KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 36.
Mleko przeznaczone do sprzedaży, odbierane samochodem cysterną co drugi dzień z gospodarstwa, należy zaraz po doju schłodzić do temperatury nie wyższej niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mleko surowe przeznaczone do sprzedaży należy szybko schłodzić po doju, aby zahamować namnażanie drobnoustrojów i utrzymać jakość do czasu odbioru. Przy odbiorze co drugi dzień wymaga się niższej temperatury przechowywania w gospodarstwie, dlatego właściwą granicą jest 4°C. Pozostałe wartości nie spełniają tego założenia.

Pełne wyjaśnienie:

W mleku surowym, bezpośrednio po doju, mogą znajdować się drobnoustroje pochodzące z otoczenia, sprzętu udojowego i samego zwierzęcia. Kluczowym działaniem ograniczającym ich rozwój jest możliwie szybkie schłodzenie mleka do temperatury chłodniczej i utrzymanie tej temperatury w czasie przechowywania w gospodarstwie.

W pytaniu podano, że mleko jest odbierane samochodem cysterną co drugi dzień. Dłuższy czas przechowywania wymaga bardziej rygorystycznych warunków chłodzenia, aby utrzymać jakość mikrobiologiczną surowca do chwili odbioru. Dlatego jako prawidłową temperaturę graniczną wskazano 4°C (temperatura nie wyższa niż 4°C).

  • 0°C – to wartość skrajnie niska; w praktyce może prowadzić do częściowego zamarzania mleka lub problemów technologicznych w zbiorniku, a pytanie dotyczy standardowego schłodzenia po doju, nie mrożenia.
  • 8°C – przy dłuższym przechowywaniu może być zbyt wysoką temperaturą, bo tempo wzrostu liczby bakterii będzie większe niż przy 4°C; nie realizuje celu "maksymalnego zahamowania" rozwoju mikroflory przy odbiorze co drugi dzień.
  • 10°C – to temperatura zdecydowanie za wysoka jak na przechowywanie mleka surowego do sprzedaży; w takich warunkach rozwój mikroorganizmów jest znacznie szybszy, co pogarsza jakość i skraca trwałość surowca.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o mleku surowym zwracaj uwagę na warunek "co drugi dzień"/"nie codziennie". Im dłuższy czas do odbioru, tym zwykle wymagana jest niższa temperatura przechowywania. Najczęstszy błąd to wybór wartości "umiarkowanej" (8–10°C) zamiast temperatury chłodniczej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Schładzanie powinno rozpocząć się możliwie szybko po zakończeniu doju, ponieważ w wyższej temperaturze drobnoustroje namnażają się intensywnie. Szybkie obniżenie temperatury ogranicza wzrost liczby bakterii i pomaga utrzymać parametry jakościowe mleka do czasu odbioru.
Im dłużej mleko pozostaje w gospodarstwie, tym większe ryzyko wzrostu liczby drobnoustrojów i pogorszenia jakości. Niższa temperatura przechowywania spowalnia procesy mikrobiologiczne, dlatego przy rzadszym odbiorze zwykle wymaga się bardziej rygorystycznego schłodzenia.
To znaczy, że mleko w zbiorniku po schłodzeniu ma mieć maksymalnie 4°C i nie może tej wartości przekraczać w czasie przechowywania. W praktyce wymaga to sprawnego schładzalnika, kontroli termometru oraz unikania długiego przetrzymywania mleka bez chłodzenia.
Nie musi być lepsze. Zbyt niska temperatura może powodować problemy technologiczne (np. ryzyko częściowego zamarzania lub zaburzenia pracy urządzenia). Wymagania dotyczą zwykle chłodzenia do temperatury chłodniczej, a nie do punktu bliskiego zamarzaniu.
W 10°C drobnoustroje mogą namnażać się znacznie szybciej niż w temperaturze chłodniczej, co zwiększa ryzyko przekroczenia parametrów jakościowych i skrócenia trwałości surowca. To może skutkować obniżeniem ceny skupu lub problemami przy odbiorze w mleczarni.
Najczęściej używa się zbiornika-schładzalnika do mleka (zbiornika chłodniczego) z mieszadłem i agregatem chłodniczym. Jego zadaniem jest szybkie odebranie ciepła z mleka i utrzymanie stabilnej temperatury do momentu odbioru przez cysternę.
Typowe pomyłki to: wybór 0°C "bo najzimniej", mylenie wartości dla różnych częstotliwości odbioru oraz sugerowanie się liczbami 8–10°C jako "wystarczająco chłodnymi". Warto zawsze powiązać wymaganą temperaturę z czasem przechowywania w gospodarstwie.
W materiałach szkoleniowych i wymaganiach jakościowych mogą występować różne progi w zależności od organizacji odbioru i warunków przechowywania. Na egzaminie trzeba czytać warunek zadania (np. odbiór codzienny vs co drugi dzień) i dobrać temperaturę do tego scenariusza.
Należy regularnie sprawdzać wskazania czujnika/termometru zbiornika, dbać o sprawność agregatu chłodniczego oraz o mieszanie mleka (wyrównanie temperatury w całej objętości). Ważne jest też szybkie mycie i higiena, bo zanieczyszczenia zwiększają ryzyko rozwoju bakterii.
Bo sposób i harmonogram odbioru wpływają na wymagania przechowywania w gospodarstwie. Informacja o cysternie i częstotliwości odbioru ma naprowadzić na dobór właściwej temperatury schładzania oraz utrzymania jakości surowca do momentu transportu do mleczarni.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Mleko surowe przeznaczone do sprzedaży należy szybko schłodzić po doju, aby zahamować namnażanie drobnoustrojów i utrzymać jakość do czasu odbioru."

Źródła:

  • Regulation (EC) No 853/2004 of the European Parliament and of the Council of 29 April 2004 laying down specific hygiene rules for food of animal origin, Annex III, Section IX (Raw milk and dairy products)
  • Regulation (EC) No 852/2004 of the European Parliament and of the Council of 29 April 2004 on the hygiene of foodstuffs (general hygiene requirements for primary production)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi schładzalników do mleka i zalecenia producentów
  • Materiały szkoleniowe z higieny produkcji mleka surowego dla rolników
  • Podstawy mikrobiologii żywności (wpływ temperatury na rozwój bakterii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego