaczego dwie cewki oznaczają zawór bistabilny?
W typowym elektrozaworze dwie cewki przełączają suwak w dwie strony: jedna w pozycję "lewo", druga w pozycję "prawo". Po zaniku sygnału zawór zwykle pozostaje w ostatniej pozycji (brak sprężyny powrotnej), co nazywa się bistabilnością.
Czym różni się zawór monostabilny od bistabilnego w pneumatyce?
Zawór monostabilny ma zwykle 1 cewkę i sprężynę powrotną – po zaniku zasilania wraca do pozycji spoczynkowej. Zawór bistabilny ma najczęściej 2 cewki i utrzymuje ostatnie położenie po zaniku sygnału. To wpływa na zachowanie siłownika.
Kiedy w układzie z siłownikiem dwustronnym stosuje się zawór 5/2?
Zawór 5/2 stosuje się bardzo często przy siłowniku dwustronnego działania, bo pozwala oddzielnie zasilać obie komory siłownika i jednocześnie odpowietrzać komorę nieaktywną. Ułatwia to sterowanie ruchem wysuwu i powrotu w prostym cyklu pracy.
Jakie są typowe błędy przy doborze zaworu 5/2 na egzaminie?
Najczęstsze błędy to: mylenie 4/2 z 5/2 (pomijanie osobnych odpowietrzeń), nieuwzględnienie liczby cewek (1 vs 2), patrzenie tylko na część pneumatyczną bez schematu elektrycznego oraz mylenie 2 i 3 pozycji (zliczanie portów zamiast pól symbolu).
Jak czytać schemat elektropneumatyczny krok po kroku?
Najpierw odczytaj część pneumatyczną: element wykonawczy (siłownik), zawór rozdzielający i osprzęt. Potem sprawdź sterowanie: ile jest cewek i jak są zasilane. Na końcu porównaj z tabelą doboru (typ zaworu, liczba cewek). Taka kolejność zmniejsza ryzyko pomyłki.
Dlaczego tabela z parametrami zaworów pomaga w wyborze odpowiedzi?
Tabela pozwala szybko dopasować wariant do wymagań z rysunku: liczba cewek (sterowanie), typ zaworu (np. 5/2) i ewentualnie inne cechy. Na egzaminie działa jak kontrola krzyżowa: symbol + schemat elektryczny muszą zgadzać się z jedną kolumną tabeli.
Jakie znaczenie ma norma ISO 1219-1 w czytaniu schematów pneumatycznych?
ISO 1219-1 porządkuje sposób rysowania symboli elementów pneumatycznych i hydraulicznych. Dzięki temu liczba pól, przyłączy oraz oznaczenia sterowania (np. cewki, sprężyny) są przedstawiane w ujednolicony sposób. Na egzaminie znajomość tych zasad ułatwia poprawną interpretację schematu.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • ISO 1219-1, Fluid power systems and components — Graphical symbols and circuit diagrams — Part 1 (symbole zaworów, liczba pozycji i przyłączy)
  • Festo Didactic, Pneumatics Basic Level (TP101) / materiały szkoleniowe: rozdział o zaworach rozdzielających 5/2 i sterowaniu mono-/bistabilnym

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pneumatyki i elektropneumatyki (symbole, klasyfikacje zaworów)
  • Instrukcje/notesy szkoleniowe producentów pneumatyki (np. rozdział: zawory rozdzielające 5/2, 5/3)
  • Zadania treningowe z czytania schematów ISO 1219-1
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego