Łuska derotacyjna jest ortezą statyczną stosowaną przede wszystkim u osób długotrwale unieruchomionych w pozycji leżącej (np. pacjenci geriatryczni, po udarze, w śpiączce, po urazach). W tej pozycji, pod wpływem grawitacji i masy kończyny, często dochodzi do samoczynnej rotacji zewnętrznej w stawie biodrowym. Utrwalanie takiego ustawienia sprzyja powstawaniu niekorzystnych wzorców ułożeniowych i przykurczów.
Kluczową funkcją łuski derotacyjnej jest więc profilaktyka przykurczów rotacyjnych biodra poprzez mechaniczne ograniczenie rotacji zewnętrznej. Konstrukcyjnie obejmuje ona stopę i podudzie (jak typowa łuska), a jej elementem rozpoznawczym jest poprzeczna listwa/płaskownik przy pięcie (tzw. skrzydełko derotacyjne). Ta listwa wystaje na boki i opiera się o materac/podłoże, przez co uniemożliwia "odkręcanie" kończyny na zewnątrz.
- Dlaczego odpowiedź A jest poprawna? Rysunek A przedstawia łuskę stopowo-podudziową z wyraźną poprzeczną listwą przy pięcie – to cecha, która definiuje łuskę derotacyjną i odpowiada za jej działanie.
- Dlaczego B jest niepoprawne? To orteza typu AFO stosowana głównie w problemach funkcjonalnych (np. w opadaniu stopy) podczas aktywności i chodu. Nie ma skrzydełka derotacyjnego, więc nie spełnia funkcji blokowania rotacji w biodrze u pacjenta leżącego.
- Dlaczego C jest niepoprawne? Wygląda jak orteza dynamiczna (często o sprężystych elementach), której celem jest wspomaganie ruchu/chodu i magazynowanie energii. Nie jest to profilaktyczna łuska derotacyjna do łóżka.
- Dlaczego D jest niepoprawne? To inny typ stabilizacji tylnej części podudzia i stopy, ale bez elementu poprzecznego przy pięcie, który jest konieczny do działania derotacyjnego.
Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach obrazkowych szukaj jednej cechy krytycznej. Dla łuski derotacyjnej jest nią poprzeczna listwa przy pięcie, a nie same pasy czy fakt, że orteza obejmuje stopę.
