KWALIFIKACJA MOT5 - TEST WIEDZY NR 9

PYTANIE NR 11.
Manometr o zakresie 0-20 bar i rozdzielczości 0,1 bar pokazuje odczyt 5,6 bar. Które stwierdzenie jest prawdziwe?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozdzielczość 0,1 bar oznacza, że przyrząd może wskazywać wartości co 0,1.
Wynik 5,6 bar spełnia warunek wielokrotności: 5,6 = 56 × 0,1, a dodatkowo mieści się w zakresie 0–20 bar. Pozostałe stwierdzenia wprowadzają nieuzasadnione ograniczenia (np. "optymalny zakres", "tylko poniżej 10 bar").

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu oceniasz nie "jakość" pomiaru w sensie precyzji, tylko czy dany odczyt może być pokazany przez manometr o podanych parametrach.

Zakres 0–20 bar mówi, że przyrząd jest przeznaczony do wskazań w tym przedziale. Odczyt 5,6 bar leży w zakresie, więc nie ma przeszkody wynikającej z przekroczenia skali.

Rozdzielczość 0,1 bar (krok wskazań) oznacza, że kolejne możliwe wskazania różnią się o 0,1 bar. Żeby sprawdzić, czy 5,6 bar jest "do osiągnięcia" dla takiego kroku, sprawdzasz wielokrotność:

  • 5,6 / 0,1 = 56
  • 56 jest liczbą całkowitą, więc 5,6 bar jest wielokrotnością 0,1 bar

Dlatego poprawne jest stwierdzenie: "Odczyt jest możliwy do wyświetlenia, ponieważ mieści się w zakresie i jest wielokrotnością rozdzielczości."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Odczyt jest niemożliwy, ponieważ przekracza optymalny zakres roboczy." – w zadaniu nie zdefiniowano żadnego "optymalnego" fragmentu zakresu. Z punktu widzenia samej skali 0–20 bar, 5,6 bar jest dopuszczalne.
  • "Odczyt jest niemożliwy, ponieważ nie jest wielokrotnością rozdzielczości." – to nieprawda, bo 5,6 bar = 56 × 0,1 bar, więc warunek kroku jest spełniony.
  • "Odczyt jest możliwy tylko poniżej 10 barów." – to sztuczne ograniczenie nie wynika ani z zakresu 0–20 bar, ani z rozdzielczości 0,1 bar.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się parametry przyrządu, najpierw sprawdź dwa warunki: (1) czy wartość mieści się w zakresie, (2) czy pasuje do kroku/rozdzielczości. Dopiero inne cechy (np. dokładność, precyzja w sensie powtarzalności) wymagają dodatkowych informacji, zwykle wielu pomiarów lub danych producenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zakres pomiarowy to przedział wartości, które przyrząd potrafi mierzyć i wskazywać, np. 0–20 bar. Jeśli wynik leży poza tym przedziałem, odczyt nie będzie wiarygodny albo w ogóle niemożliwy. Sam fakt, że wynik mieści się w zakresie, nie mówi jeszcze nic o precyzji czy dokładności.
Rozdzielczość 0,1 bar oznacza krok wskazań: przyrząd może pokazywać wartości co 0,1 bar (np. 5,5; 5,6; 5,7). Żeby odczyt był możliwy, wartość powinna być wielokrotnością 0,1 bar. Rozdzielczość nie jest tym samym co dokładność.
Wystarczy sprawdzić wielokrotność kroku: 5,6 / 0,1 = 56. Ponieważ wynik jest liczbą całkowitą, odczyt 5,6 bar pasuje do rozdzielczości 0,1 bar. Dodatkowo trzeba upewnić się, że 5,6 bar mieści się w zakresie (tu: 0–20 bar).
To częsty błąd intuicyjny. Zakres skali określa tylko, jakie wartości przyrząd obejmuje. Wynik blisko początku lub końca skali nie jest automatycznie błędny. Liczy się to, czy mieści się w zakresie i czy przyrząd działa prawidłowo. Ocena jakości pomiaru wymaga dodatkowych informacji (np. powtórzeń, wzorcowania).
Precyzja dotyczy zgodności wyników w powtarzanych pomiarach tej samej wielkości: im mniejszy rozrzut, tym większa precyzja. Pojedynczy odczyt (np. 5,6 bar) nie pozwala ocenić rozrzutu, więc nie da się z niego wnioskować o precyzji. Do tego potrzebujesz serii pomiarów.
Dokładność opisuje, jak blisko wyniku rzeczywistej wartości (np. po porównaniu ze wzorcem lub pewnym odniesieniem). Precyzja opisuje powtarzalność: czy kolejne pomiary dają podobne wyniki. W praktyce możesz mieć przyrząd precyzyjny, ale niedokładny (stale "zaniża" lub "zawyża").
Nie. Rozdzielczość to najmniejszy krok odczytu, a błąd (dokładność) zależy od konstrukcji, klasy przyrządu i warunków pomiaru. Przyrząd może wskazywać co 0,1 bar, ale jego błąd może być większy lub mniejszy od 0,1 bar. Dlatego nie wolno utożsamiać rozdzielczości z dokładnością.
Gdy wynik jest niestabilny, różni się od oczekiwanego lub podejrzewasz błąd procedury (np. nieszczelność adaptera, zbyt niskie obroty rozrusznika, rozładowany akumulator). Powtórzenia pomagają ocenić powtarzalność oraz ograniczyć wpływ przypadkowych zakłóceń. To również praktyczny sposób oceny precyzji pomiaru.
Dobierasz zakres tak, aby spodziewane wartości mieściły się w skali z zapasem. Dla wielu silników typowe wartości sprężania są rzędu kilku–kilkunastu bar, więc manometr 0–20 bar jest często odpowiedni. Zbyt mały zakres grozi przekroczeniem skali, a zbyt duży może utrudnić dokładny odczyt.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie precyzji z dokładnością, traktowanie "środka skali" jako warunku poprawności, ignorowanie rozdzielczości (kroku) oraz wyciąganie wniosków o jakości przyrządu z jednego pomiaru. Pomaga prosta checklista: zakres → rozdzielczość → dopiero potem interpretacja wyniku.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Rozdzielczość 0,1 bar oznacza, że przyrząd może wskazywać wartości co 0,1.Wynik 5,6 bar spełnia warunek wielokrotności: 5,6 = 56 × 0,1, a dodatkowo mieści się w zakresie 0–20 bar."

Źródła:

  • JCGM 200:2012 (VIM) International Vocabulary of Metrology — Basic and General Concepts and Associated Terms, definicja "measurement precision" (precyzja pomiaru) oraz pojęcia związane z przyrządami pomiarowymi
  • JCGM 100:2008 (GUM) Evaluation of measurement data — Guide to the expression of uncertainty in measurement, rozdziały wprowadzające: pojęcia związane z wynikiem pomiaru i interpretacją wskazań

Materiały:

  • Międzynarodowy Słownik Metrologii (VIM) – definicje: dokładność, precyzja, rozdzielczość, zakres
  • Podstawy metrologii technicznej – rozdziały o przyrządach wskazujących i błędach pomiaru
  • Materiały szkolne z diagnostyki silników: procedura pomiaru ciśnienia sprężania i interpretacja wyników

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego