KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 39.
Ilustracja przedstawia narzędzie ręczne, które jest używane do prasowania końcówek.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Prasowanie końcówek" oznacza zaciskanie (zaprasowywanie) końcówek kablowych lub tulejek na żyle przewodu, aby uzyskać trwałe, niskooporowe połączenie. Pozostałe czynności dotyczą innych narzędzi i etapów pracy: ściągania izolacji, cięcia przewodu albo obsługi zabezpieczeń.

Pełne wyjaśnienie:

"Prasowanie końcówek" (często mówi się też: zaciskanie lub zaprasowywanie) to czynność polegająca na trwałym zaciśnięciu końcówki kablowej albo tulejki na żyle przewodu. Celem jest uzyskanie połączenia, które jednocześnie:

  • zapewnia dobry styk elektryczny (małą rezystancję przejścia),
  • jest wytrzymałe mechanicznie (nie wysuwa się przy pociągnięciu),
  • ułatwia poprawne wprowadzenie żyły do zacisku aparatu.

To typowa operacja w montażu i eksploatacji instalacji: przewody linkowe często wymagają tulejek, a przewody do przyłączy – odpowiednich końcówek kablowych. Do tej czynności używa się narzędzi typu zaciskarka/praska z dobraną matrycą i zakresem przekrojów.

Odpowiedź "ściągania izolacji" jest niepoprawna, bo zdejmowanie izolacji wykonuje się ściągaczem izolacji lub nożem do kabli; jest to etap przygotowania przewodu przed zaprasowaniem końcówki. Odpowiedź "cięcia kabla energetycznego" dotyczy narzędzi do cięcia (nożyce, obcinaki, przecinaki), a nie formowania połączenia na końcu żyły. Odpowiedź "wymiany wkładek bezpiecznikowych" odnosi się do obsługi zabezpieczeń i nie jest czynnością obróbki końców przewodów.

W praktyce egzaminacyjnej warto kojarzyć: jeśli narzędzie ma matryce/gniazda i wykonuje odkształcenie metalu na końcówce, jego przeznaczeniem jest właśnie zaprasowanie końcówek, a nie cięcie czy zdejmowanie izolacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prasowanie końcówek to zaprasowywanie (zaciskanie) końcówki kablowej lub tulejki na żyle przewodu specjalnym narzędziem. Celem jest trwałe i pewne połączenie elektryczno-mechaniczne, które ogranicza grzanie styków i ułatwia podłączenie do zacisku.
Do prasowania końcówek używa się zaciskarki/praski (ręcznej, hydraulicznej lub akumulatorowej) z odpowiednimi matrycami. Dobiera się ją do typu końcówki (tulejka, oczkowa itp.) i przekroju żyły, aby uzyskać poprawny kształt zaprasu.
To dwa różne etapy pracy. Ściąganie izolacji odsłania żyłę i wykonuje się je ściągaczem izolacji. Prasowanie końcówek polega na zaciśnięciu metalowej końcówki na żyle. Pomylenie etapów prowadzi do złego doboru narzędzia i błędów montażowych.
Tulejka porządkuje druciki linki, zwiększa pewność zacisku i zmniejsza ryzyko przecinania żyły przez śrubę zacisku. Dzięki temu połączenie jest stabilniejsze, ma mniejsze straty i jest łatwiejsze do kontroli podczas przeglądów eksploatacyjnych.
Końcówki stosuje się, gdy wymagane jest pewne i trwałe przyłączenie przewodu do aparatu lub szyny, szczególnie przy większych prądach, drganiach, częstych przeglądach lub gdy producent zacisku przewiduje użycie końcówek. Ułatwia to też poprawny montaż i serwis.
Typowe objawy to: końcówka obraca się lub zsuwa z żyły, widać nierówny zapras, wystają druciki linki, a w eksploatacji pojawia się przegrzewanie i przebarwienia izolacji. W praktyce kontroluje się też zgodność matrycy i przekroju oraz wykonuje próbę pociągnięcia.
Nie powinno się. Zaciskarka jest narzędziem do odkształcania końcówki, a nie do czystego cięcia przewodu. Użycie jej do cięcia może uszkodzić narzędzie, zdeformować żyłę i pogorszyć późniejsze zaprasowanie. Do cięcia stosuje się dedykowane nożyce/obcinaki.
Wymiana wkładek bezpiecznikowych dotyczy obsługi zabezpieczeń w rozdzielniach, a nie przygotowania końców przewodów. To inny zakres czynności, inne narzędzia i inne ryzyka. Prasowanie końcówek to praca na przewodzie, a nie na elemencie zabezpieczenia.
Najczęściej spotyka się: zły dobór końcówki do przekroju żyły, użycie niewłaściwej matrycy, zbyt krótko/za długo odizolowaną żyłę, zaprasowanie na izolacji zamiast na żyle oraz pomijanie tulejek na lince. Skutkiem bywa luz, grzanie i awarie połączeń.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie narzędzi i etapów: cięcie, odizolowanie, zakładanie tulejek/końcówek, zaprasowanie oraz kontrola połączenia. Pomaga nauka po zdjęciach narzędzi i krótkie próby praktyczne na różnych przekrojach przewodów, z oceną jakości zaprasu.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: ""Prasowanie końcówek" oznacza zaciskanie (zaprasowywanie) końcówek kablowych lub tulejek na żyle przewodu, aby uzyskać trwałe, niskooporowe połączenie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Zaciskarka" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Zaciskarka (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Końcówka kablowa" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%84c%C3%B3wka_kablowa (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje producentów narzędzi do zaciskania końcówek (zaciskarki/praski) – dobór matryc i przekrojów
  • Podręczniki z podstaw instalacji elektrycznych: zakończenia przewodów, końcówki i tulejki
  • Materiały dydaktyczne BHP dotyczące pracy przy urządzeniach i instalacjach elektrycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego