KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 35.
Monika Potocka prowadząca działalność gospodarczą wybrała opodatkowanie na zasadach ogólnych podatkiem liniowym. W dniu 10 stycznia 2019 r. opłaciła za siebie:
– składki na ubezpieczenia społeczne w wysokości 843,45 zł,
– składkę na ubezpieczenie zdrowotne 319,94 zł (w tym 7,75% – 275,51 zł).
Na podstawie fragmentu podatkowej księgi przychodów i rozchodów ustal, ile wynosiła należna zaliczka na podatek dochodowy za styczeń 2019 r., wiedząc, że składki na ubezpieczenia społeczne osoby prowadzącej działalność gospodarczą nie były zaliczone do kosztów w księdze.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Podatkowa księga przychodów i rozchodów za styczeń 2019 r.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dochód z PKPiR to 12 700 zł − (3 700 zł + 200 zł + 982 zł) = 7 818 zł. Składki społeczne nieujęte w kosztach odejmuje się od dochodu: 7 818 − 843,45 = 6 974,55, po zaokrągleniu 6 975 zł. Podatek 19% = 1 325,25 zł, a od podatku odlicza się 275,51 zł składki zdrowotnej. Zaliczka = 1 050 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć zaliczkę na podatek dochodowy przy podatku liniowym, trzeba przejść przez stałą sekwencję: dochód → podstawa opodatkowania → podatek → zaliczka po odliczeniach.

1) Ustalenie dochodu z PKPiR
Dochód to przychód minus koszty ujęte w księdze. Z fragmentu PKPiR: przychód razem 12 700,00 zł. Koszty: zakup towarów 3 700,00 zł, koszty uboczne zakupu 200,00 zł oraz pozostałe wydatki 982,00 zł. Razem koszty: 3 700 + 200 + 982 = 4 882 zł. Zatem dochód: 12 700 − 4 882 = 7 818 zł.

2) Odliczenie składek na ubezpieczenia społeczne
W treści podano, że składki społeczne (843,45 zł) nie były zaliczone do kosztów w księdze. Oznacza to, że nie pomniejszyły dochodu w PKPiR, więc należy je odjąć na etapie ustalania podstawy opodatkowania: 7 818 − 843,45 = 6 974,55 zł. Podstawę zaokrągla się do pełnych złotych: 6 975 zł.

3) Obliczenie podatku liniowego
Stawka podatku liniowego wynosi 19%. Podatek: 6 975 × 19% = 1 325,25 zł.

4) Odliczenie składki zdrowotnej (część odliczana)
Nie odlicza się całej zapłaconej składki zdrowotnej 319,94 zł, tylko część odpowiadającą 7,75% podstawy wymiaru. W zadaniu ta kwota jest już podana: 275,51 zł. Zaliczka po odliczeniu: 1 325,25 − 275,51 = 1 049,74 zł, po zaokrągleniu do pełnych złotych: 1 050 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wartości wyższe zwykle wynikają z odliczenia od podatku niewłaściwej kwoty (np. pominięcia odliczenia 275,51 zł albo błędnego potraktowania składek społecznych).
  • Częstą pomyłką jest odliczenie pełnej składki zdrowotnej 319,94 zł zamiast części odliczalnej 275,51 zł.
  • Innym błędem jest brak zaokrąglenia podstawy (6 974,55 zł) i/lub zaliczki do pełnych złotych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy składki społeczne są w kosztach PKPiR. Jeśli nie, odejmujesz je od dochodu. Składkę zdrowotną odliczasz od podatku tylko w części wskazanej jako odliczalna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dochód z PKPiR liczysz jako przychód minus koszty. W praktyce sumujesz przychody z kolumn przychodowych i odejmujesz koszty (np. zakup towarów, koszty uboczne zakupu, pozostałe wydatki). Dopiero od tak ustalonego dochodu wykonuje się dalsze odliczenia (np. składki społeczne).
Jeżeli składki społeczne nie zostały wpisane do kosztów w PKPiR, to nie pomniejszyły dochodu w księdze. Wtedy odejmujesz je od dochodu przy ustalaniu podstawy opodatkowania. To typowy element zadań: sprawdź warunek w treści i nie ujmuj składek podwójnie.
W 2019 r. od podatku odliczało się tylko część składki zdrowotnej odpowiadającą 7,75% podstawy wymiaru, a nie całą zapłaconą składkę (np. 9%). W zadaniach ta kwota bywa podana wprost i właśnie ją odejmujesz od wyliczonego podatku.
Zadania egzaminacyjne zwykle wymagają zaokrągleń do pełnych złotych. Najpierw zaokrągla się podstawę opodatkowania, a następnie końcową zaliczkę. Pominięcie zaokrągleń lub wykonanie ich w złym miejscu często daje wynik różniący się o 1 zł lub więcej.
Prosta zasada: składki społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) zwykle pomniejszają dochód/podstawę, czyli odejmujesz je przed zastosowaniem stawki 19%. Składka zdrowotna (część odliczana) pomniejsza podatek, czyli odejmujesz ją po obliczeniu 19%.
Stawkę 19% stosuje się do podstawy opodatkowania po odliczeniu składek społecznych (jeśli nie były w kosztach). Dopiero od wyliczonego podatku można odjąć część składki zdrowotnej podlegającą odliczeniu. W tym typie zadań kolejność działań jest kluczowa.
Nie. W podatku liniowym obowiązuje jedna stawka procentowa (19%), niezależnie od wysokości dochodu. W zadaniach egzaminacyjnych różnica między liniowym a skalą dotyczy głównie braku progów, ale nadal występują odliczenia, np. składki społeczne i część składki zdrowotnej.
Najczęstsze błędy to: odliczenie całej zapłaconej składki zdrowotnej zamiast kwoty odliczalnej, policzenie 7,75% od niewłaściwej wartości oraz pominięcie informacji, że kwota odliczenia jest już podana w zadaniu. Na egzaminie zawsze odszukaj w treści kwotę "7,75%" i odlicz dokładnie ją.
Data wskazuje, że składki dotyczą rozliczenia za dany okres i mają być uwzględnione w zaliczce za styczeń (zgodnie z logiką zadania). Na egzaminie traktuj to jako potwierdzenie, że odliczenia mają zastosowanie w tym miesiącu, a nie w kolejnym lub innym okresie.
Ułóż krótki schemat: PKPiR: dochód → minus społeczne → zaokrąglenie → ×19% → minus zdrowotne (odliczalne) → zaokrąglenie. Jeśli w którymś kroku pojawia się całe 319,94 zł zamiast kwoty odliczalnej, to znak, że rozliczasz składkę zdrowotną nieprawidłowo.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) – art. 30c (podatek liniowy 19%)
  • Ustawa o PIT – zasady odliczania składek na ubezpieczenia społeczne od dochodu oraz składki zdrowotnej od podatku (stan obowiązujący w 2019 r.; zagadnienie ogólne)

Materiały:

  • Instrukcje i objaśnienia do prowadzenia PKPiR (materiały dydaktyczne)
  • Podręczniki do kwalifikacji kadrowo-płacowej i rozliczeń działalności gospodarczej
  • Arkusze ćwiczeń z obliczania zaliczek PIT (warianty z odliczeniami ZUS)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego