Metoda spisu z natury to inwentaryzacja polegająca na fizycznym ustaleniu rzeczywistego stanu danego składnika: jego ilości, a często także stanu jakościowego. Tę metodę stosuje się do składników, które można realnie policzyć, zważyć, zmierzyć lub przeliczyć.
Odpowiedź "środki pieniężne przechowywane w kasie jednostki" jest poprawna, ponieważ gotówka w kasie jest składnikiem, którego stan ustala się bezpośrednio – poprzez przeliczenie banknotów i monet (oraz ewentualnie innych walorów znajdujących się w kasie).
Pozostałe propozycje nie pasują do spisu z natury:
- "środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym" – ich stan wynika z ewidencji banku i dokumentów (np. wyciągów). Zamiast spisu z natury typowe jest uzgadnianie/potwierdzanie salda z bankiem, bo jednostka nie ma fizycznego dostępu do tych środków w formie, którą da się policzyć w kasie.
- "wartości niematerialne i prawne" – to składniki nienamacalne (np. prawa, licencje), więc nie podlegają "policzeniu" w sensie fizycznym. Ich istnienie i wartość potwierdza się zwykle poprzez analizę dokumentów źródłowych i zapisów księgowych (weryfikację).
- "powierzone kontrahentom własne środki trwałe" – skoro znajdują się poza jednostką, spis z natury w siedzibie może być niewykonalny. W praktyce stosuje się potwierdzenia od kontrahentów, protokoły zdawczo-odbiorcze, dokumenty powierzenia lub inne procedury weryfikacyjne.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz hasło "spis z natury", myśl: "czy da się to policzyć fizycznie w miejscu przechowywania?". Jeśli odpowiedź brzmi "nie" (rachunek bankowy, prawa, rozliczenia), zwykle właściwa jest metoda oparta o dokumenty lub potwierdzenia sald.
