KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 6.
Minimalna liczba arkuszy netto w formacie A3 niezbędnych do wydrukowania zaproszeń o wymiarach netto 120 x 90 mm w nakładzie 180 sztuk wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
A3 ma wymiary 297×420 mm. Przy układzie 120 mm wzdłuż 420 mm mieszczą się 3 użytki, a 90 mm wzdłuż 297 mm również 3, czyli łącznie 9 zaproszeń na arkuszu. Dla nakładu 180 szt. potrzeba 180/9=20 pełnych arkuszy netto. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego upakowania lub zaokrągleń.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wyznaczyć minimalną liczbę arkuszy netto A3, trzeba policzyć, ile zaproszeń (użytków) o wymiarze 120×90 mm da się rozmieścić na jednym arkuszu A3.

1) Wymiary arkusza A3
A3 wg ISO 216 ma wymiary 297×420 mm.

2) Maksymalna liczba użytków na arkuszu
Sprawdzamy sensowne orientacje (dopuszczając obrót użytku o 90°):

  • Ułożenie: 120 mm wzdłuż 420 mm → 420/120 = 3 (bo 3×120=360, 4×120=480 już nie).
    Ułożenie: 90 mm wzdłuż 297 mm → 297/90 = 3 (bo 3×90=270, 4×90=360 już nie).
    Razem: 3×3 = 9 użytków na arkuszu.
  • Alternatywnie: 120 mm wzdłuż 297 mm → 297/120 = 2; 90 mm wzdłuż 420 mm → 420/90 = 4, czyli 2×4=8. To mniej niż 9, więc nie jest minimalne.

Najkorzystniejsze upakowanie daje więc 9 zaproszeń z jednego arkusza A3 (w ujęciu "netto", bez dodatkowych założeń o spadach i odstępach).

3) Liczba arkuszy dla nakładu 180 szt.
Skoro 1 arkusz daje 9 zaproszeń, to liczba arkuszy wynosi:
180 ÷ 9 = 20.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 10 szt. – oznaczałoby 18 użytków na arkuszu (180/10), co jest nierealne dla 120×90 na A3.
  • 100 szt. – to wynik pomylenia pojęć lub skrajnie zaniżonej liczby użytków na arkuszu (jakby mieściło się 1–2 na arkuszu), co nie wynika z geometrii.
  • 200 szt. – przekracza sam nakład; często jest efektem błędnego założenia "1 arkusz = 1 zaproszenie" i dodania zapasu, którego w pytaniu nie ma.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach tego typu zawsze liczysz osobno, ile razy mieści się wymiar użytku w każdym kierunku arkusza, a potem mnożysz. Na końcu sprawdzasz drugi wariant po obrocie użytku o 90° i wybierasz większą liczbę użytków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz, ile razy wymiar użytku mieści się w każdym boku arkusza, używając dzielenia całkowitego (bez części ułamkowej), a potem pomnóż wyniki. Dla A3 (297×420) i użytku 120×90: 420/120=3 oraz 297/90=3, więc 3×3=9.
"Arkusz netto" to arkusz liczony do wykonania nakładu wyrobu, bez narzutów produkcyjnych (np. na rozruch, kontrolę jakości czy odpady). Jeśli pytanie nie podaje narzutu, przyjmuje się wyliczenie minimalne wynikające z geometrii i nakładu.
Bo inne ułożenie może zwiększyć liczbę użytków na arkuszu. To typowy błąd: uczący się liczą tylko jeden wariant. W praktyce impozycji zawsze porównuje się co najmniej dwa ustawienia (wymiary zamienione miejscami) i wybiera korzystniejsze.
Format A3 ma wymiary 297×420 mm (wg ISO 216). Warto je znać pamięciowo, bo w zadaniach o układzie użytków brak tych danych wymusza odtworzenie wymiarów. Pomylenie z A4 (210×297) zwykle całkowicie zmienia wynik.
Tylko jeśli zadanie to wyraźnie podaje (np. "dodać spad 3 mm" albo "zachować odstęp 5 mm"). Gdy treść mówi o wymiarach "netto" i nie podaje dodatkowych wymagań, standardowo liczy się czyste upakowanie bez doliczania technologicznych naddatków.
Najpierw wyznacz liczbę użytków na 1 arkuszu, a potem podziel nakład przez tę liczbę. Jeśli wynik nie jest całkowity, zaokrąglasz w górę do pełnych arkuszy. W tym zadaniu 180/9=20, więc nie ma potrzeby zaokrąglania.
10 arkuszy oznaczałoby 18 zaproszeń z jednego arkusza (180/10). Przy formacie 120×90 mm na A3 nie da się uzyskać takiej liczby bez nakładania użytków na siebie. To typowy skutek błędnego, zbyt optymistycznego "upakowania" bez rachunku.
Najczęściej: (1) użycie zaokrągleń zamiast części całkowitej (np. 297/90=3,3 traktowane jak 4), (2) brak sprawdzenia obrotu użytku, (3) pomylenie wymiarów arkusza, (4) zaokrąglanie liczby arkuszy w dół mimo konieczności pełnych arkuszy.
Zawsze, gdy nakład nie dzieli się równo przez liczbę użytków na arkuszu. Nie da się "zamówić ułamka arkusza" do produkcji. Przykład: gdyby było 185 szt. i 9 użytków/arkusz, to 185/9=20,55, więc trzeba 21 arkuszy.
W praktyce używa się funkcji impozycji w RIP/DFE oraz modułów imposition w oprogramowaniu do przygotowania druku. Program automatyzuje układ, ale operator powinien umieć zweryfikować wynik rachunkowo: liczba użytków, orientacja, a także konsekwencje dla cięcia i oprawy.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że a3 ma wymiary 297×420 mm. Przy układzie 120 mm wzdłuż 420 mm mieszczą się 3 użytki, a 90 mm wzdłuż 297 mm również 3, czyli łącznie 9 zaproszeń na arkuszu.

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", definicje i wymiary formatów (np. A3).
  • https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - sekcja z tabelą wymiarów formatów A (A3=297×420 mm) - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw impozycji i gospodarki papierem w poligrafii cyfrowej
  • Tabela formatów papieru serii A wg ISO 216 (A0–A10) do nauki wymiarów
  • Ćwiczenia rachunkowe: układ użytków na arkuszach (A4/A3/SRA3) oraz zaokrąglanie liczby arkuszy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego