KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 19.
Którymi symbolami literowymi oznacza się końce uzwojenia wzbudzenia bocznikowej maszyny prądu stałego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uzwojenie wzbudzenia bocznikowego jest oddzielnym uzwojeniem pola magnetycznego maszyny DC, a jego końce w tym systemie oznaczeń identyfikuje się symbolami E1–E2. Pozostałe pary literowo‑cyfrowe odnoszą się do innych uzwojeń/obwodów, więc nie opisują końców wzbudzenia bocznikowego.

Pełne wyjaśnienie:

W maszynie prądu stałego występują różne obwody elektryczne, przede wszystkim obwód twornika oraz obwód wzbudzenia (uzwojenie wytwarzające pole magnetyczne). Przy wzbudzeniu bocznikowym uzwojenie wzbudzenia jest dołączone równolegle (bocznikowo) do źródła zasilania/obwodu twornika, dlatego w dokumentacji technicznej musi dać się je jednoznacznie odróżnić od innych wyprowadzeń.

Odpowiedź "E1 – E2" wskazuje parę zacisków odpowiadającą końcom uzwojenia wzbudzenia bocznikowego w przyjętej konwencji oznaczeń. Dzięki temu monter lub serwisant może poprawnie podłączyć obwód wzbudzenia (np. do regulatora lub do zacisków zasilania), a także wykonać pomiary kontrolne (ciągłość, rezystancja, stan izolacji) bez ryzyka pomylenia uzwojeń.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym pytaniu?

  • "D1 – D2" – to oznaczenie w tej konwencji nie odnosi się do końców uzwojenia wzbudzenia bocznikowego; jego wybór zwykle wynika z pomylenia typów uzwojeń albo z pamięciowego skojarzenia litery z innym obwodem.
  • "C1 – C2" – para nie wskazuje końców wzbudzenia bocznikowego; częsty błąd to mechaniczne dopasowanie litery bez rozróżnienia, czy chodzi o obwód pola, twornika czy obwód pomocniczy.
  • "F1 – F2" – w praktyce spotyka się różne systemy oznaczeń, a ta para bywa kojarzona z "field", co może prowadzić do wyboru intuicyjnego. Jednak w tym pytaniu, przy założonej konwencji, poprawne są E1–E2.

Wskazówka egzaminacyjna: warto uczyć się oznaczeń zawsze razem z informacją, jakiego typu uzwojenia dotyczą (bocznikowe/szeregowe/obce) oraz w jakim kontekście występują (tabliczka zaciskowa, schemat połączeń, DTR). To ogranicza ryzyko pomylenia podobnych par symboli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To uzwojenie pola magnetycznego podłączone równolegle (bocznikowo) do zasilania/obwodu twornika. Zapewnia wytworzenie strumienia magnetycznego potrzebnego do pracy maszyny DC, a jego prąd jest zwykle mniejszy niż prąd twornika.
Najpewniej na podstawie schematu zacisków (DTR) i oznaczeń literowo‑cyfrowych. Dodatkowo pomaga pomiar rezystancji: uzwojenie wzbudzenia bocznikowego ma zwykle inną rezystancję niż obwód twornika, ale nie należy zgadywać bez dokumentacji.
Bo w praktyce zawodowej poprawne rozpoznanie zacisków warunkuje bezpieczne podłączenie urządzenia, pomiary diagnostyczne i uniknięcie uszkodzeń. Pomyłka wyprowadzeń może prowadzić do nieprawidłowego wzbudzenia, przegrzania uzwojeń lub błędnej pracy napędu.
Nie zawsze. W zależności od normy, producenta i epoki produkcji spotyka się różne konwencje oznaczeń. Na egzaminie obowiązuje konkretna konwencja przyjęta w zadaniu, a w pracy należy kierować się DTR, tabliczką zaciskową i schematem połączeń.
Typowo sprawdza się ciągłość i rezystancję uzwojenia oraz stan izolacji (np. pomiar rezystancji izolacji). Celem jest wykrycie przerw, zwarć międzyzwojowych lub zawilgoceń. Zakres i metoda zależą od instrukcji urządzenia i procedur BHP.
Gdy potrzebna jest stabilniejsza prędkość obrotowa przy zmiennym obciążeniu, np. w wybranych napędach regulowanych lub w starszych instalacjach przemysłowych. Współcześnie wiele zastosowań przejęły napędy AC z falownikami, ale wiedza o DC nadal bywa wymagana.
Najczęstsze to kierowanie się skojarzeniem litery zamiast opisem obwodu, pomijanie schematu połączeń oraz zakładanie, że oznaczenia są "zawsze takie same". Błąd może też wynikać z niewyraźnych opisów, zabrudzeń lub przeróbek wykonanych wcześniej.
Zwykle nie jest to metoda pewna. Kolory mogą się różnić między producentami, a w starszych urządzeniach przewody mogły być wymieniane. Do identyfikacji stosuje się oznaczenia zacisków, schematy oraz pomiary kontrolne, zgodnie z zasadami bezpieczeństwa.
Warto powtórzyć: budowę maszyny DC, rodzaje wzbudzenia, podstawowe zależności (napięcie, prąd, moment) oraz oznaczenia zacisków z typowych schematów. Pomaga rozwiązywanie testów i analiza rysunków tabliczek zaciskowych z instrukcji/DTR.
Bo są do siebie podobne formalnie (litera + cyfry), a bez utrwalonego skojarzenia z konkretnym obwodem łatwo działa "pamięć rozpoznawcza". Dodatkowo w różnych materiałach mogą występować inne konwencje, więc kluczowe jest uczenie się w jednym, spójnym systemie.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Uzwojenie wzbudzenia bocznikowego jest oddzielnym uzwojeniem pola magnetycznego maszyny DC, a jego końce w tym systemie oznaczeń identyfikuje się symbolami E1–E2."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z maszyn elektrycznych (maszyny prądu stałego – uzwojenia i zaciski)
  • Instrukcje/DTR maszyn prądu stałego (tabliczki zaciskowe i oznaczenia wyprowadzeń)
  • Zadania testowe z rozpoznawania uzwojeń i oznaczeń zacisków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego