KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 3.
Mostek Graetza wykorzystywany jest w układach elektronicznych jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mostek Graetza to układ czterech diod tworzących prostownik mostkowy. Umożliwia prostowanie obu połów okresu napięcia przemiennego, dzięki czemu na wyjściu uzyskuje się pulsujące napięcie stałe o częstotliwości tętnień wyższej niż przy prostowaniu jednopołówkowym. Dlatego poprawna jest odpowiedź "prostownik dwupołówkowy".

Pełne wyjaśnienie:

Mostek Graetza (mostek diodowy) jest klasycznym układem prostowniczym zbudowanym z czterech diod połączonych w konfiguracji mostka. Jego zadaniem jest zamiana napięcia przemiennego na napięcie jednokierunkowe (pulsujące), które następnie zwykle się filtruje kondensatorem i ewentualnie stabilizuje.

Dlaczego "prostownik dwupołówkowy" jest poprawny? W każdej połówce okresu napięcia wejściowego przewodzą dwie z czterech diod, tak że prąd w obciążeniu płynie zawsze w tym samym kierunku. Oznacza to, że wykorzystywane są obie połówki sinusoidy (dodatnia i ujemna), co daje wyższą wartość średnią napięcia na obciążeniu oraz mniejsze tętnienia w porównaniu z prostowaniem jednopołówkowym (przy porównywalnych warunkach filtracji).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "stabilizator równoległy" – stabilizator równoległy (bocznikowy) to układ utrzymujący napięcie przez odprowadzanie nadmiaru prądu równolegle do obciążenia. Mostek Graetza sam z siebie nie stabilizuje napięcia; on je prostuje.
  • "stabilizator szeregowy" – stabilizator szeregowy działa przez element regulacyjny włączony w szereg z obciążeniem (np. tranzystor, układ scalony). Mostek diodowy nie pełni roli elementu regulacyjnego, tylko jest etapem prostowania.
  • "prostownik jednopołówkowy" – prostownik jednopołówkowy zwykle wykorzystuje pojedynczą diodę (lub układ równoważny) i przepuszcza tylko jedną połówkę przebiegu, a drugą odcina. Mostek Graetza wykorzystuje obie połówki, więc jest dwupołówkowy.

W praktyce mostek Graetza spotkasz w zasilaczach urządzeń elektronicznych: po transformatorze obniżającym napięcie sieciowe i przed filtracją kondensatorem oraz stabilizatorem. Na egzaminie warto kojarzyć: 4 diody = mostek = prostowanie dwupołówkowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mostek Graetza (mostek diodowy) to układ prostowniczy zbudowany zwykle z czterech diod połączonych w konfiguracji mostka. Służy do zamiany napięcia przemiennego na napięcie jednokierunkowe (pulsujące), które później można filtrować i stabilizować w zasilaczu.
Nazywa się dwupołówkowym, bo wykorzystuje obie połówki przebiegu AC. Dla dodatniej połówki przewodzi jedna para diod, a dla ujemnej druga para, ale prąd przez obciążenie płynie w tym samym kierunku. Dzięki temu spadek tętnień po filtracji jest zwykle mniejszy.
Prostownik jednopołówkowy przepuszcza tylko jedną połówkę sinusoidy (często z jedną diodą), a drugą odcina. Mostek Graetza prostuje obie połówki, więc na wyjściu dostajesz "gęstsze" impulsy napięcia, co ułatwia filtrację kondensatorem w zasilaczu.
Najczęściej za mostkiem jest kondensator filtrujący (wygładza napięcie) oraz układ stabilizacji, np. stabilizator liniowy lub przetwornica. Typowy tor wygląda tak: transformator/AC → mostek Graetza → kondensator → stabilizacja → odbiornik.
Nie. Mostek Graetza prostuje napięcie, czyli zmienia AC na napięcie jednokierunkowe pulsujące. Stabilizacja (utrzymanie stałej wartości mimo zmian obciążenia i wejścia) wymaga dodatkowych elementów, np. stabilizatora szeregowego, równoległego lub przetwornicy.
W praktyce sprawdza się każdą z czterech diod "w obie strony" w trybie testu diody. W jednym kierunku powinna być przewodność (spadek napięcia jak dla diody), a w przeciwnym blokowanie. Trzeba też pamiętać, że w układzie mogą wystąpić ścieżki równoległe, więc najlepiej odłączyć mostek od reszty obwodu.
Typowe objawy to: brak napięcia DC na wyjściu, bardzo duże tętnienia, nadmierne nagrzewanie mostka, przepalanie bezpiecznika lub transformatora, a czasem "pływanie" napięcia pod obciążeniem. Uszkodzenie pojedynczej diody może powodować pracę jak prostownik jednopołówkowy.
Podczas przewodzenia w mostku prąd zwykle płynie przez dwie diody jednocześnie, więc łączny spadek napięcia jest w przybliżeniu sumą spadków na tych diodach. W praktyce wpływa to na niższe napięcie wyjściowe pod obciążeniem i trzeba to uwzględnić dobierając transformator oraz elementy filtrujące.
Mostek Graetza stosuje się często, gdy używa się transformatora z pojedynczym uzwojeniem wtórnym (bez odczepu środkowego). Prostownik z dwiema diodami zwykle wymaga odczepu środkowego. W praktyce mostek jest popularny, prosty w montażu i dostępny jako gotowy element w jednej obudowie.
Opanuj schematy: jednopołówkowy, dwupołówkowy z odczepem i mostek Graetza. Ćwicz rozpoznawanie po liczbie diod i kierunku prądu w obciążeniu. Warto też umieć wskazać, co robi kondensator filtrujący i dlaczego sam mostek nie jest stabilizatorem napięcia.
info

Około 81% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Mostek Graetza to układ czterech diod tworzących prostownik mostkowy."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Mostek Graetza" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Mostek_Graetza (dostęp: 2026-02-27)
  • Electronics Tutorials, "Bridge Rectifier" — https://www.electronics-tutorials.ws/diode/diode_6.html (accessed 2026-02-27)
  • All About Circuits, "The Full-Wave Bridge Rectifier" — https://www.allaboutcircuits.com/textbook/semiconductors/chpt-3/full-wave-bridge-rectifier/ (accessed 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw elektroniki: dział o prostownikach i zasilaczach
  • Karty katalogowe diod prostowniczych i mostków prostowniczych (parametry IF, VRRM, spadek napięcia)
  • Materiały dydaktyczne o przebiegach po prostowaniu (oscyloskop, tętnienia, filtracja pojemnościowa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego