KWALIFIKACJA ROL12 - CZERWIEC 2018 (test 2)

PYTANIE NR 32.
Materiał SRM powstaje w trakcie uboju
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Materiał szczególnego ryzyka (SRM) dotyczy tkanek przeżuwaczy, najbardziej narażonych na obecność prionów wywołujących TSE/BSE. Dlatego SRM powstaje i musi być usuwany podczas uboju przeżuwaczy, w tym bydła. Świnie, drób i dziczyzna nie są objęte wymogami SRM.

Pełne wyjaśnienie:

SRM (materiał szczególnego ryzyka) to określone tkanki zwierząt, które z punktu widzenia chorób prionowych (TSE) uznaje się za najbardziej ryzykowne. W praktyce rzeźnianej oznacza to obowiązek wyodrębnienia tych tkanek podczas uboju i skierowania ich do utylizacji jako materiału najwyższego ryzyka (kategoria 1), tak aby nie mogły trafić do żywności ani do pasz.

Odpowiedź "bydła" jest poprawna, ponieważ bydło jest przeżuwaczem, a przepisy dotyczące SRM odnoszą się do przeżuwaczy (bydła, owiec i kóz). U tych gatunków zidentyfikowano tkanki, które w kontekście TSE są kluczowe z punktu widzenia bezpieczeństwa.

Odpowiedź "świń" jest nieprawidłowa, bo świnie nie są przeżuwaczami i nie podlegają wymogom SRM w ramach regulacji dotyczących TSE. Częsty błąd polega na przeniesieniu pojęcia "materiał ryzyka" na wszystkie gatunki ubijane w rzeźni.

Odpowiedź "drobiu" jest nieprawidłowa z tego samego powodu: drób nie jest objęty definicją SRM związaną z TSE. Mylenie wynika często z ogólnego skojarzenia kontroli weterynaryjnej z "elementami ryzyka", bez rozróżnienia podstawy (priony vs. inne zagrożenia).

Odpowiedź "dziczyzny" również jest nieprawidłowa. Choć potocznie dziczyzna bywa uznawana za "bardziej ryzykowną", SRM nie jest kategorią intuicyjną, tylko ściśle związaną z TSE u przeżuwaczy. Na egzaminie warto zapamiętać regułę: SRM dotyczy przeżuwaczy, a nie gatunków monogastrycznych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się bydło/owce/kozy oraz świnie/drób, to w pytaniach o SRM zwykle kluczowy jest podział na przeżuwacze i pozostałe gatunki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
SRM to określone tkanki zwierząt uznane za najbardziej ryzykowne w kontekście chorób prionowych TSE. Podczas uboju muszą być oddzielone, zabezpieczone i przekazane do utylizacji jako materiał kategorii 1, aby nie trafiły do żywności ani pasz.
SRM dotyczy przeżuwaczy: bydła, owiec i kóz. To związek z ryzykiem TSE (prionów). Świnie, drób i dziczyzna nie są objęte wymaganiami SRM, więc w pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie przeżuwaczy.
Wybrane tkanki przeżuwaczy są uznane za najbardziej prawdopodobne miejsca kumulacji czynnika TSE (prionów). Dlatego przepisy nakazują ich usuwanie w rzeźni i wyłączenie z łańcucha żywnościowego oraz paszowego, by ograniczyć ryzyko zdrowotne.
Nie. SRM jest powiązane z regulacjami dotyczącymi TSE u przeżuwaczy. Świnie nie są przeżuwaczami, więc nie podlegają wymogom SRM. Częsty błąd na egzaminie to mylenie SRM z ogólnymi produktami ubocznymi powstającymi przy uboju.
Nie. Dla drobiu nie stosuje się pojęcia SRM w znaczeniu prionowym (TSE). W praktyce drobiu dotyczą inne wymagania higieniczne i jakościowe, ale nie obowiązek wyodrębniania SRM jak u przeżuwaczy.
Zakres SRM zależy m.in. od wieku zwierzęcia. W kontekście egzaminu ważna jest zasada: u bydła jako przeżuwacza występują tkanki uznane za SRM i muszą być odjęte w rzeźni. Szczegółowe wykazy wynikają z przepisów TSE.
SRM usuwa się w toku czynności poubojowych w rzeźni, w ramach prawidłowej obróbki tuszy i narządów. Kluczowe jest, aby materiał został wyodrębniony bez zanieczyszczania mięsa, właściwie oznaczony i skierowany do utylizacji jako kategoria 1.
SRM gromadzi się w sposób zabezpieczony (np. w szczelnych pojemnikach), często stosuje się znakowanie/barwienie, a następnie przekazuje do utylizacji jako materiał kategorii 1. Celem jest całkowite wyłączenie SRM z żywności i pasz.
Najczęstszy błąd to wybór "świń" lub "drobiu" z powodu skojarzenia, że każdy ubój daje "materiał ryzyka". W pytaniach o SRM trzeba myśleć o TSE i przeżuwaczach. Pomaga reguła: SRM = bydło/owce/kozy.
Najpierw sprawdź, czy wśród odpowiedzi jest przeżuwacz (bydło, owce, kozy). SRM wiąże się z TSE, więc poprawna odpowiedź zwykle wskazuje przeżuwacza. Jeśli są tylko świnie/drób/dziczyzna, to pytanie prawdopodobnie dotyczy innego zagadnienia.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że materiał szczególnego ryzyka (SRM) dotyczy tkanek przeżuwaczy, najbardziej narażonych na obecność prionów wywołujących TSE/BSE.

Źródła:

  • EUR-Lex: Rozporządzenie (WE) nr 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady (TSE) – tekst aktu prawnego: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32001R0999 (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia (WE) nr 999/2001 w wersji EUR-Lex (definicje i załączniki dot. SRM)
  • Materiały szkoleniowe z higieny mięsa i nadzoru poubojowego dla technika weterynarii
  • Podręczniki/opracowania o TSE i chorobach prionowych u przeżuwaczy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego