KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 35.
Multimetr oznaczony symbolem X na rysunku mierzy
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z kwalifikacją zawodową elektronika, w szczególności dotyczącą układu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prostownik jest zasilany z części przemiennej (AC) – dopiero na wyjściu prostownika pojawia się składowa stała (DC).
Jeżeli multimetr na rysunku (X) jest ustawiony i włączony do pomiaru prądu AC po stronie zasilania, to mierzy prąd przemienny zasilający układ prostownika, a nie napięcie ani prąd stały.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie z prostownikiem trzeba rozróżnić dwie strony obwodu:

  • strona zasilania (wejście prostownika) – występuje tam wielkość przemienna (typowo z transformatora lub sieci),
  • strona obciążenia (wyjście prostownika) – po prostowaniu otrzymuje się wielkość stałą (zwykle tętniącą), którą często dodatkowo wygładza kondensator.

Poprawna odpowiedź "prąd przemienny zasilający układ prostownika" pasuje do sytuacji, gdy multimetr oznaczony symbolem X jest użyty jako amperomierz w torze zasilania prostownika. W praktyce oznacza to, że przyrząd musi być włączony szeregowo z badanym obwodem oraz ustawiony na odpowiedni tryb prądu przemiennego.

Odpowiedź "napięcie stałe zasilające układ prostownika" jest niepoprawna, bo wejście prostownika nie jest zasilane napięciem stałym w typowej konfiguracji – to właśnie prostownik służy do zamiany wielkości przemiennej na stałą.

Odpowiedź "prąd stały zasilający układ prostownika" myli stronę układu: prąd stały pojawia się po stronie wyjściowej, natomiast zasilanie prostownika jest po stronie AC.

Odpowiedź "napięcie przemienne zasilająca układ prostownika" wskazuje inną wielkość fizyczną niż w kluczu (napięcie zamiast prądu) i dodatkowo zawiera błąd gramatyczny. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba uważnie odróżniać, czy multimetr pracuje jako woltomierz (równolegle) czy amperomierz (szeregowo), bo to całkowicie zmienia interpretację pomiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mierzy wartość prądu w obwodzie, w którym jest włączony szeregowo, gdy przebieg ma charakter przemienny. W praktyce wymaga to wyboru trybu prądu AC oraz użycia właściwego gniazda pomiarowego (A lub mA/µA), aby nie uszkodzić miernika.
Ponieważ zadaniem prostownika jest zamiana przebiegu przemiennego na stały. Jeśli na wejściu byłoby już DC, prostowanie nie miałoby sensu. Dlatego w typowych zasilaczach najpierw jest źródło AC (np. transformator), a dopiero potem prostownik.
Pomiar napięcia wykonuje się równolegle do elementu (multimetr jako woltomierz). Pomiar prądu wymaga przerwania obwodu i włączenia multimetru szeregowo (multimetr jako amperomierz). Często różnią się też gniazda: COM/VΩ vs COM/A.
Prąd stały pojawia się po stronie wyjściowej prostownika, czyli za diodami/mostkiem. W praktyce jest to prąd stały tętniący, a dopiero elementy filtrujące (np. kondensator) zmniejszają tętnienia. Wejście prostownika pozostaje stroną AC.
Może, ale tylko gdy jest włączony po stronie zasilania AC lub gdy mierzy prąd w części układu, w której przebieg jest przemienny. Po stronie wyjścia prostownika prąd ma kierunek stały (choć może tętnieć), więc tam właściwy jest pomiar DC.
Najczęstsze to: włączenie miernika równolegle zamiast szeregowo (ryzyko zwarcia), pozostawienie przewodu w gnieździe A przy pomiarze napięcia, zły wybór AC/DC oraz przekroczenie zakresu. Warto zaczynać od najwyższego bezpiecznego zakresu.
AC oznacza, że mierzona wielkość zmienia znak/kierunek w czasie (np. sinus). DC oznacza wielkość o stałym znaku (może mieć tętnienia, ale średnio jest stała). W zadaniach o prostownikach: wejście zwykle AC, wyjście zwykle DC.
Bo w kontekście prostownika łatwo pomylić, czy przyrząd jest użyty jako woltomierz czy amperomierz. Nawet jeśli w układzie występuje napięcie przemienne, pytanie może dotyczyć prądu (włączenie szeregowe i tryb A), więc sama informacja o AC nie wystarcza.
Najpierw mierzy się napięcie przemienne na uzwojeniu wtórnym transformatora (pomiar V~ równolegle). Jeśli napięcie jest poprawne, można dalej diagnozować prąd pobierany przez prostownik/obciążenie, ale prąd mierzy się już szeregowo i ostrożnie.
Ćwicz rozpoznawanie trybów (V, A, Ω) oraz AC/DC i przypisz je do sposobu podłączenia (równolegle vs szeregowo). Utrwal też, że prostownik zamienia AC na DC. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy pytanie dotyczy prądu czy napięcia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Instrukcja obsługi dowolnego multimetru cyfrowego (sekcja: pomiar prądu AC/DC oraz dobór gniazd)
  • Podręcznik do podstaw elektroniki: rozdział o prostownikach i zasilaczach
  • Materiały szkolne/ćwiczenia laboratoryjne z pomiarów elektrycznych w obwodach AC i DC

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego