Zużycie ścierne (abrazyjne) jest skutkiem działania twardych nierówności lub cząstek (np. piasku, opiłków, produktów zużycia) znajdujących się między współpracującymi powierzchniami. W praktyce serwisowej mechanik rozpoznaje je głównie po ryskach i bruzdach, często ułożonych kierunkowo (zgodnie z ruchem względnym). Mechanizm polega na mikroskrawaniu lub rysowaniu materiału, co stopniowo obniża dokładność pasowania i pogarsza warunki smarowania.
Odpowiedź "adhezyjne" dotyczy sytuacji, gdy na skutek lokalnego kontaktu metali (zbyt cienki film smarny, przegrzanie, przeciążenie) dochodzi do przywierania i zrywania mikrozłączy. Typowe są zatarcia, przytarcia, smugi oraz miejscowe "rozmazania" materiału, a nie dominujące, długie rysy od cząstek twardych.
Odpowiedź "zmęczeniowe" odnosi się do uszkodzeń od cyklicznych naprężeń kontaktowych (często spotykane w elementach tocznych lub na powierzchniach silnie obciążonych). Charakterystyczne są wykruszenia, łuszczenie, pitting (dołki), czyli ubytki materiału wynikające z pękania, a nie z "przecierania" powierzchni.
Odpowiedź "gruzełkowe" nie jest standardowym, jednoznacznym określeniem podstawowego mechanizmu zużycia w klasycznym podziale tribologicznym. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle rozróżnia się zużycie ścierne, adhezyjne i zmęczeniowe na podstawie typowych śladów.
- Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz głównie rysy/bruzdy — myśl o ścieraniu; gdy widzisz zatarcia i "rozmazania" — adhezja; gdy widzisz dołki/wykruszenia — zmęczenie.
