KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 20.
Na ilustracji przedstawiono kleszcze Bertena służące do ekstrakcji
Ilustracja przedstawia kleszcze Bertena, narzędzie stomatologiczne używane do ekstrakcji zębów, w szczególności trzecich
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kleszcze Bertena rozpoznaje się po zagięciu dziobów pod kątem zbliżonym do prostego, co ułatwia dostęp do odcinka bocznego żuchwy bez nadmiernego otwierania ust pacjenta.
Dlatego narzędzie to stosuje się typowo do ekstrakcji dolnych trzecich trzonowców (ósemek), a nie do zębów przednich ani do szczęki.

Pełne wyjaśnienie:

Kleszcze ekstrakcyjne dobiera się do łuku zębowego (szczęka/żuchwa) oraz do grupy zębów. Kluczową cechą na ilustracji jest zagięcie dziobów pod kątem zbliżonym do 90° względem osi rękojeści. Taka geometria ułatwia manewrowanie w tylnej części jamy ustnej, szczególnie w żuchwie, gdzie dostęp bywa ograniczony.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: trzecich trzonowców w żuchwie?
W praktyce klinicznej kleszcze określane jako Bertena są kojarzone z ekstrakcją dolnych trzecich trzonowców (zębów mądrości w żuchwie). Zagięcie dziobów umożliwia pewny chwyt zęba położonego daleko w odcinku bocznym, przy zachowaniu korzystnego ustawienia dłoni operatora.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Siekaczy w żuchwie – do zębów przednich stosuje się zwykle kleszcze o delikatniejszych, węższych dziobach i bez tak wyraźnego zagięcia, bo dostęp jest prosty.
  • Drugich trzonowców w szczęce – narzędzia do szczęki zwykle mają inny układ dziobów (mniejsze lub brak zagięcia pod kątem prostym), ponieważ kierunek dostępu i podparcia jest inny niż w żuchwie.
  • Korzeni w szczęce – do korzeni częściej dobiera się kleszcze/końcówki przeznaczone stricte do korzeni (lub stosuje się dźwignie), a sama cecha 90° zagięcia wskazuje przede wszystkim na przeznaczenie do dolnego odcinka bocznego, nie na uniwersalne "korzenie w szczęce".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na zdjęciu widzisz kleszcze z wyraźnym zagięciem części roboczej pod kątem prostym, najpierw rozważ żuchwę i odcinek boczny, a dopiero potem dopasuj grupę zębów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kleszcze Bertena to specjalistyczne kleszcze ekstrakcyjne używane w chirurgii stomatologicznej. Wyróżniają się konstrukcją ułatwiającą dostęp do tylnego odcinka żuchwy, gdzie pole operacyjne jest trudniej dostępne. Ich kształt pomaga w pewnym uchwyceniu zęba podczas ekstrakcji.
Najczęściej rozpoznasz je po wyraźnym zagięciu dziobów względem rękojeści. Zagięcie (często zbliżone do kąta prostego) pozwala wprowadzić narzędzie do odcinka bocznego żuchwy i ustawić dłoń operatora w wygodnej pozycji bez nadmiernego rozwierania ust pacjenta.
Kąt zagięcia decyduje o tym, czy narzędzie "wejdzie" w odpowiedni rejon jamy ustnej i czy lekarz uzyska prawidłową dźwignię oraz stabilny chwyt. Inny kąt jest korzystny w szczęce, a inny w żuchwie, zwłaszcza w okolicy trzonowców i ósemek.
Kleszcze Bertena wiąże się przede wszystkim z ekstrakcją dolnych trzecich trzonowców, czyli zębów mądrości w żuchwie. Wynika to z ich położenia w odcinku bocznym oraz trudniejszego dostępu, który wymaga narzędzia o odpowiednio zagiętej części roboczej.
Zwykle nie. Siekacze są położone z przodu, więc dostęp jest prosty, a do chwytu potrzebne są delikatniejsze i węższe dzioby. Kleszcze z mocnym zagięciem, typowe dla tylnego odcinka żuchwy, byłyby w tym miejscu mniej ergonomiczne i mniej adekwatne.
Różnice dotyczą głównie geometrii dziobów: stopnia zagięcia, szerokości, profilu oraz sposobu obejmowania korony/korzeni. W żuchwie, szczególnie w odcinku bocznym, częściej spotyka się większe zagięcia ułatwiające manewrowanie; w szczęce narzędzia często mają inne ustawienie dziobów.
Wtedy, gdy planowana jest ekstrakcja dolnej ósemki lub lekarz przewiduje trudny dostęp w tylnej części żuchwy. W praktyce przygotowanie obejmuje podanie właściwych kleszczy, kontrolę ich sprawności (zamek, sprężystość) oraz zapewnienie sterylności i odkładanie po zabiegu do dekontaminacji.
Bo wiele kleszczy wygląda "podobnie" na pierwszy rzut oka, a różnice są subtelne (kąt zagięcia, profil końcówek). Dodatkowo działa automatyzm uczenia się nazw bez analizy cech. Pomaga nawyk: najpierw ocenić kąt zagięcia i dostęp, dopiero potem przypisać łuk zębowy.
Wskazówką jest mocniejsze zagięcie części roboczej i smukłe, ostro zakończone dzioby umożliwiające precyzyjny chwyt w wąskim polu. Obecność solidnego zamka oraz konstrukcja nastawiona na manewrowanie w głębi jamy ustnej też sugerują przeznaczenie do odcinka bocznego.
Najskuteczniejsze jest uczenie się "po cechach": kąt zagięcia, symetria dziobów, przeznaczenie (siekacze/kły/przedtrzonowce/trzonowce), a dopiero na końcu nazwa. Dobrze działa porównywanie zdjęć parami (szczęka vs żuchwa) i krótkie fiszki z jedną cechą diagnostyczną.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Atlas/instruktaż instrumentarium do ekstrakcji zębów (materiały dydaktyczne szkoły/CKZ)
  • Zajęcia praktyczne z rozpoznawania narzędzi (stolik zabiegowy, chirurgia stomatologiczna)
  • Notatki i plansze porównujące kleszcze do szczęki i żuchwy według kształtu dziobów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego