KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 31.
Który zestaw obiadowy opiekunka powinna przygotować podopiecznej, która ma zaleconą dietą lekkostrawną?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W diecie lekkostrawnej wybiera się potrawy gotowane, duszone lub pieczone z małą ilością tłuszczu, z chudego mięsa i łagodnych dodatków.
Komplet z indykiem pieczonym w folii, kaszą jaglaną, duszonym szpinakiem i pieczonym jabłkiem spełnia te zasady oraz unika smażenia i ciężkich mięs.

Pełne wyjaśnienie:

Dieta lekkostrawna ma na celu zmniejszenie obciążenia przewodu pokarmowego. W praktyce oznacza to dobór produktów i technik kulinarnych, które zwykle są lepiej tolerowane: gotowanie w wodzie i na parze, duszenie bez zasmażek, pieczenie (np. w folii) oraz ograniczenie potraw smażonych i bardzo tłustych.

Odpowiedź "Krupnik, indyk pieczony w folii, kasza jaglana, szpinak duszony, pieczone jabłko" pasuje do tych zasad z kilku powodów:

  • Chude mięso (indyk) jest typowym wyborem w diecie lekkostrawnej, a pieczenie w folii pomaga ograniczyć tłuszcz i przypalenie.
  • Kasza jaglana i warzywa w formie duszonej zwykle są łatwiejsze do spożycia niż dodatki smażone.
  • Deser owocowy w formie pieczonego jabłka jest z reguły łagodniejszy niż ciężkie ciasta czy słodycze o wysokiej zawartości tłuszczu.

Pozostałe zestawy zawierają elementy, które często zwiększają ciężkostrawność:

  • "Zupa jarzynowa, kotlet mielony, kasza gryczana, kalafior, szklanka maślanki" – kotlet mielony bywa smażony i tłustszy, a kalafior może nasilać wzdęcia u części osób.
  • "Rosół, schab pieczony, frytki, brukselka, kisiel żurawinowy" – frytki są potrawą smażoną, a schab bywa cięższy od drobiu; brukselka także należy do warzyw mogących być trudniejszych do tolerowania.
  • "Zupa grzybowa, kotlet karkowy, ziemniaki gotowane, kapusta biała, szklanka malin" – grzyby i karkówka to częste produkty ciężkostrawne, a kapusta biała może być wzdymająca.

W opiece środowiskowej kluczowe jest, aby oceniać cały zestaw obiadowy, a nie pojedynczą potrawę. Gdy podopieczna ma dodatkowe zalecenia (np. ograniczenie błonnika, laktozy lub konkretne choroby), jadłospis należy dopasować do zaleceń medycznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dieta lekkostrawna to sposób żywienia, który ma odciążyć układ pokarmowy. Zwykle opiera się na potrawach gotowanych, duszonych lub pieczonych z małą ilością tłuszczu, łagodnie przyprawionych. Celem jest zmniejszenie dolegliwości (np. bólu brzucha, nudności) i poprawa tolerancji posiłków.
Najczęściej wybiera się gotowanie (w wodzie lub na parze), duszenie bez zasmażek oraz pieczenie np. w folii. Ogranicza się smażenie, zwłaszcza na głębokim tłuszczu, bo zwiększa ciężkostrawność i może nasilać dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
Smażenie zwiększa zawartość tłuszczu w potrawie i może powodować powstawanie cięższych do strawienia związków. Dla wielu osób na diecie lekkostrawnej skutkuje to uczuciem ciężkości, zgagą lub bólem brzucha. Dlatego częściej wybiera się gotowanie, duszenie albo pieczenie bez dodatku tłuszczu.
Zwykle lepiej sprawdzają się chude rodzaje mięsa, bo zawierają mniej tłuszczu i są łatwiejsze do trawienia. W praktyce często wybiera się drób lub chude części innych mięs, a potrawy przygotowuje przez gotowanie, duszenie lub pieczenie (np. w folii), zamiast smażenia.
U części osób warzywa kapustne (np. kapusta, brukselka, kalafior) mogą nasilać wzdęcia i dyskomfort, szczególnie gdy są spożywane w dużej ilości lub w cięższej formie. W diecie lekkostrawnej często dobiera się warzywa łagodniejsze i podaje je w formie gotowanej albo duszonej.
Zamiast frytek (smażonych) częściej wybiera się dodatki gotowane lub przygotowane z małą ilością tłuszczu, bo są zwykle lżejsze dla żołądka. Kluczowe jest nie tylko "co" jemy, ale też "jak" jest przygotowane: gotowanie i duszenie zwykle ułatwia trawienie.
Dobry deser w diecie lekkostrawnej to taki, który jest łagodny i niezbyt tłusty. Często wybiera się owoce w formie obrobionej termicznie (np. pieczone jabłko) lub lekkie desery na bazie owoców. Unika się ciężkich kremów, smażonych ciast i bardzo tłustych słodyczy.
Trzeba ocenić cały zestaw: zupę, drugie danie, dodatki i napój/deser. Nawet jeśli zupa jest lekka, to smażone lub tłuste drugie danie może "zepsuć" dietę. Pomaga sprawdzenie: techniki obróbki, ilości tłuszczu, rodzaju mięsa oraz tolerancji warzyw przez podopieczną.
Częsty błąd to skupienie się na jednym elemencie (np. "lekka zupa") i pominięcie reszty posiłku. Inny błąd to wybór potraw smażonych (np. frytki, kotlety) albo tłustych mięs, bo są "popularne" w domu. Zdarza się też ignorowanie warzyw wzdymających mimo dolegliwości podopiecznej.
Konsultacja jest wskazana, gdy podopieczna ma wiele zaleceń (np. dieta lekkostrawna i jednocześnie inne ograniczenia), gdy pojawiają się nasilone objawy po posiłkach albo gdy następuje zmiana stanu zdrowia. Wtedy najlepiej potwierdzić dobór produktów i porcji z osobą prowadzącą leczenie lub dietetykiem.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o dietach leczniczych (lekkostrawna) wykorzystywane w kształceniu opiekunek i opiekunów
  • Konsultacja z dietetykiem/ pielęgniarką w przypadku wątpliwości co do tolerancji produktów przez podopieczną
  • Podstawowe podręczniki z dietetyki i żywienia człowieka (rozdziały o dietach łatwostrawnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego