KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 29.
Lejek z warstwą ze szkła spiekanego (Schotta) jest przeznaczony do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lejek z warstwą szkła spiekanego (lejek Schotta) ma wbudowaną porowatą przegrodę, która pełni rolę filtra. Służy więc do sączenia, czyli oddzielania fazy stałej od cieczy poprzez zatrzymanie cząstek na przegrodzie. Dekantacja nie wymaga filtra, a przesiewanie dotyczy sit.

Pełne wyjaśnienie:

Lejek z warstwą szkła spiekanego (często nazywany lejkiem Schotta) jest elementem szkła laboratoryjnego, w którym przegroda filtracyjna jest wbudowana na stałe. Ta przegroda ma postać porowatej warstwy szkła (spieku) o określonej porowatości, dzięki czemu zatrzymuje cząstki stałe, a przepuszcza ciecz.

Dlatego prawidłową czynnością jest "sączenie" (filtracja): mieszanina cieczy z nierozpuszczalnym ciałem stałym jest rozdzielana na filtrat (ciecz) i osad (ciało stałe). W praktyce lejek taki może być używany także w układach z podciśnieniem, bo spiek stanowi stabilne medium filtracyjne.

  • "Dekantacji" nie przypisuje się temu lejku, ponieważ dekantacja polega na zlaniu cieczy znad osadu po sedymentacji. Nie wymaga ona porowatej przegrody filtracyjnej, a kluczowa jest różnica w opadaniu faz, nie przejście przez filtr.
  • "Klarowania" nie należy tu wybierać, bo klarowanie jest opisem efektu (uzyskanie przejrzystej cieczy) lub etapem procesu, który można realizować różnymi metodami (np. sedymentacją, filtracją, wirowaniem). Sam lejek Schotta jest konkretnym narzędziem do filtracji/sączenia, a nie ogólną metodą "klarowania".
  • "Przesiewania" dotyczy rozdziału ciał stałych według rozmiaru ziaren z użyciem sit. Lejek ze szkła spiekanego nie jest sitem do frakcjonowania proszków; jego przeznaczeniem jest rozdział mieszanin ciecz–ciało stałe.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się "porowata przegroda", "spiek" lub "warstwa filtracyjna" w naczyniu, najczęściej testowana jest umiejętność rozpoznania filtracji (sączenia) jako właściwego zastosowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lejek Schotta to lejek z wbudowaną porowatą przegrodą ze szkła spiekanego (spieku), która działa jak filtr. W zwykłym lejku filtr tworzy dopiero bibuła lub inny materiał. Dzięki spiekowi filtracja jest powtarzalna i nie wymaga każdorazowego zakładania papieru.
Szkło spiekane tworzy trwałą, porowatą warstwę, która zatrzymuje cząstki stałe, a przepuszcza ciecz. To klasyczne rozwiązanie do sączenia (filtracji) mieszanin ciecz–ciało stałe, gdy potrzebujesz oddzielić osad od roztworu.
Sączenie wykorzystuje przegrodę filtracyjną, aby fizycznie zatrzymać cząstki stałe. Dekantacja polega na zlaniu cieczy znad osadu po jego opadnięciu i nie wymaga filtra ani spieku. Lejek Schotta ma filtr wbudowany, więc jest narzędziem do filtracji.
Sączenie to filtracja: oddzielanie nierozpuszczalnych cząstek stałych od cieczy przez przepuszczenie mieszaniny przez przegrodę porowatą (np. bibułę lub spiek). W praktyce pomaga uzyskać czysty roztwór albo zebrać osad do dalszych czynności.
Często tak, ponieważ spiek stanowi stabilną przegrodę filtracyjną i dobrze współpracuje z układami przyspieszającymi przesączanie. Kluczowe jest jednak dobranie porowatości spieku do wielkości cząstek i zachowanie zasad bezpieczeństwa pracy ze szkłem pod zmienionym ciśnieniem.
Najczęściej myli się "klarowanie" z filtracją, bo oba mogą dawać przejrzysty roztwór. Druga pomyłka to wybór "dekantacji", ponieważ kojarzy się z oddzielaniem cieczy od osadu. Warto pamiętać: spiek = wbudowany filtr = sączenie.
Dekantację wybiera się, gdy osad łatwo i szybko opada, a nie zależy Ci na dokładnym zatrzymaniu drobnych cząstek. To metoda wstępna lub pomocnicza. Gdy potrzebujesz pewnego rozdziału i zatrzymania zawiesiny, stosuje się filtrację, np. na spieku.
Zasada jest prosta: im drobniejsze cząstki, tym drobniejsza porowatość (mniejsze pory), ale zwykle wolniejsza filtracja. Zbyt gruby spiek przepuści część cząstek, a zbyt drobny może się szybko zatykać. Na egzaminie istotne jest skojarzenie spieku z filtracją.
Nie zawsze. Klarowanie opisuje uzyskanie przejrzystej cieczy (efekt), a filtracja to konkretna metoda rozdziału przez przegrodę porowatą. Klarowanie można osiągnąć także sedymentacją lub wirowaniem. Lejek Schotta jest narzędziem do filtracji, więc wskazuje na sączenie.
Szukaj słów: "warstwa filtracyjna", "porowata przegroda", "szkło spiekane", "spiek", "lejek Schotta". Te określenia sugerują, że materiał ma zatrzymać cząstki stałe podczas przepływu cieczy. To typowe cechy aparatury do sączenia (filtracji).
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Lejek z warstwą szkła spiekanego (lejek Schotta) ma wbudowaną porowatą przegrodę, która pełni rolę filtra."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Lejek_Schotta - dostęp 2026-02-28
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Fritted_glass_filter - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtracja - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z podstaw chemii analitycznej (dział: metody rozdzielania)
  • Materiały dydaktyczne z technologii postaci leku (czynności laboratoryjne, filtracja)
  • Instrukcje i karty katalogowe szkła laboratoryjnego (opis porowatości i zastosowań szkła spiekanego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego