KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 7.
Lampki sygnalizacyjne H3 i H4 świecą się gdy
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z systemem sterowania mechatronicznego, prawdopodobnie dotyczący
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lampki H3 i H4 są podłączone do wyjścia Y032 i świecą wtedy, gdy to wyjście jest aktywne.
W programie drabinkowym Y032 jest sterowane bezpośrednio przez styk NO X003. X003 otrzymuje sygnał ze styku pomocniczego stycznika K1, który zamyka się po zasileniu cewki K1, dlatego świecenie H3/H4 oznacza załączony K1.

Pełne wyjaśnienie:

Lampki H3 i H4 pełnią funkcję sygnalizacji stanu pracy układu: są zasilane z tego samego wyjścia sterownika PLC (Y032) i połączone równolegle, więc każda z nich dostaje to samo napięcie, a awaria jednej nie musi gasić drugiej.

Kluczowe jest prześledzenie zależności w logice PLC:

  • W szczeblu 006 programu drabinkowego znajduje się styk normalnie otwarty (NO) X003, który bezpośrednio steruje cewką wyjścia Y032.
  • Wejście X003 jest podłączone do styku pomocniczego zwiernego stycznika K1. Taki styk zamyka się, gdy cewka stycznika jest zasilona i stycznik jest załączony.
  • Gdy cewka K1 jest zasilona, styk pomocniczy K1 zamyka się → na X003 pojawia się stan TRUE → X003 "przewodzi" w szczeblu 006 → Y032 zostaje załączone → lampki H3 i H4 świecą.

Dlatego poprawne jest stwierdzenie, że H3 i H4 świecą, gdy załączony jest stycznik K1 (zasilona cewka), co wynika z pętli sprzężenia zwrotnego przez styk pomocniczy K1 na X003.

Pozostałe odpowiedzi są mylące, bo opisują brak świecenia, brak wpływu X003 lub sugerują brak związku z zabezpieczeniem. W tym układzie świecenie H3/H4 jest wprost konsekwencją aktywacji Y032, a to zależy od X003, który jest potwierdzeniem stanu K1.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Połączenie równoległe oznacza, że obie lampki są podłączone do tego samego źródła (tu: wyjścia Y032) i każda dostaje pełne napięcie zasilania.

W praktyce świecą jednocześnie przy aktywnym Y032, a awaria jednej lampki nie musi wyłączyć drugiej.

Trzeba znaleźć szczebel, w którym występuje cewka Y032, i sprawdzić warunki po lewej stronie.

Jeśli przed Y032 jest tylko styk NO X003, to Y032 jest aktywne dokładnie wtedy, gdy X003 ma stan TRUE (styk w logice "zamknięty").

Bo X003 nie jest przyciskiem ani poleceniem, tylko sygnałem z styku pomocniczego K1.

Gdy cewka K1 jest zasilona, styk pomocniczy się zamyka i PLC "widzi" na X003 potwierdzenie, że stycznik rzeczywiście jest załączony.

Gdy cewka K1 nie jest zasilana, styk pomocniczy K1 (NO) pozostaje otwarty, więc X003 ma stan FALSE.

Wtedy wyjście Y032 nie zostaje załączone przez szczebel z X003, a lampki H3 i H4 nie świecą.

Styk NO (normalnie otwarty) w ladder logic jest "prawdziwy" i przewodzi w logice, gdy odpowiadające mu wejście ma stan TRUE.

To częsty punkt pomyłek: symbol NO/NC w programie nie musi oznaczać tego samego co typ fizycznego styku w urządzeniu.

Tak, zwykle pośrednio: termik rozłącza tor sterowania (np. przez wejście awaryjne), co może wyłączyć stycznik K1.

Jeśli K1 odpadnie, jego styk pomocniczy otworzy się, X003 spadnie do FALSE, Y032 się wyłączy i H3/H4 zgasną.

Różnica wynika z tego, że są zasilane z innych wyjść PLC: H1/H2 z Y031, a H3/H4 z Y032.

Dodatkowo w logice często spotyka się, że Y031 jest sterowane odwrotnie (np. przez styk NC X003), a Y032 wprost przez NO X003.

Bo oba mają podobną postać liczbową i odnoszą się do zacisków modułu, ale pełnią inne role: X003 to wejście (sygnał do PLC), a Y032 to wyjście (sygnał z PLC do odbiornika).

Na egzaminie warto zawsze najpierw rozpoznać literę X/Y.

W praktyce można:

  • sprawdzić diodę LED wyjścia na module PLC (kanał 032),
  • zmierzyć napięcie na zacisku wyjściowym Y032,
  • zweryfikować w programie/online status bitu Y032.

Jeśli Y032 jest aktywne, H3/H4 powinny świecić.

Ćwicz schemat: wejście → logika (szczebel) → wyjście → element wykonawczy.

Warto robić krótkie analizy: co daje X003, co steruje Y032, jaki to typ styku (NO/NC) i jaki element jest podłączony. To ogranicza pomyłki adresacji i interpretacji symboli.

info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Lampki H3 i H4 są podłączone do wyjścia Y032 i świecą wtedy, gdy to wyjście jest aktywne.W programie drabinkowym Y032 jest sterowane bezpośrednio przez styk NO X003."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (Ladder Diagram/LD – zasady języka drabinkowego i elementy programu)
  • IEC 61131-2:2017, Programmable controllers — Part 2: Equipment requirements and tests (ogólne zasady interfejsów wejść/wyjść sterowników)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o języku drabinkowym (ladder logic) i adresacji I/O w PLC
  • Ćwiczenia: analiza prostych szczebli (NO/NC) i mapowanie ich na fizyczne zaciski
  • Dokumentacja/lekcje dotyczące styczników, styków pomocniczych i sygnalizacji w automatyce

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego