Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA DRM1 - CZERWIEC 2020



PYTANIE NR 37.
Kurkumę oraz ałun rozpuszczony i gotowany w wodzie należy użyć podczas barwienia prętów wiklinowych na kolor
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kurkuma jest naturalnym barwnikiem roślinnym dającym intensywną żółtą barwę, a ałun działa jak zaprawa (utrwalacz), która poprawia wiązanie barwnika z włóknami prętów wiklinowych.
Dlatego użycie kurkumy i ałunu w kąpieli wodnej stosuje się do uzyskania koloru żółtego.

Pełne wyjaśnienie:

W barwieniu prętów wiklinowych (i innych materiałów roślinnych) ważne są dwa elementy: barwnik oraz często zaprawa, czyli substancja ułatwiająca trwałe związanie barwnika z materiałem. Kurkuma jest klasycznym barwnikiem roślinnym, który w kąpieli wodnej daje wyraźne odcienie żółci. Ałun rozpuszczony i gotowany w wodzie pełni rolę zaprawy (utrwalacza), co pomaga uzyskać bardziej równomierne i stabilne wybarwienie.

Odpowiedź "żółty" jest więc poprawna, bo wynika z typowego efektu kolorystycznego kurkumy oraz praktyki stosowania ałunu przy barwieniu naturalnym.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do tej pary substancji:

  • "zielony" bywa kojarzony z roślinami, ale sama kurkuma nie jest barwnikiem dającym zieleń; aby uzyskać zieleń, zwykle potrzebne są inne barwniki lub mieszanki i inna technologia.
  • "niebieski" jest typowy dla innych źródeł barwnika (np. barwniki indygo), a nie dla kurkumy; ałun nie "zmienia" kurkumy w niebieski kolor, tylko wspiera utrwalenie uzyskiwanego odcienia.
  • "ciemnobrunatny" jest charakterystyczny raczej dla wywarów garbnikowych, bejcowania lub barwników dających brązy; kurkuma z ałunem nie jest standardowym zestawem do uzyskiwania ciemnych brązów.

Wskazówka egzaminacyjna: warto uczyć się w parach "barwnik → kolor" oraz "zaprawa → funkcja". Zaprawa (np. ałun) najczęściej utrwala i poprawia powtarzalność, a o barwie w pierwszej kolejności decyduje sam barwnik (tu: kurkuma → żółcie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest ałun i po co stosuje się go przy barwieniu wikliny?
Ałun to związek stosowany jako zaprawa (utrwalacz) w barwieniu naturalnym. Pomaga związać barwnik z materiałem roślinnym, dzięki czemu kolor jest bardziej trwały i równomierny. W praktyce przygotowuje się kąpiel wodną z ałunem przed lub razem z barwieniem.
Jaką barwę daje kurkuma podczas barwienia prętów wiklinowych?
Kurkuma jest naturalnym barwnikiem dającym przede wszystkim odcienie żółci. Intensywność zależy od stężenia wywaru, czasu kąpieli i przygotowania materiału. Dodatek zaprawy (np. ałunu) zwykle poprawia trwałość i równomierność uzyskanego żółtego koloru.
Dlaczego w barwieniu naturalnym używa się zaprawy, a nie samego barwnika?
Bez zaprawy barwnik może słabiej "trzymać" się włókien roślinnych, co skutkuje płowieniem i nierównym kolorem. Zaprawa działa jak pośrednik wiązania barwnika z materiałem. W koszykarstwie oznacza to bardziej powtarzalną kolorystykę prętów użytych do wyrobu.
Czy kurkuma z ałunem może dać kolor niebieski albo zielony?
Typowo nie. Kurkuma daje żółcie, a ałun pełni rolę utrwalacza, a nie "generatora" innych barw. Niebieskie odcienie uzyskuje się zwykle z innych barwników, a zieleń najczęściej wymaga mieszanek lub kolejnych kąpieli barwiących. Sama para kurkuma + ałun jest kojarzona z żółtym.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy pytaniach o barwienie wikliny na egzaminie?
Najczęściej myli się: barwnik z zaprawą (np. traktuje ałun jak barwnik), miesza się skojarzenia kolorów z innych technik (bejce do drewna), albo wybiera się odpowiedź "na intuicję" bez przypomnienia sobie typowego efektu kurkumy, czyli żółci.
Jak rozpoznać w teście, że ałun jest utrwalaczem, a nie barwnikiem?
W pytaniach egzaminacyjnych ałun zwykle występuje jako substancja rozpuszczana i gotowana w wodzie razem z materiałem lub przed barwieniem. Taki opis wskazuje na przygotowanie zaprawy. O kolorze najczęściej decyduje wymieniony obok barwnik roślinny (np. kurkuma).
Kiedy stosuje się barwienie prętów wiklinowych w praktyce plecionkarskiej?
Barwienie stosuje się, gdy wyrób ma mieć dekoracyjny wzór, kontrast lub jednolitą kolorystykę partii materiału. Wykonuje się je przed pleceniem, aby pręty miały powtarzalny odcień. Jest to ważne szczególnie przy koszach ozdobnych, elementach użytkowych i wyrobach łączących różne barwy.
Jakie czynniki wpływają na intensywność koloru po barwieniu wikliny?
Wpływ mają m.in.: stężenie kąpieli barwiącej, czas barwienia, temperatura, przygotowanie i wilgotność prętów, a także użycie zaprawy (np. ałunu). Różnice w surowcu (gatunek, grubość prętów) też mogą zmieniać efekt, dlatego w praktyce robi się próby na małej partii.
Czy ałun zawsze jest potrzebny przy barwieniu naturalnym materiałów roślinnych?
Nie zawsze, ale często bywa pomocny. Przy wielu barwnikach naturalnych zaprawa zwiększa trwałość i zmniejsza ryzyko nierównego wybarwienia. W zależności od technologii można stosować różne zaprawy lub barwić bez nich, jednak w zadaniach testowych ałun zwykle sygnalizuje właśnie etap utrwalania koloru.
Jak przygotować się do pytań o naturalne barwniki w koszykarstwie-plecionkarstwie?
Najlepiej uczyć się zestawień: barwnik → typowy kolor oraz substancja pomocnicza → rola w procesie (zaprawa/utrwalacz). Pomagają też fiszki z nazwami surowców i krótkim opisem efektu. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy barwnika czy zaprawy.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kurkuma" – opis właściwości i zastosowań barwiących, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kurkuma (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Alum" – zastosowania, w tym jako mordant w barwieniu, https://en.wikipedia.org/wiki/Alum (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do technologii koszykarstwa-plecionkarstwa (działy o barwieniu i wykańczaniu)
  • Materiały szkolne/branżowe o barwnikach naturalnych i zaprawach (ałun jako utrwalacz)
  • Instrukcje pracowni szkolnych dotyczące przygotowania kąpieli barwiących dla wikliny
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego