KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2014 (test 3)

PYTANIE NR 9.
Łącznik przedstawiony na zdjęciu oznaczamy symbolem graficznym
Ilustracja przedstawia cztery symbole graficzne oznaczone literami A, B, C i D, oraz urządzenie elektryczne, które wygląda
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łącznik schodowy służy do sterowania oświetleniem z dwóch miejsc (np. korytarz, klatka schodowa). Na schematach wg PN-EN 60617 ma symbol okręgu z dwiema ukośnymi liniami skierowanymi w przeciwne strony. Taki symbol odpowiada opcji "B", co jest spójne też z piktogramem schodów na klawiszu.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie właściwego symbolu wymaga powiązania funkcji łącznika ze znakiem graficznym używanym w dokumentacji. Łącznik schodowy (często nazywany też łącznikiem zmiennym) umożliwia włączanie i wyłączanie tego samego obwodu oświetlenia z dwóch różnych miejsc. W praktyce spotyka się go w klatkach schodowych i długich korytarzach. Typowo ma trzy zaciski: jeden wspólny (L) i dwa korespondencyjne.

W symbolice schematowej (wg PN-EN 60617 wskazanej w kontekście) łącznik schodowy przedstawia się jako okrąg z dwiema ukośnymi liniami skierowanymi w przeciwne strony, zakończonymi krótkimi kreskami. To odróżnia go od innych często mylonych łączników:

  • Łącznik krzyżowy ma bardziej rozbudowany symbol (charakterystyczne cztery ukośne linie). Jest stosowany, gdy sterowanie ma być z więcej niż dwóch miejsc i pracuje "pomiędzy" dwoma łącznikami schodowymi.
  • Łącznik świecznikowy służy do niezależnego sterowania dwoma obwodami (np. dwie sekcje żyrandola), a symbol ma dwie linie układające się w kształt litery V.
  • Łącznik dwubiegunowy rozłącza jednocześnie dwa przewody toru zasilania; jego symbol jest inny (pojedyncza linia w górę z dodatkowymi kreskami).

Zdjęcie przedstawia łącznik z piktogramem schodów na klawiszu, co w praktyce instalacyjnej jest częstym oznaczeniem łącznika schodowego. Dlatego poprawne jest wskazanie symbolu przypisanego właśnie do łącznika schodowego, a nie do krzyżowego, świecznikowego czy dwubiegunowego.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal funkcję (sterowanie z dwóch miejsc), a dopiero potem dopasuj symbol po cechach: "dwie ukośne linie w przeciwne strony" dla schodowego, "cztery ukośne" dla krzyżowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łącznik schodowy (zmienny) pozwala sterować jednym obwodem oświetlenia z dwóch miejsc. Stosuje się go np. na klatkach schodowych i w korytarzach. Zmiana położenia dowolnego z dwóch łączników zmienia stan lampy (włącz/wyłącz).
W oznaczeniach wg PN-EN 60617 symbol łącznika schodowego to okrąg z dwiema ukośnymi liniami skierowanymi w przeciwne strony i zakończonymi krótkimi kreskami. To odróżnia go od symbolu krzyżowego (więcej ukośnych linii).
Piktogram schodów jest praktycznym oznaczeniem producentów i instalatorów, że dany osprzęt jest przeznaczony do układu sterowania z dwóch miejsc. Nie jest to sam "symbol normowy", ale pomaga skojarzyć funkcję z właściwym typem łącznika.
Łącznik schodowy pracuje w parze i umożliwia sterowanie z dwóch miejsc. Łącznik krzyżowy stosuje się, gdy punktów sterowania ma być więcej niż dwa – montuje się go między dwoma łącznikami schodowymi. Różnią się też symbolami na schemacie.
Typowy łącznik schodowy ma trzy zaciski: jeden wspólny (często oznaczany jako L) oraz dwa zaciski "korespondencyjne". To właśnie przewody korespondencyjne łączą dwa łączniki schodowe w instalacji.
Najczęściej myli się łącznik schodowy z krzyżowym (podobne elementy ukośne w symbolu) oraz świecznikowym (dwie linie jak litera V). Błąd wynika zwykle z patrzenia na ogólny kształt, a nie na liczbę i kierunek ukośnych linii.
Układ schodowy stosuje się wtedy, gdy użytkownik ma wygodnie sterować światłem z dwóch stron, np. na początku i końcu korytarza albo na dole i na górze schodów. To poprawia ergonomię i bezpieczeństwo poruszania się.
Nie. Łącznik świecznikowy służy do sterowania dwoma obwodami (np. dwie sekcje oświetlenia) zwykle z jednego miejsca. Do sterowania z dwóch miejsc stosuje się łącznik schodowy, a przy większej liczbie punktów – także krzyżowy.
Pomaga reguła "dwa miejsca – dwie ukośne": łącznik schodowy kojarz z dwiema ukośnymi liniami w przeciwne strony. Krzyżowy jest "pośrodku" układu wielopunktowego i ma bardziej rozbudowany symbol (więcej ukośnych linii).
Ćwicz rozpoznawanie symboli na schematach i łącz je z funkcją elementu: co steruje, ile ma torów, ile punktów sterowania. Warto też oglądać osprzęt instalacyjny i porównywać opisy (schodowy/krzyżowy/świecznikowy) z symbolami z normy.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Łącznik schodowy służy do sterowania oświetleniem z dwóch miejsc (np. korytarz, klatka schodowa)."

Źródła:

  • PN-EN 60617 (IEC 60617) – Symbole graficzne stosowane w schematach elektrycznych; obszar: symbole łączników instalacyjnych (źródło przywołane w kontekście zadania).
  • IEC 60617 – Graphical symbols for diagrams; dział dotyczący symboli przełączników/łączników (standard międzynarodowy wskazany pośrednio w kontekście przez odniesienie do IEC 60617).

Materiały:

  • PN-EN 60617 / IEC 60617 – zestaw symboli graficznych dla schematów
  • Podręczniki do elektrotechniki instalacyjnej (łączniki i układy sterowania oświetleniem)
  • Instrukcje producentów osprzętu instalacyjnego (schematy zacisków i zastosowania łączników schodowych/krzyżowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego