Pytanie sprawdza umiejętność kojarzenia często stosowanych leków z ich typowymi i klinicznie istotnymi działaniami niepożądanymi. Dla opiekuna medycznego jest to ważne, bo pozwala szybciej rozpoznać objawy wymagające zgłoszenia pielęgniarce lub lekarzowi.
Odpowiedź "Atenolol - A" jest niepoprawna, ponieważ atenolol należy do beta-blokerów. Leki z tej grupy najczęściej powodują spowolnienie czynności serca (bradykardię), spadki ciśnienia tętniczego, uczucie osłabienia czy zawroty głowy. Nie są kojarzone jako typowa przyczyna "zaburzeń rytmu serca" w sensie proarytmicznym; przeciwnie, w określonych sytuacjach klinicznych mogą być wykorzystywane w leczeniu niektórych arytmii.
Pozostałe skojarzenia są prawidłowe i odpowiadają klasycznym profilom bezpieczeństwa leków:
- "Warfaryna - B": warfaryna jest antykoagulantem, a najważniejszym działaniem niepożądanym są krwawienia (np. z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, krwiomocz, łatwe siniaczenie). W praktyce opiekuńczej to sygnały alarmowe.
- "Metformina - C": metformina często daje dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, w tym biegunkę, nudności i wzdęcia. U osób niesamodzielnych biegunka może szybko prowadzić do odwodnienia.
- "Paracetamol - D": paracetamol w nadmiarze (i przy nieprawidłowym, długotrwałym stosowaniu) może powodować uszkodzenie wątroby. Dlatego ważne jest unikanie kumulacji dawek z różnych preparatów zawierających tę samą substancję.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz antykoagulant, myśl o krwawieniach; gdy lek przeciwcukrzycowy z grupy biguanidów, myśl o objawach jelitowych; gdy popularny lek przeciwbólowy, pamiętaj o ryzyku hepatotoksyczności; przy beta-blokerach kojarz zwolnienie tętna i hipotonię.
