KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 22.
Mapy zasadnicze małych miast, aglomeracji miejskich i przemysłowych sporządza się w skali
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:1000 jest typowa dla mapy zasadniczej na obszarach miejskich i przemysłowych, bo zapewnia odpowiednią szczegółowość treści (sieci uzbrojenia, budynki, granice). Skale 1:2000 i 1:5000 są zwykle zbyt "małe" dla gęstej zabudowy, a 1:500 stosuje się dla bardzo szczegółowych opracowań.

Pełne wyjaśnienie:

Mapa zasadnicza jest mapą wielkoskalową, wykorzystywaną m.in. jako podkład do prac projektowych, inwentaryzacyjnych i do opracowania wyników pomiarów geodezyjnych. Kluczową umiejętnością technika geodety jest dobór skali tak, aby zapewnić czytelność i wymaganą szczegółowość.

Odpowiedź "1 : 1000" wiąże się z tym, że w małych miastach, aglomeracjach oraz na terenach przemysłowych występuje duże zagęszczenie obiektów (budynki, ogrodzenia, krawężniki, uzbrojenie podziemne i nadziemne). Taki obszar wymaga mapy, na której elementy sytuacyjne mogą być pokazane wyraźnie i bez nadmiernych uogólnień, a jednocześnie wciąż da się objąć sensowny fragment terenu na arkuszu/ekranie.

Dlaczego pozostałe skale nie pasują w tym ujęciu?

  • "1 : 2000" daje mniejszą szczegółowość niż 1:1000. Może być przydatna na obszarach o mniejszym zagęszczeniu treści, ale w typowych warunkach miejskich i przemysłowych częściej prowadzi do konieczności uogólnień i spadku czytelności.
  • "1 : 5000" to skala zdecydowanie "mniejsza" (duży mianownik), charakterystyczna raczej dla map przeglądowych. Dla terenów miejskich zwykle nie zapewnia wystarczającej szczegółowości do celów ewidencyjno-inżynierskich.
  • "1 : 500" jest skalą bardzo dużą (mały mianownik), stosowaną, gdy potrzebna jest wyjątkowo wysoka szczegółowość i precyzja prezentacji. Nie jest jednak typowym wyborem "z definicji" dla całych małych miast czy aglomeracji, bo znacznie zwiększa liczbę arkuszy oraz nakład pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: skojarz typ terenu z "gęstością treści mapy". Im gęstsza zabudowa i uzbrojenie, tym zwykle potrzebna większa skala (mniejszy mianownik). Dla obszarów miejskich często będzie to 1:1000, a dla wyjątkowo szczegółowych opracowań lokalnych – 1:500.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mapa zasadnicza to wielkoskalowe opracowanie kartograficzne przedstawiające m.in. elementy sytuacyjne terenu (zabudowę, sieci uzbrojenia, komunikację) w sposób możliwie szczegółowy. Służy jako podstawowy podkład do wielu prac geodezyjnych i projektowych.
Skala 1:1000 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 1000 tych samych jednostek w terenie (np. 1 cm na mapie to 10 m w terenie). Taka skala daje dość dużą szczegółowość, przydatną w obszarach zabudowanych.
W miastach i na terenach przemysłowych występuje duże zagęszczenie obiektów i infrastruktury. Duża skala (np. 1:1000) pozwala pokazać więcej szczegółów bez nadmiernych uogólnień i ogranicza ryzyko nieczytelności mapy.
Częsty błąd to mylenie "większej skali" z większym mianownikiem (np. uznanie 1:5000 za bardziej szczegółową). Drugi błąd to wybór skali "na pamięć" bez połączenia jej z charakterem terenu i gęstością treści mapy.
1:500 jest bardziej szczegółowa, ale nie zawsze "lepsza". Daje więcej detalu, lecz zwiększa pracochłonność i liczbę arkuszy. Stosuje się ją zwykle tam, gdzie potrzebna jest bardzo duża szczegółowość (np. w opracowaniach lokalnych).
Skala 1:2000 bywa stosowana, gdy teren ma mniejszą gęstość elementów (mniej zabudowy, mniej uzbrojenia) lub gdy celem jest ujęcie większego obszaru przy akceptowalnym poziomie uogólnienia. W gęstej zabudowie bywa mniej czytelna.
"Mała skala" oznacza duży mianownik i mniejszą szczegółowość prezentacji. W 1:5000 łatwiej pokazać większy obszar, ale kosztem detali. Dlatego taka skala zwykle nie pasuje do zadań wymagających szczegółowej treści w mieście.
Sprawdź, czy w pytaniu pojawia się gęsta zabudowa, aglomeracja, przemysł lub dużo uzbrojenia. To zwykle oznacza potrzebę dużej skali (mały mianownik), aby zachować czytelność. Następnie porównaj odpowiedzi: mniejszy mianownik to większa szczegółowość.
Różne skale odpowiadają różnym celom i poziomowi szczegółowości. Egzamin sprawdza, czy potrafisz dopasować skalę do rodzaju obszaru i przeznaczenia mapy. To ważne w praktyce, bo wpływa na czytelność oraz zakres opracowania.
Warto powtórzyć: pojęcie skali i jej interpretację, zależność między mianownikiem a szczegółowością, pojęcie mapy zasadniczej oraz typowe zastosowania map wielkoskalowych w mieście i na terenach przemysłowych. Pomaga też praktyka porównań różnych skal.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Skala 1:1000 jest typowa dla mapy zasadniczej na obszarach miejskich i przemysłowych, bo zapewnia odpowiednią szczegółowość treści (sieci uzbrojenia, budynki, granice)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej (rozdziały o mapie zasadniczej i skalach)
  • Materiały dydaktyczne OKE/CKE z kwalifikacji geodezyjnych (zadania o doborze skali map)
  • Notatki z zajęć z kartografii geodezyjnej: skale a szczegółowość treści mapy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego