KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 16.
Który zawór został przedstawiony na rysunku?
Ilustracja przedstawia zawór hydrauliczny, który jest częścią systemu mechatronicznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "3/2 sterowany jednostronnie elektrycznie" oznacza zawór rozdzielający o 3 przyłączach i 2 położeniach, w którym przesterowanie realizuje element elektryczny (cewka), a powrót do położenia spoczynkowego odbywa się tylko z jednej strony (np. sprężyną). Pozostałe opcje zmieniają liczbę dróg/położeń lub rodzaj sterowania.

Pełne wyjaśnienie:

W oznaczeniu zaworów rozdzielających zapis "3/2" informuje o liczbie dróg (przyłączy) oraz liczbie położeń. "3" oznacza trzy przyłącza (typowo: zasilanie, wyjście robocze, odpowietrzenie), a "2" dwa możliwe stany pracy zaworu. Taki zawór jest bardzo często stosowany w układach z siłownikiem jednostronnego działania albo do podawania/odcinania sygnału pneumatycznego.

Określenie "sterowany jednostronnie" dotyczy sposobu przełączania: zawór ma aktywne przesterowanie z jednej strony, natomiast powrót do położenia spoczynkowego realizuje element powrotny (najczęściej sprężyna) lub inny mechanizm, ale bez drugiego, niezależnego sterowania po przeciwnej stronie. W praktyce oznacza to, że po zaniku sygnału sterującego zawór wraca do stanu spoczynkowego.

Określenie "elektrycznie" wskazuje, że przesterowanie jest realizowane przez element elektryczny, typowo cewkę elektromagnesu w rozdzielaczu elektropneumatycznym. To rozróżnia go od sterowania pneumatycznego (pilotowego), gdzie przełączenie następuje pod wpływem ciśnienia doprowadzonego na króciec sterujący.

  • "5/2 sterowany jednostronnie pneumatycznie" jest niepoprawne, bo zawór 5/2 ma pięć przyłączy i dwa położenia – to inna klasa rozdzielacza, zwykle do siłowników dwustronnego działania, a dodatkowo sterowanie opisano jako pneumatyczne.
  • "3/2 sterowany jednostronnie pneumatycznie" zachowuje co prawda 3/2, ale zmienia sposób sterowania: zamiast cewki byłby pilot pneumatyczny, więc nie pasuje, jeśli na symbolu widoczne jest sterowanie elektryczne.
  • "2/2 sterowany dwustronnie elektrycznie" opisuje zawór odcinający 2/2 (dwa przyłącza, dwa położenia). To nie odpowiada funkcji rozdzielacza 3-drogowego, a "dwustronnie elektrycznie" sugeruje dwa niezależne przesterowania elektryczne.

Na egzaminie warto zawsze czytać symbol w dwóch krokach: najpierw policzyć drogi i położenia, a dopiero potem rozpoznać rodzaj sterowania i powrotu. To ogranicza pomyłki wynikające z podobieństwa odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 3/2 oznacza: 3 drogi (przyłącza) oraz 2 położenia zaworu. W praktyce są to zwykle: zasilanie, wyjście robocze i odpowietrzenie. Zawór przełącza się między dwoma stanami, kierując przepływ lub odpowietrzając wyjście.
Sterowanie elektryczne rozpoznaje się po symbolu cewki elektromagnesu przy boku rozdzielacza. Cewka oznacza, że sygnał elektryczny powoduje przesterowanie. Dla porównania pilot pneumatyczny ma oznaczenie typowe dla sterowania ciśnieniem (bez cewki).
Różnica dotyczy liczby przyłączy i typowych zastosowań. 5/2 ma pięć przyłączy (często dwa wyjścia robocze i dwa odpowietrzenia) i zwykle służy do sterowania siłownikiem dwustronnego działania. 3/2 ma trzy przyłącza i często pracuje z siłownikiem jednostronnym.
"Sterowany jednostronnie" oznacza, że zawór ma aktywny sygnał przełączający z jednej strony, a powrót do stanu spoczynkowego realizuje element powrotny (np. sprężyna) lub konstrukcja zaworu. Po zaniku sygnału sterującego zawór wraca sam do położenia podstawowego.
Zawór 3/2 stosuje się m.in. do sterowania siłownikami jednostronnego działania, do podawania i odcinania sygnałów pneumatycznych w logice pneumatycznej oraz do odpowietrzania obwodów. W maszynach może sterować dociskami, chwytakami lub przedmuchami.
Najczęściej tak: 2/2 ma dwa przyłącza i dwa stany (otwarty/zamknięty), więc typowo pełni funkcję odcinającą przepływ. Nie ma trzeciej drogi do odpowietrzania jak w 3/2, dlatego w wielu układach nie zastąpi rozdzielacza 3-drogowego.
Warto przyjąć schemat: (1) policz drogi i położenia, (2) sprawdź element sterujący po bokach. Cewka = sterowanie elektryczne, pilot/króciec sterujący = sterowanie pneumatyczne. Nie zgaduj po samym "wyglądzie" symbolu, tylko identyfikuj znaki.
Zawór 3/2 wybiera się, gdy potrzebujesz jednego wyjścia roboczego i funkcji odpowietrzania, np. dla siłownika jednostronnego działania lub dla sygnału pneumatycznego. Zawór 5/2 jest typowy tam, gdzie trzeba naprzemiennie zasilać dwie komory siłownika dwustronnego.
Najczęściej myli się: liczbę dróg (np. 3/2 z 2/2), rodzaj sterowania (cewka vs pilot pneumatyczny) oraz "jednostronnie" z "dwustronnie" przez pominięcie elementu powrotu. Pomaga nawyk: najpierw analiza przyłączy i położeń, potem dopiero sterowania.
Ćwicz na zestawach schematów: rozpoznawaj po kolei 2/2, 3/2, 5/2 oraz elementy sterujące (cewka, pilot, sprężyna). Rób krótkie powtórki z tabelą: "liczba dróg → zastosowanie". Na egzaminie czytaj symbol etapami i unikaj zgadywania.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe opcje zmieniają liczbę dróg/położeń lub rodzaj sterowania.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z pneumatyki/elektropneumatyki (dział: zawory rozdzielające i symbole)
  • Katalogi producentów pneumatyki (sekcje: rozdzielacze 3/2, 5/2 oraz symbole)
  • Instrukcje stanowisk dydaktycznych do elektropneumatyki (ćwiczenia z odczytu schematów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego