KWALIFIKACJA MEC3 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 36.
Maksymalny otwór jaki można wywiercić na wiertarce stołowej, typu WS15 w stali to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalna średnica wiercenia w stali jest parametrem znamionowym wiertarki stołowej, podawanym w DTR/katalogu.
Dla typu WS15 wartość ta wynosi 15 mm, więc otwór o większej średnicy (np. 18 mm) przekracza możliwości maszyny, a mniejsze (10–12 mm) nie wykorzystują pełnej zdolności wiercenia.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu sprawdzana jest znajomość maksymalnej średnicy otworu możliwej do wywiercenia w stali na konkretnej wiertarce stołowej. Jest to typowy parametr eksploatacyjny, który producent podaje w dokumentacji (DTR) lub w danych katalogowych. Parametr ten wynika m.in. z mocy silnika, przełożenia, sztywności konstrukcji, dopuszczalnego momentu na wrzecionie oraz możliwości uchwytu i stołu.

Odpowiedź "15 mm" jest poprawna, ponieważ dla wiertarki typu WS15 maksymalna zdolność wiercenia w stali jest określona jako 15 mm. W praktyce oznacza to, że przy zachowaniu prawidłowej techniki (np. właściwe mocowanie detalu, odpowiednie obroty i posuw, chłodzenie/smarowanie) maszyna jest przeznaczona do wykonywania otworów do tej średnicy w stali.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "12 mm" – to średnica mniejsza od deklarowanej zdolności wiercenia; może być osiągalna, ale nie jest maksymalną wartością dla tego typu, więc nie spełnia warunku pytania.
  • "10 mm" – analogicznie jest to wartość zbyt mała; wybór często wynika z mylenia zdolności wiercenia w stali z konserwatywnym doborem wiertła lub z parametrami innych, mniejszych maszyn.
  • "18 mm" – to wartość większa od zdolności wiercenia w stali; sugerowałaby mocniejszą/większą wiertarkę. Próba wiercenia tak dużą średnicą może prowadzić do przeciążenia, pogorszenia jakości otworu, zakleszczenia wiertła oraz ryzyka uszkodzenia narzędzia i maszyny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy konkretnego typu maszyny, najbezpieczniejszą metodą jest odwołanie się do danych znamionowych/DTR. Na zajęciach warsztatowych warto ćwiczyć szybkie wyszukiwanie w dokumentacji: "dane techniczne" → "maksymalna średnica wiercenia w stali".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To parametr znamionowy określający największą średnicę otworu, jaką producent dopuszcza wykonywać w stali na danej wiertarce przy typowych warunkach pracy. Wynika z mocy, sztywności i możliwości wrzeciona. Najpewniej sprawdza się go w DTR lub danych katalogowych.
Ograniczają go m.in. moc silnika, dostępny moment obrotowy, sztywność kolumny i stołu, jakość mocowania detalu, zakres obrotów, stan łożysk i uchwytu oraz geometria wiertła. Im twardszy materiał (np. stal), tym szybciej pojawia się ograniczenie zdolności wiercenia.
Bo ta sama wiertarka może mieć inną zdolność wiercenia dla różnych materiałów. W stali opory skrawania są większe niż np. w aluminium czy tworzywach, więc dopuszczalna średnica bywa mniejsza. Warunek materiału zawęża interpretację do wartości podawanej dla stali.
Najlepiej sięgnąć do DTR lub karty katalogowej i odszukać sekcję "Dane techniczne". Szukaj haseł typu: "maks. średnica wiercenia w stali", "zdolność wiercenia", "capacity in steel". Na egzaminie warto kojarzyć, że takie dane są parametrem producenta.
Technicznie czasem można próbować, ale jest to niezalecane i ryzykowne: rośnie obciążenie, ryzyko zakleszczenia wiertła i uszkodzenia maszyny. W praktyce stosuje się wtedy inne rozwiązania: wstępne wiercenie mniejszym wiertłem, rozwiercanie, użycie wiertła stopniowego lub innej maszyny.
Częste błędy to: wybór średnicy "na oko" bez sprawdzenia danych maszyny, pominięcie materiału obrabianego, mylenie średnicy wiertła z średnicą uchwytu, a także ignorowanie mocowania detalu. Na egzaminie liczy się wartość maksymalna wynikająca z danych technicznych.
Pomocne bywa stopniowanie operacji: najpierw nawiercanie i wiercenie wstępne, potem rozwiercanie lub użycie wiertła o większej średnicy w kilku etapach. Alternatywnie stosuje się otwornice lub wiertarki o większej mocy. Dobór zależy od wymiaru, tolerancji i materiału.
Rozwiercanie stosuje się, gdy zależy na lepszej dokładności średnicy i jakości powierzchni otworu. Zwykle wykonuje się je po wcześniejszym wierceniu otworu pod rozwiertak (mniejsza średnica). To dobra praktyka warsztatowa, gdy wymagania jakościowe są wyższe niż po samym wierceniu.
Nie musi. Oznaczenie typu bywa powiązane z parametrem (np. zdolnością wiercenia), ale nie jest to reguła uniwersalna dla wszystkich producentów i wersji. Dlatego w praktyce i na dokumentacji zakładowej należy potwierdzać parametry w DTR/katalogu konkretnego wykonania maszyny.
Ćwicz czytanie tabliczek znamionowych i DTR: moc, obroty, zakres posuwów, zdolność wiercenia, skok pinoli. Rób fiszki z typowych parametrów obrabiarek szkolnych. Na testach zwracaj uwagę na słowa "maksymalny", "w stali" i "typ maszyny", bo zmieniają interpretację.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że maksymalna średnica wiercenia w stali jest parametrem znamionowym wiertarki stołowej, podawanym w DTR/katalogu.

Materiały:

  • Dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) lub karta katalogowa wiertarki WS15 (sekcja: dane techniczne/zdolność wiercenia)
  • Podręcznik technologii obróbki skrawaniem (rozdziały o wierceniu i doborze narzędzi)
  • Materiały szkolne BHP dotyczące obsługi wiertarek i doboru parametrów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego