KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 32.
Motywacja, która polega na angażowaniu się w określone działania dla samej przyjemności czerpanej z ich wykonywania, określana jest jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Motywacja wewnętrzna oznacza podejmowanie aktywności dlatego, że sama czynność jest interesująca i daje przyjemność lub satysfakcję. Nie wynika ona głównie z nagród, kar ani presji otoczenia, tylko z osobistego zainteresowania i poczucia sensu działania.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie podano, że osoba angażuje się w działanie dla samej przyjemności czerpanej z wykonywania. Taki mechanizm odpowiada pojęciu motywacji wewnętrznej: źródło energii do działania znajduje się "w środku" osoby, w jej ciekawości, zainteresowaniach, satysfakcji, poczuciu kompetencji lub sensu.

Odpowiedź "wewnętrzna" jest więc właściwa, bo kryterium rozpoznawcze jest jasne: działanie jest celem samo w sobie (przynosi zadowolenie), a nie środkiem do uzyskania zewnętrznego efektu.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do definicji:

  • "zewnętrzna" dotyczy sytuacji, gdy aktywność jest podejmowana głównie z powodu nagród, pochwał, ocen, uniknięcia kary lub presji (czyli czynność jest środkiem do celu).
  • "pierwotna" i "wtórna" nie są w tym kontekście standardową parą pojęć opisującą źródło motywacji w klasycznym, egzaminowym rozróżnieniu. Mogą kojarzyć się z innymi podziałami (np. potrzeb, popędów), ale nie oddają wskazanego w pytaniu kryterium "dla przyjemności z wykonywania".

W terapii zajęciowej rozróżnienie to ma praktyczne znaczenie: gdy pacjent lub podopieczny ma wysoką motywację wewnętrzną, zwykle łatwiej utrzymać regularność ćwiczeń i aktywności, bo nie trzeba stale dostarczać nagród zewnętrznych. Wspieraniu motywacji wewnętrznej sprzyja m.in. dobór zajęć zgodnych z zainteresowaniami, dawanie wyboru (autonomia) oraz stawianie osiągalnych wyzwań wzmacniających poczucie kompetencji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się słowa typu "przyjemność", "satysfakcja", "robię bo lubię", najczęściej chodzi o motywację wewnętrzną; jeśli "nagroda", "kara", "ocena", "polecenie" – o zewnętrzną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Motywacja wewnętrzna to chęć wykonywania aktywności dlatego, że sama czynność jest ciekawa i daje satysfakcję. W terapii zajęciowej oznacza to większe, trwalsze zaangażowanie w zadania dobrane do zainteresowań pacjenta, bez konieczności stałego "nagradzania" z zewnątrz.
W motywacji wewnętrznej źródłem działania jest przyjemność, sens i zainteresowanie samą czynnością. W motywacji zewnętrznej bodźcem są konsekwencje spoza aktywności, np. nagroda, ocena, pochwała lub uniknięcie kary. To rozróżnienie pomaga planować skuteczne oddziaływania terapeutyczne.
Jeśli pacjent angażuje się w aktywność, bo ją lubi i czuje satysfakcję w trakcie, to czynność jest celem samym w sobie. Nie potrzeba wtedy dodatkowych nagród ani presji. To jest właśnie kluczowy wyróżnik motywacji wewnętrznej w klasycznych definicjach psychologicznych.
Nie. Motywacja zewnętrzna (np. system punktów, pochwały) bywa pomocna na początku terapii lub przy trudnych zadaniach. Trzeba jednak uważać, by nie zastępowała całkowicie motywacji wewnętrznej. Celem często jest przejście od "robię dla nagrody" do "robię, bo to ma sens i daje satysfakcję".
To np. wykonywanie ćwiczeń manualnych, bo pacjent lubi majsterkować; udział w treningu pamięci, bo czuje satysfakcję z rozwiązywania zadań; prace plastyczne, bo sprawiają przyjemność i pozwalają się wyrazić. Wspólny element: sama aktywność jest nagradzająca.
Pomaga: dobór zajęć zgodnych z zainteresowaniami, dawanie wyboru (poczucie autonomii), ustawianie realistycznych wyzwań (poczucie kompetencji) i pokazywanie sensu zadania w życiu codziennym. W praktyce warto rozmawiać o celach pacjenta i wspólnie modyfikować plan aktywności.
Często mylą "wewnętrzną" z "zewnętrzną", bo automatycznie kojarzą motywowanie z nagradzaniem. Innym błędem jest sugerowanie się słowami "pierwotna/wtórna", które brzmią naukowo, ale nie opisują tu źródła motywacji. Warto zawsze sprawdzać, czy działanie jest "dla czynności", czy "dla efektu".
Często na początku procesu terapeutycznego, gdy pacjent nie ma jeszcze nawyku ćwiczeń lub nie widzi sensu zadania. Wtedy działanie może wynikać z zachęty rodziny, zaleceń specjalisty albo obietnicy nagrody. Z czasem warto budować bardziej autonomiczne, wewnętrzne powody angażowania się.
Gdy uwaga skupia się głównie na nagrodzie, czynność może przestać być postrzegana jako ciekawa sama w sobie. Po wycofaniu nagrody zaangażowanie spada, bo brakuje "wewnętrznego paliwa". W terapii lepiej łączyć pochwały z informacją o postępach i znaczeniu zadania dla pacjenta.
Typowe sygnały to: inicjowanie działania bez przypominania, ciekawość, chęć powtarzania zadania, radość z procesu i dążenie do poprawy dla własnej satysfakcji. Pacjent mówi wtedy np. "lubię to robić", "to mnie wciąga", "chcę spróbować jeszcze raz", niezależnie od nagród.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że motywacja wewnętrzna oznacza podejmowanie aktywności dlatego, że sama czynność jest interesująca i daje przyjemność lub satysfakcję.

Źródła:

  • Ryan, R. M., Deci, E. L., "Intrinsic and Extrinsic Motivations: Classic Definitions and New Directions", Contemporary Educational Psychology, 25(1), 2000
  • Deci, E. L., Ryan, R. M., "Intrinsic Motivation and Self-Determination in Human Behavior", Plenum, 1985
  • APA Dictionary of Psychology: "intrinsic motivation" — https://dictionary.apa.org/intrinsic-motivation (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii motywacji i uczenia się (rozdziały o motywacji wewnętrznej i zewnętrznej)
  • Materiały szkoleniowe z komunikacji wspierającej autonomię w pracy terapeutycznej
  • Artykuły przeglądowe o teorii autodeterminacji (Self-Determination Theory) i jej zastosowaniach w praktyce klinicznej/edukacyjnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego