KWALIFIKACJA ROL12 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 37.
Materiał szczególnego ryzyka (SRM) zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009 stanowi materiał kategorii 1. Jakie podstawowe oznakowanie jest wymagane na pojemnikach podczas jego transportu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
SRM jest ubocznym produktem pochodzenia zwierzęcego zaliczanym do kategorii 1 (najwyższe ryzyko, m.in. związane z TSE). Dlatego pojemniki używane do jego transportu muszą mieć podstawowe oznakowanie kategorii: "KAT. 1 – wyłącznie do usunięcia", a nie napisy dla kategorii 2 lub 3.

Pełne wyjaśnienie:

Materiał szczególnego ryzyka (SRM) to tkanki przeżuwaczy szczególnie narażone na obecność czynników wywołujących TSE (np. BSE). Z tego powodu SRM jest traktowany jako uboczny produkt pochodzenia zwierzęcego (UPPZ) o najwyższym poziomie ryzyka i w przepisach jest przypisywany do kategorii 1.

W praktyce oznacza to, że już na etapie magazynowania i transportu trzeba jednoznacznie wskazać kategorię materiału, aby nie dopuścić do pomylenia strumieni UPPZ oraz by materiał trafił do właściwego sposobu zagospodarowania (usunięcia/utylizacji). Dlatego podstawowym, formalnym oznakowaniem pojemników dla SRM jest napis: "KAT. 1 – wyłącznie do usunięcia".

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "KAT. 2 – nie do spożycia przez zwierzęta" dotyczy materiałów kategorii 2, czyli innego poziomu ryzyka niż SRM. Zastosowanie takiego napisu mogłoby wprowadzać w błąd podczas kontroli i przyjęcia materiału.
  • "KAT. 3 – nie do spożycia przez ludzi" odnosi się do materiałów kategorii 3 (niższe ryzyko), które mogą być kierowane do innych procesów niż materiał kat. 1. To oznakowanie jest więc niezgodne z klasyfikacją SRM.
  • "Odpady weterynaryjne – do utylizacji" jest sformułowaniem ogólnym. W kontekście UPPZ kluczowe jest formalne wskazanie kategorii, bo to ona determinuje zasady postępowania i nadzoru.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się SRM, najpierw ustal kategorię (tu: kat. 1), a dopiero potem dobierz właściwy, wymagany napis. Dodatkowe elementy (np. barwienie, opisy robocze) nie zastępują obowiązkowego oznakowania kategorii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
SRM (materiał szczególnego ryzyka) to określone tkanki m.in. bydła, owiec i kóz, uznane za najbardziej ryzykowne w kontekście TSE/BSE. Dlatego podlegają oddzielnemu gromadzeniu, ścisłemu nadzorowi Inspekcji Weterynaryjnej oraz zasadom transportu i usuwania właściwym dla materiału kategorii 1.
SRM obejmuje tkanki o podwyższonym ryzyku przenoszenia czynników TSE. Z tego względu przepisy klasyfikują je jako materiał kategorii 1 (najwyższe ryzyko). Klasyfikacja ma znaczenie praktyczne: determinuje obowiązki dotyczące oznakowania, oddzielnego postępowania, transportu oraz docelowego usunięcia.
Podstawowe, wymagane oznakowanie pojemnika z SRM to wskazanie kategorii materiału: "KAT. 1 – wyłącznie do usunięcia". To oznaczenie formalnie identyfikuje strumień UPPZ i zapobiega pomyleniu z materiałem kategorii 2 lub 3, które mają inne napisy i inne dopuszczalne sposoby zagospodarowania.
Nie powinno się traktować samego napisu "SRM" jako wystarczającego oznakowania. Na potrzeby wymogów transportu i nadzoru kluczowe jest formalne oznaczenie kategorii UPPZ. W praktyce możesz spotkać robocze opisy, ale na egzaminie i w kontroli liczy się wymagany napis kategorii.
W kontekście klasyfikacji UPPZ najważniejszym, jednoznacznie wymaganym elementem jest napis kategorii materiału (dla SRM: "KAT. 1 – wyłącznie do usunięcia"). Dodatkowe piktogramy mogą występować w praktyce zakładowej, ale nie zastępują obowiązkowego oznakowania kategorii wynikającego z przepisów.
Zapamiętaj, że każda kategoria ma charakterystyczny, krótki napis. Kategoria 1: "wyłącznie do usunięcia". Kategoria 2: "nie do spożycia przez zwierzęta". Kategoria 3: "nie do spożycia przez ludzi". Na pytaniach egzaminacyjnych najpierw ustalasz kategorię (np. SRM = kat. 1), potem dobierasz napis.
Dokument handlowy stosuje się przy przemieszczaniu/transportowaniu UPPZ, w tym materiału kategorii 1, aby zapewnić identyfikowalność przesyłki i zgodność z wymaganiami nadzoru weterynaryjnego. W praktyce dokument towarzyszy transportowi do zakładu utylizacyjnego, a pojemniki muszą być jednocześnie właściwie oznakowane kategorią.
Najczęściej myli się: (1) kategorię 1 z kategorią 2 lub 3 (bo napisy są podobne), (2) dane wymagane na pojemniku z danymi wymaganymi w dokumentach transportowych, (3) robocze określenie "SRM" z formalnym oznaczeniem kategorii. Pomaga metoda: SRM → kat. 1 → "wyłącznie do usunięcia".
SRM pozyskuje się głównie w rzeźniach i zakładach rozbioru podczas czynności poubojowych i obróbki tusz. Materiał jest oddzielany od pozostałych części, gromadzony w szczelnych pojemnikach, oznakowany jako kategoria 1 i następnie przekazywany do usunięcia (utylizacji) zgodnie z zasadami nadzoru weterynaryjnego.
Ucz się "mapy skojarzeń": SRM → TSE/BSE → kategoria 1 → napis "KAT. 1 – wyłącznie do usunięcia". Dodatkowo przećwicz rozróżnianie napisów dla kat. 2 i 3 oraz pytania, w których występuje transport i nadzór. Rozwiązuj testy z krótkimi opisami przypadków z rzeźni.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "SRM jest ubocznym produktem pochodzenia zwierzęcego zaliczanym do kategorii 1 (najwyższe ryzyko, m.in. związane z TSE)."

Źródła:

  • EUR-Lex: Rozporządzenie (WE) nr 1069/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z 21.10.2009 – tekst aktu: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009R1069 (dostęp 2026-03-01)
  • EUR-Lex: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 142/2011 z 25.02.2011 – tekst aktu: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32011R0142 (dostęp 2026-03-01)
  • EUR-Lex: Rozporządzenie (WE) nr 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady – załącznik V (SRM) – tekst aktu: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32001R0999 (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 (definicje i kategorie UPPZ oraz zasady postępowania)
  • Tekst rozporządzenia (UE) nr 142/2011 (wymagania wykonawcze dotyczące znakowania/transportu)
  • Rozporządzenie (WE) nr 999/2001 – załącznik dotyczący SRM

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego