KWALIFIKACJA MOT2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 8.
Multimetrem widocznym na rysunku można wykonać bezpośredni pomiar
Ilustracja przedstawia multimeter cyfrowy marki UNI-T, model UT33C, który jest używany do pomiarów elektrycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Multimetr widoczny na rysunku ma funkcję omomierza (Ω), więc umożliwia bezpośredni pomiar rezystancji.
Terminatory magistrali CAN są rezystorami końcowymi (nominalnie 120 Ω), dlatego można je sprawdzić multimetrem. Reaktancja, pojemność i impedancja falowa wymagają wyspecjalizowanych mierników, których ten model nie posiada.

Pełne wyjaśnienie:

Pokazany przyrząd to typowy multimetr cyfrowy z zakresem pomiaru rezystancji (Ω), napięcia i prądu. Taki multimetr wykonuje bezpośredni pomiar rezystancji elementów i fragmentów instalacji, gdy badany obwód jest niezasilany.

Odpowiedź "terminatorów na magistrali CAN" jest poprawna, ponieważ terminator w sieci CAN jest w praktyce rezystorem końcowym (stosowanym na końcach magistrali, aby ograniczać odbicia sygnału). Rezystor jest właśnie tym elementem, którego wartość można zmierzyć omomierzem w multimetrze.

Pozostałe odpowiedzi opisują wielkości, których standardowy multimetr z tarczą jak na zdjęciu zwykle nie mierzy bezpośrednio:

  • "reaktancja indukcyjna dławika" zależy od częstotliwości (XL), więc do jej wyznaczenia potrzebny jest pomiar w warunkach AC o znanej częstotliwości lub analizator/mostek impedancji. Sam omomierz pokaże co najwyżej rezystancję uzwojenia, a nie reaktancję.
  • "pojemność własna kondensatora elektrolitycznego" wymaga funkcji pomiaru pojemności (F) lub dedykowanego miernika. Ten multimetr nie ma zakresów pojemności, więc nie wykona takiego pomiaru wprost.
  • "impedancja falowa przewodu antenowego" to parametr linii transmisyjnej w.cz.; do jej oceny stosuje się metody i przyrządy typu TDR lub analizatory sieci. Omomierz nie mierzy impedancji falowej.

W praktyce warsztatowej, przy podejrzeniu problemów z komunikacją CAN, pomiar rezystancji między przewodami CAN (przy odłączonym zasilaniu) jest szybkim testem terminacji i stanu wiązki. Kluczowe jest dobranie właściwej funkcji miernika (Ω) i zapewnienie, że układ nie jest aktywnie zasilany w trakcie pomiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Terminator CAN to element kończący linię transmisyjną, realizowany jako rezystor końcowy. Jego zadaniem jest ograniczenie odbić sygnału na końcach magistrali, co stabilizuje komunikację między sterownikami. W diagnostyce sprawdza się go zwykle przez pomiar rezystancji w obwodzie CAN.
Multimetr w trybie Ω mierzy rezystancję między punktami pomiarowymi. Ponieważ terminatory CAN są rezystorami, można je sprawdzić bezpośrednio jako pomiar oporu w obwodzie (np. między CAN-H i CAN-L). Warunkiem jest pomiar na instalacji bez zasilania, aby wynik nie był zafałszowany.
W typowej instalacji CAN są dwa terminatory 120 Ω na końcach magistrali. Gdy mierzysz rezystancję między CAN-H i CAN-L "zobaczysz" je równolegle, a dwa rezystory połączone równolegle dają około 60 Ω. To częsty punkt pomyłek na diagnostyce.
Nie powinno się mierzyć rezystancji, gdy instalacja jest zasilana lub sterowniki pracują. Omomierz podaje własne napięcie pomiarowe, a obcy potencjał w obwodzie może zafałszować wskazanie lub uszkodzić przyrząd. Najbezpieczniej wykonywać taki test przy wyłączonym zapłonie i odłączonym zasilaniu.
Nie. Tylko multimetry wyposażone w funkcję pomiaru pojemności (zakresy w faradach, często oznaczane jako F lub symbol kondensatora) mierzą ją bezpośrednio. Multimetr mający jedynie zakresy V/A/Ω nie wykona pomiaru pojemności wprost, choć może wykryć zwarcie lub przerwę.
Reaktancja indukcyjna zależy od częstotliwości, więc do jej wyznaczania używa się narzędzi mierzących impedancję w funkcji częstotliwości, np. mostków RLC lub analizatorów impedancji. Zwykły omomierz pokaże głównie rezystancję drutu uzwojenia, co nie jest tym samym co reaktancja.
Impedancja falowa to parametr linii transmisyjnej istotny dla sygnałów wysokiej częstotliwości. Omomierz mierzy opór stałoprądowy, a impedancja falowa dotyczy propagacji fali i dopasowania. Dlatego stosuje się metody typu TDR lub analizatory sieci, a nie standardowy multimetr warsztatowy.
Najczęstsze błędy to: pomiar przy włączonym zasilaniu, mylenie wartości 60 Ω (dwa terminatory równolegle) z 120 Ω (pojedynczy terminator), oraz pomiar w niewłaściwym miejscu wiązki. Błędem bywa też zły zakres w mierniku lub słaby kontakt sond w złączu.
W praktyce warsztatowej sondy przykłada się do punktów dostępu do CAN, np. w złączach wiązki lub na pinach diagnostycznych, o ile znasz przypisanie CAN-H i CAN-L w danym pojeździe. Kluczowe jest, aby mierzyć między przewodami CAN, a nie względem masy, jeśli celem jest ocena terminacji.
Opanuj rozpoznawanie funkcji multimetru po oznaczeniach na tarczy (V, A, Ω, test diody/ciągłości) oraz podstawy topologii CAN: rola terminatorów i typowe wartości oporu widziane w pomiarze. Ćwicz też zasady bezpieczeństwa pomiarów: kiedy mierzyć Ω, a kiedy V.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że reaktancja, pojemność i impedancja falowa wymagają wyspecjalizowanych mierników, których ten model nie posiada.

Materiały:

  • Podręcznik/rozdział o magistrali CAN w pojazdach (topologia, terminacja, typowe usterki)
  • Instrukcja obsługi multimetru cyfrowego (funkcje, ograniczenia, bezpieczeństwo pomiarów)
  • Materiały szkoleniowe z diagnostyki sieci pokładowych (procedury pomiarowe, interpretacja wyników)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego